Baszta Więzienna/Prochowa i Mennicza w Goleniowie

W skład systemu obronnego miasta wchodziło także kilka małych wieżyczek i dwie baszty. Do czasów współczesnych zachowały się obie. Są to Baszta Więzienna, nazywana także Basztą Prochową oraz Baszta Mennicza.

Baszta Więzienna usytuowana jest w narożu murów od strony południowo-zachodniej i tworzyła z odcinkiem murów zamkniętą całość obronną. Pierwotnie posiadała dwie kondygnacje, z których dolna pełniła rolę lochu więziennego, a górna funkcje obronne. Do wnętrza baszty można się dostać tylko wejściem umiejscowionym na wysokości drugiej kondygnacji dostawioną drabiną wciąganą do środka. W późniejszym okresie, gdy w obronie upowszechniła się broń palna, baszta została podwyższona o dwie kolejne kondygnacje, w których umieszczono od zewnętrznej strony na przemian w układzie szachownicy, strzelnicze otwory szczelinowe. Całość wykończono pokładem widokowym z wyprowadzonym z niego ceramicznym stożkiem, w którym od strony wewnętrznej umiejscowiono prostokątne wejście prowadzące w dół na czwartą i trzecią kondygnację obronną. Z chwilą upowszechnienia broni palnej, baszta stała się miejscem przechowywania prochu – stąd jej nowa nazwa – Baszta Prochowa. W średniowieczu baszta nazywana była także Juliusturm (Wieża Juliusza).

Druga z zachowanych baszt, zwana Menniczą jest pod względem konstrukcyjnym dwustopniowa. Jej głównym zadaniem była ochrona furty wodnej. Część dolna w formie podbudowy założona została na planie prostokąta i wybudowana razem z Furtą Wodną będącą samodzielnym przejściem w murach z miasta do portu. Część górna wieży jest dwukondygnacyjna z wejściem umieszczonym nad trompą (wysklepką w kształcie arkady składającej się z kilku łuków zmniejszających się ku dołowi) od wewnątrz murów w pierwszej kondygnacji i dostać się można było do niego przy pomocy dostawionej drabiny. W drugiej kondygnacji zastosowano skromną dekorację w postaci ostrołukowych blend, z tym, że w części górnej zwieńczonej łukiem ma otwór zamknięty drewnianymi ażurowymi okiennicami, górę wieńczy ozdobny uskokowy gzyms koronujący. Furta wodna umieszczona z lewej strony Wieży (od strony wewnętrznej) została wzmocniona półkolistą wnęką, w której obsadzone były wzmocnione kutą blachą grube, dębowe drzwi ryglowane z poprzeczną przesuwaną kłodą wchodzącą w specjalne otwory znajdujące się z lewej strony wnęki i w wieży. Dodatkowo drzwi przed ich wyważeniem blokowała pionowa belka oparta na poprzecznej kłodzie i wsuwana pod specjalnie wysunięte nad ostrołukowym otworem cegły blokujące. Furtę wodną nazywano także rybacką, ponieważ prowadziła do portu rybackiego.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *