Kategoria: Gmina Osina

Kikorze (do 1945 Kicker)

We wczesnym średniowieczu na terenie Kikorza znajdował się niewielki gródek. W źródłach pisanych pojawiają się Kikorze w roku 1331 wśród posiadłości von Hindenburgów z Kościuszek. Również w 1461 r. zaliczono wieś do „Land Hindenborch”. Prawdziwymi panami osady byli jednak Ebersteinowie z Nowogardu, którzy część swoich posiadłości nadali Hindenburgom w lenno. W 1569 r. przeszło Kikorze na własność Wolfganga von Ebersteina z Maszewa.

fot. Kikorze widoczne z powietrza w roku 1917. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Kikorze (do 1945 Kicker)”

Węgorza (do 1945 Fanger)

Wieś jest położona w północnej części gminy, 9 km od Osiny. Po południowych obrzeżach miejscowości przepływa rzeka Stepnica. Dzisiejsza Węgorza powstało z połączenia dwóch istniejących do 01.04.1934 wsi: Alt Fanger i Neu Fanger, kiedy to przeprowadzono zmiany administracyjne i w ich wyniku połączono wsie, nadając im wspólną nazwę Fanger.

fot. Węgorza- rok 1934. Widoczny kościół, staw, a po prawej stronie wg opisu zdjęcia widoczne gospodarstwo ówczesnego gospodarza G. Viergutza. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Węgorza (do 1945 Fanger)”

Kościół katolicki – Węgorza (do 1945 roku kościół ewangelicki w Fanger)

Kościół pochodzi prawdopodobnie z przełomu XV/XVI wieku. Przez H.Lemcke kościół określany jest jako budowla późnogotycka. Kościół wzniesiono bliżej północnego krańca wsi, na niewielkim wzniesieniu. Został wybudowany z kamieni narzutowych. Dłuższe ściany mają grubość 90 cm, a krótsze 75 cm. Okna i portal wejściowy w ścianie południowej zostały przemurowane. Kościół kryty jest dwuspadowym dachem. Pierwotnie na terenie przykościelnym znajdował się cmentarz, a cały teren był ogrodzony.

fot. Widok na kościół od strony stawu w roku 1927. Wg opisu po lewej stronie widoczna kuźnia. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Kościół katolicki – Węgorza (do 1945 roku kościół ewangelicki w Fanger)”

Nieistniejący kościół protestancki – Kikorze (do 1945 Kicker)

Pierwsza wzmianka o kościele pojawia się w roku 1492, kiedy to Heinrich Pammin zastępuje na stanowisku proboszcza Matthäusa Manowa. W ówczesnym czasie był to kościół parafialny do którego należał kościół w Hindenburgu (Kościuszki). Patronat nad kościołem sprawował właściciel majątku ziemskiego w Kikorzu.

fot. Kościół w Kikorzy -rok 1927. Zdjęcie ze zbiorów Wojciech Janda

Czytaj dalej „Nieistniejący kościół protestancki – Kikorze (do 1945 Kicker)”

Kościół katolicki – Redło (do 1945 kościół protestancki w Pflugrade)

Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z roku 1490, kiedy to z  prezentacji panów von Mildenitz i hrabiów von Eberstein, niejaki Johannes Werner został proboszczem w Pflugrade (Redło) oraz w kościele filialnym w Wangeritz (Węgorzyce).

fot. Kościół w latach 30-tych XX wieku. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Kościół katolicki – Redło (do 1945 kościół protestancki w Pflugrade)”

Redło (do 1945 Pflugrade)

Wieś jest położona 10 km na południe od Nowogardu oraz 5 km na południowy – wschód od Osiny. Należąca do Gminy Osina. W pobliżu osady odkryto cmentarzysko datowane na okres późno lateński brązowym naszyjnikiem zawiasowym i dwoma brązowymi klamrami do pasa.

Nazwa wsi wywodzi się od radła i radlenia (niem. Pflug – radło, pług). Osada założona została więc w lesie lub na nieuprawnej ziemi, którą należało dopiero wykarczować i zaorać. Legenda mówi, iż podczas „morowego powietrza” postawiono wieś oborać srebrnym radłem, na skutek czego zaraza nie przedarła się do osady i nie zebrała tutaj ofiar. Na mapie Lubinusa z 1618 r. oznaczona jako Plochrade.

fot. Widokówka z lat 30-tych XX wieku, widoczna na niej szkoła, kościół, gospoda Jobsta Kleinschmidta i Dom Naczelnika Urzędu. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Redło (do 1945 Pflugrade)”

Kościół katolicki – Redostowo (do 1945 roku kościół ewangelicki Retztow)

Obecny kościół w Redostowie został wzniesiony na przełomie XVII/XVIII wieku, najprawdopodobniej w miejscu wcześniejszej średniowiecznej świątyni. Kościół posadowiony jest w środku wsi, na wrzecionowym nawsiu. Stoi na kościelnej działce, stanowiącej kwadrat, otoczony murem z bramką od strony południowej. Do 1945 roku, na terenie przykościelnym znajdował się cmentarz .Jest to budowla szachulcowa na planie prostokąta z drewna dębowego. Niedawno gruntownie odnowiona. Belka oczepowa ozdobiona jest renesansowym ornamentem kostkowym i sznurowym.

fot. Kościół w Redostowie – rok 2025. Zdjęcie Przemysław Budziak

Czytaj dalej „Kościół katolicki – Redostowo (do 1945 roku kościół ewangelicki Retztow)”

Ruiny zamku – Kościuszki (do 1945 Hindenburg)

Pierwsze wiadomości o zamku w Kościuszkach pochodzą z końca XIII w. Należał on wówczas do rycerza Fryderyka von Hindenburga (1278–1301). W roku 1317 w dokumentach wymienia się „ziemię Hyndenborch”. Dwa rowy w sąsiedztwie zamku i być może wał odcinkowy, usytuowany w odległości 32 m na przekątnej majdanu zamkowego, mogły być związane z obronnym systemem wodno-ziemnym, mocno zatartym w ciągu wieków.

fot. Widoczne wzgórze zamkowe na mapie LIDAR

Czytaj dalej „Ruiny zamku – Kościuszki (do 1945 Hindenburg)”

Kościuszki (do 1945 Hindenburg)

Wieś jest położona około 6 km za zachód od Nowogardu nad jeziorem Kościuszki w pobliżu drogi krajowej nr 6.

W średniowieczu wieś Kościuszki stanowiła lenno rycerskie Fryderyka von Hindenburg, co podają źródła z roku 1266. W tym czasie istniał tutaj zamek rycerski. Od 1274 własność grafa Ottona von Eberstei.

fot. Widok z powietrza na Kościuszki – czerwiec 2025. Zdjęcie Michał Janda

Czytaj dalej „Kościuszki (do 1945 Hindenburg)”

Kościół katolicki – Osina (do 1945 kościół protestancki  Schönhagen)

Wg Lemckego kościół wybudowano po środku pogańskiego grodziska.

Pierwszy kościół w Osinie został wybudowany w XIV wieku. Został przebudowany w połowie XIX wieku. Dobudowano wtedy wieżę kościelną w tzw. stylu nowogardzkim (taka sama jak w Kościuszkach), zmieniono wygląd okien i wybudowano ośmioboczny grobowiec od strony północnej.

fot. Widok na kościół z roku 1905. Widokówka z polska-org.pl

Czytaj dalej „Kościół katolicki – Osina (do 1945 kościół protestancki  Schönhagen)”