Kościół katolicki – Krępsko (do 1945 kościół ewangelicko-luterański w Hackenwalde)

Na początku XX wieku mieszkańcy Krępska rozpoczęli starania o powołanie nowej gminy ewangelicko – luterańskiej.  W dniu 17 marca 1911 roku, decyzją Ministerstwa Do Spraw Wyznań powołano ową gminę do życia i ustalono granice gminy. W 1914 roku nowa parafia funkcjonowała już oficjalnie. Pierwszym pastorem był Schulz, a do gminy należało w 1911 roku 65 osób. Kościół dla nowej gminy zbudowano w roku 1932 za kadencji proboszcza Noeske i poświęcono 26 czerwca tegoż samego roku. Kościół wybudowano w głównej części wsi, w bocznej uliczce.

fot. Kościół w roku 2025, zdjęcie Michał Janda

Czytaj dalej „Kościół katolicki – Krępsko (do 1945 kościół ewangelicko-luterański w Hackenwalde)”

Kościół katolicki – Wierzchosław (do 1945 kościół protestancki w Amalienhof)

Obecny kościół wybudowano w latach 1906-1907. Wcześniej we wsi znajdowała się sala modlitewna w budynku szkoły zbudowanym w 1770 roku. Sala modlitewna spłonęła wraz ze szkołą w roku 1896. Obok sali modlitewnej, znajdowała się dzwonnica z dwoma dzwonami, która została usunięta w trakcie budowy kościoła.

fot. Kościół w roku 2013, zdjęcie Mariusz Deremacki

Czytaj dalej „Kościół katolicki – Wierzchosław (do 1945 kościół protestancki w Amalienhof)”

Pomnik poległych w czasie pierwszej wojny światowej mieszkańców wsi Amalienhof (po 1945 roku Wierzchosław)

Pomnik znajduje się w centrum wsi na terenie cmentarza przykościelnego, po prawej stronie po lewej stronie od wejścia do kościoła. Pomnik w formie stelli, wykonany z szarego granitu, stojący na prostokątnej podstawie.

fot. Pomnik poległych w czasie I wojny światowej, zdjęcie Wojciech Janda

Czytaj dalej „Pomnik poległych w czasie pierwszej wojny światowej mieszkańców wsi Amalienhof (po 1945 roku Wierzchosław)”

Krępsko (do 1945 Hackenwalde)

Wieś jest położona około 7 km od Goleniowa przy drodze nr 112 prowadzącej do Stepnicy.

Najstarsze ślady osadnictwa znalezione w pobliżu wioski pochodzą z epoki monolitu. Znaleziono tutaj pojedyncze odłamki ceramiki i fragmenty narzędzi używanych przez ludność z kultury ceramiki sznurkowej które wskazują iż osadnictwo na tym terenie występowało ok. 2000 lat przed Chrystusem.

fot. Widokówka z początku lat 30-tych XX wieku. Widoczna na niej piekarnia i sklep ogólny, szkoła, pierwszy kościół i pomnik poległych w I wojnie światowej. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Krępsko (do 1945 Hackenwalde)”

Glewice (do 1945 Glewitz)

Wieś leży na Równinie Nowogardzkiej i skraju Równiny Goleniowskiej oraz Puszczy Goleniowkiej, przy drodze krajowej nr 6, ok. 7 km na północny wschód od Goleniowa.

Pierwsza wzmianka o Glewicach jest datowana na XV wiek. Uwieczniana jest na wczesnych mapach, między innymi Lubinusa z 1618 roku, gdzie występuje nazwa Gleves, jak i na mapie z 1762 roku z planu bitwy pod Sargelow (Czarnogłowy) pod nazwą Glevis.

fot. Glewice – widok od drogi S-6. Zdjęcie Michał Janda

Czytaj dalej „Glewice (do 1945 Glewitz)”

Kościół katolicki – Glewice (do roku 1945 kościół ewangelicki w Glewitz)

Świątynia w Glewicach, została wzniesiona w 1789 roku. W XVIII w. kościół należał do parafii w Retztow (Redestowo). Wg Lemckego w 1870 roku kościół został odnowiony. Z spisu dokonanego w roku 1910 przez Hugo Lemckego przy kościele znajdowała się i nadal znajduje chrzcielnica z przełomu XII i XIV wieku. Jest ona wykonana z granitu w stylu romańskim, o wymiarach: wysokość 54 cm, szerokość zewnętrzna 80 cm i wewnętrzna 50 cm. Dziś stoi po prawej stronie wieży dzwonniczej.

foto- Michał Janda

Czytaj dalej „Kościół katolicki – Glewice (do roku 1945 kościół ewangelicki w Glewitz)”

Mosty (do 1945 roku: Speck)

Mosty położone są 10 km na wschód od Goleniowa przy drodze Goleniów – Maszewo sąsiadująca z Imnem, Danowem, Burowem i Pogrzymiem. Są jedną z największych wsi Gminy Goleniów.

Ludzie w okolicach Mostów pojawiali się od najdawniejszych czasów, zaraz po ustąpieniu lodowca, co miało miejsce ok. 12.000 – 10.000 lat p.n.e., w starszej epoce kamienia – paleolicie. Świadczy o tym wiele znalezisk archeologicznych. Początki trwałego osadnictwa sięgają tu końca młodszej epoki kamiennej – neolitu. W końcowym okresie neolitu (2200-1700 p.n.e.) na terenie wsi i w jej najbliższej okolicy pojawiła się ludność kultury ceramiki sznurowej. Używała ona naczyń zdobionych wątkiem sznurowym. W okolicach Mostów znaleziono wiele pojedynczych krzemiennych sztyletów, grotów strzał i drobnych ułamków naczyń z tego okresu.

fot. Mosty na początku XX wieku. Zdjęcie ODDZG „Żółty Domek

Czytaj dalej „Mosty (do 1945 roku: Speck)”

Kościół katolicki: Mosty (do 1945 roku kościół protestancki w Speck)

Kościół znajduje się w centrum wsi, na niewielkim wzniesieniu. Stoi na terenie nieczynnego cmentarza, który otoczony jest niewielkim murem.

Kościół protestancki został wybudowany pod koniec XV wieku i pierwotnie był prawdopodobnie budowlą salową. Do ówczesnej parafii należały Burowo, Danowo i Tarnówko. W roku 1721 dobudowano do niego po stronie zachodniej drewnianą wieżę, o czworobocznej podstawie i ośmiobocznej drugiej kondygnacji. Na  chorągiewce zamontowanej na szczycie wieży widnieje napis: FREL HEVF ANNO 1721. Pod koniec XIX wieku kościół przebudowano. Od wschodu dobudowano pięcioboczne, ceglane prezbiterium. W ostrołukowych oknach umieszczono witraże wyobrażające: Chrystusa Króla, św. Piotra i św. Pawła.  

fot. Widok na kościół z powietrza-marzec 2025. Zdjęcia Michał Janda

Czytaj dalej „Kościół katolicki: Mosty (do 1945 roku kościół protestancki w Speck)”

Pałac w Mostach (do 1945 roku: Speck)

Już w pierwszej wzmiance historycznej z 14 lutego 1302 r. w Mostach wzmiankowany jest zamek obronny znajdujący się we władaniu rodu von Visen. Był to zapewne jakiś okazały budynek drewniany spełniający funkcje obronne. Na przestrzenie wieków pojawiają się kolejne wzmianki o pałacu w Mostach, ale niewiele wiemy na jego temat. W latach 30. XIX w. w tym samym miejscu Carl Karbe wybudował pałac, który przetrwał do początków XX w.

fot. Pałac około roku 1910. Zdjęcie z kolekcji Józef Kazaniecki

Czytaj dalej „Pałac w Mostach (do 1945 roku: Speck)”

Pomnik poległych w czasie pierwszej wojny światowej mieszkańców wsi Diedrichsdorf (po 1945 roku: Bolechowo)

Pomnik usytuowany jest w centrum wsi, na terenie cmentarza ewangelickiego. Takie pomniki stawiano w całej Europie, również w Polsce. Miały one upamiętniać nie tylko najbliższych poległych z danej miejscowości, ale również być bolesną pamiątką po wszystkich zabitych w czasie tej wojny, niezależnie od narodowości czy też wyznania. Trzeba pamiętać, iż w czasie I WŚ poległo około 500 tysięcy Polaków, a około 900 tysięcy zostało rannych. Polacy służyli w różnych armiach zaborczych, czasami tocząc bratobójcze walki.

fot. Pomnik w Bolechowie -marzec 2025. Zdjęcie Michał Janda

Czytaj dalej „Pomnik poległych w czasie pierwszej wojny światowej mieszkańców wsi Diedrichsdorf (po 1945 roku: Bolechowo)”