Pierwsza wzmianka o kościele pojawia się w roku 1492, kiedy to Heinrich Pammin zastępuje na stanowisku proboszcza Matthäusa Manowa. W ówczesnym czasie był to kościół parafialny do którego należał kościół w Hindenburgu (Kościuszki). Patronat nad kościołem sprawował właściciel majątku ziemskiego w Kikorzy.
fot. Kościół w Kikorzy -rok 1927. Zdjęcie ze zbiorów Wojciech Janda
Czytaj dalej „Nieistniejący kościół protestancki – Kikorze (do 1945 Kicker)”Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z roku 1490, kiedy to z prezentacji panów von Mildenitz i hrabiów von Eberstein, niejaki Johannes Werner został proboszczem w Pflugrade (Redło) oraz w kościele filialnym w Wangeritz (Węgorzyce).
Wieś jest położona 10 km na południe od Nowogardu oraz 5 km na południowy – wschód od Osiny. Należąca do Gminy Osina. W pobliżu osady odkryto cmentarzysko datowane na okres późno lateński brązowym naszyjnikiem zawiasowym i dwoma brązowymi klamrami do pasa.
Nazwa wsi wywodzi się od radła i radlenia (niem. Pflug – radło, pług). Osada założona została więc w lesie lub na nieuprawnej ziemi, którą należało dopiero wykarczować i zaorać. Legenda mówi, iż podczas „morowego powietrza” postawiono wieś oborać srebrnym radłem, na skutek czego zaraza nie przedarła się do osady i nie zebrała tutaj ofiar. Na mapie Lubinusa z 1618 r. oznaczona jako Plochrade.
fot. Widokówka z lat 30-tych XX wieku, widoczna na niej szkoła, kościół, gospoda Jobsta Kleinschmidta i Dom Naczelnika Urzędu. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda
Czytaj dalej „Redło (do 1945 Pflugrade)”Obecny kościół w Redostowie został wzniesiony na przełomie XVII/XVIII wieku, najprawdopodobniej w miejscu wcześniejszej średniowiecznej świątyni. Kościół posadowiony jest w środku wsi, na wrzecionowym nawsiu. Stoi na kościelnej działce, stanowiącej kwadrat, otoczony murem z bramką od strony południowej. Do 1945 roku, na terenie przykościelnym znajdował się cmentarz .Jest to budowla szachulcowa na planie prostokąta z drewna dębowego. Niedawno gruntownie odnowiona. Belka oczepowa ozdobiona jest renesansowym ornamentem kostkowym i sznurowym.
fot. Kościół w Redostowie – rok 2025. Zdjęcie Przemysław Budziak
Czytaj dalej „Kościół katolicki – Redostowo (do 1945 roku kościół ewangelicki Retztow)”Pierwsze wiadomości o zamku w Kościuszkach pochodzą z końca XIII w. Należał on wówczas do rycerza Fryderyka von Hindenburga (1278–1301). W roku 1317 w dokumentach wymienia się „ziemię Hyndenborch”. Dwa rowy w sąsiedztwie zamku i być może wał odcinkowy, usytuowany w odległości 32 m na przekątnej majdanu zamkowego, mogły być związane z obronnym systemem wodno-ziemnym, mocno zatartym w ciągu wieków.
fot. Widoczne wzgórze zamkowe na mapie LIDAR
Czytaj dalej „Ruiny zamku – Kościuszki (do 1945 Hindenburg)”Wieś jest położona około 6 km za zachód od Nowogardu nad jeziorem Kościuszki w pobliżu drogi krajowej nr 6.
W średniowieczu wieś Kościuszki stanowiła lenno rycerskie Fryderyka von Hindenburg, co podają źródła z roku 1266. W tym czasie istniał tutaj zamek rycerski. Od 1274 własność grafa Ottona von Eberstei.
fot. Widok z powietrza na Kościuszki – czerwiec 2025. Zdjęcie Michał Janda
Czytaj dalej „Kościuszki (do 1945 Hindenburg)”Wg Lemckego kościół wybudowano po środku pogańskiego grodziska.
Pierwszy kościół w Osinie został wybudowany w XIV wieku. Został przebudowany w połowie XIX wieku. Dobudowano wtedy wieżę kościelną w tzw. stylu nowogardzkim (taka sama jak w Kościuszkach), zmieniono wygląd okien i wybudowano ośmioboczny grobowiec od strony północnej.
fot. Widok na kościół z roku 1905. Widokówka z polska-org.pl
Czytaj dalej „Kościół katolicki – Osina (do 1945 kościół protestancki Schönhagen)”Wieś jest położona jest ok. 13 km na południowy zachód – wsch. od Nowogardu.
Nazwa (niem. Schönhagen) wywodzi się z istniejącej już na przełomie IX/X w. prastarej osady słowiańskiej, założonej na niewielkim wzgórzu położonym na dawnym rozlewisku rzeki Stepnicy. Pierwszy pisany przekaz o wsi pochodzi z 1331 r., zaś następne dane o wsi pochodzą z wieku XV. Jej niemiecka nazwa oznacza osadę położoną w pięknej okolicy (schőn – piękny, Hagen – teren ogrodzony). Polską nazwę ustalił w roku 1934 ksiądz Kozierowski od pobliskiego wzgórza Espen Berg (niem. Espe – osika, osina).
fot. Widok na Osinę – rok 2025. Zdjęcie Michał Janda
Czytaj dalej „Osina (do 1945 Schönhagen)”Pierwsza wzmianka o obecnym kościele pochodzi z 1844 roku, kiedy to zakończona została jego budowa. Czy wcześniej istniał w tym miejscu również kościół ? nie wiadomo, choć można się domyślać że tak mogło być. Wioska ma bardzo długą historie, więc raczej niemożliwe jest że wcześniej w niej nie było kościoła. Kościół znajduje się w centrum wsi, otoczony terenem byłego cmentarza ewangelickiego.
fot. Kościół w Kościuszkach -czerwiec 2025. Zdjęcie Michał Janda
Czytaj dalej „Kościół katolicki – Kościuszki (do 1945 kościół protestancki w Hindenburg)”Niewielu wie o tym miejscu, trudno też je odnaleźć. Na starych mapach oznaczono je jako Schlossberg, czyli wzgórze zamkowe. Dziś po „zamku”, a raczej grodzie praktycznie nic nie zostało. Jedyne jego ślady widoczne są w postaci większych kamieni.
Grodzisko wymieniane jest w kilku naukowych publikacjach niemieckich z początku XIX wieku oraz w nowszych, XX-wiecznych. Jednak z powodu braku zainteresowania polskich badaczy w okresie powojennym narosło wokół niego sporo legend. Okoliczni mieszkańcy, próbując ustalić czas powstania grodu i jego właściciela, często snuli nieprawdziwe historie. Po II wojnie św. tylko raz prowadzono tu badania, było to w 1993 roku. Bardziej jednak skupiono się na okolicach Bodzęcina, niż na samym grodzisku. Badania z końca XX w. nie wnoszą nic nowego do wcześniejszych, jedynie potwierdzają przybliżoną datę powstania grodu. Szkoda, że tak mało wiemy o tym miejscu, bo mogłoby stać się ciekawostką historyczną i podróżniczą rejonu gmin Osina i Goleniów, ponieważ znajduje się na ich granicy.
fot. Mapa z zarysem szańców krzywickiego zamku. Rysunek pochodzi z 1960 roku z czasopisma akademickiego Baltische Studien
Czytaj dalej „„Zamek” koło Krzywic (do 1945 roku: Kriewitz)”