Marszewo (do 1945 roku Marsdorf)

Marszewo jest położone około 3 km na wschód od Goleniowa.

Pierwsze ślady osadnictwa na w tym rejonie są datowane na 2000 r. p.n.e. Należały one do kultury sznurkowej. Znaleziono również ślady osadnictwa z okresu lateńskiego ( 400 r.p.n.e ). Ślady te świadczą o ciągłości osadnictwa w tym miejscu.

W roku 1314 pojawiła się pierwsza wzmianka o Marszewie, przy okazji nadania miastu Goleniów prawa lubeckiego i wytyczeniu granic. W roku 1318 wieś jest własnością Arnolda Schwana. W 1325 roku Barnim III potwierdza w dokumencie zakup połowy wsi – 30 łanów – przez Heinricha i Gotfryda z Goleniowa. Ten drugi w 1325 roku był proboszczem w Wyszomierzu, a od 1327 wikariuszem w kościele św. Katarzyny w Goleniowie.

fot. Marszewo z lotu drona -rok 2025. Zdjęcie Michał Janda

W 1326 roku Gotfryd przekazał swoje 15 łanów w Marszewie kanonikom z Jasienicy. Kolejne dokumenty z XIV wieku wydawane przez książąt Otto I, Barnima III i biskupa kamieńskiego Friedricha, potwierdzają prawa i nadania własnościowe dla wsi Marszewo.

W 1393 roku zawarto umowę między kapitułą kolegiacką św. Ottona w Szczecinie, a radą miejską w Goleniowie w której to i Kościół Mariacki w Szczecinie i miasto Goleniów posiadają udziały we wsi.

fot. Marszewo na szwedzkich mapach z połowy XVII wieku

Po reformacji w 1534 roku, podział wsi pozostał taki sam, aż do XX wieku. Do Fundacji Mariackiej należało 2/3 wsi, a do Goleniowa pozostałe 1/3 udziału.  W 1811 we wsi było 21 gospodarstw chłopskich. Do 1815 roku każda z części wsi miała swojego sołtysa. W XVIII wieku do kościoła mariackiego należało 13 dużych gospodarstw chłopskich, jedno średnie, kowal, chałupnik, 5 pasterzy i kościelny, będący jednocześnie nauczycielem. Do miasta Goleniów należało 7 dużych gospodarstw, które posiadały ziemi od 50 do 300 morg. Uzyskane z nich dochody przeznaczone były na zabezpieczanie materialne z 5 i 1/3 gospodarstw na szpital św. Ducha w Goleniowie i z 1 2/3 na kościół św. Katarzyny w Goleniowie. We wsi znajdowało się 7 spichlerzy należących do obu fundacji. W 1897 roku wg ówczesnych danych statystycznych w Marszewie znajdowały się 52 domy i mieszkało 390 osób.

fot. Zabudowania majątku w Marszewie tworzą niemal całkowicie zamknięty czworobok, przypominający charakterystyczne gospodarstwa tego typu występujące na Pomorzu -rok 1927. Zdjęcie ze zbiorów Wojciech Janda

W XIX wieku funkcjonowała tutaj szkoła, młyn i kościół. Na północny zachód od wsi znajdował się wiatrak, a na południe od wsi, za linią kolejową prowadzącą do Kołobrzegu założono folwark należący do Fundacji Maryjnej w Szczecinie. Folwark ten posiadał 700 ha ziemi. Do dziś zachowały się ruiny i pozostałości tej posiadłości.  W dworze należącym do fundacji mieszkał urzędnik zarządzający lasami fundacji.

fot. Jeden z budynków gospodarczych w Marszewie, z widoczną galerią -rok 1927. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Cała wieś został założona na planie owalnicy, gdzie w części centralnej znajdowała się kościół wraz z cmentarzem. Do dziś przetrwał kościół. Przy kościele na uwagę zasługuje chrzcielnica z XV wieku, wykonana z jednego bloku granitu.

fot. Marszewo na początku XX wieku, zdjęcie ze zbiorów ODDZG „Żółty Domek”

W marcu 1945 roku stacjonował tutaj II dywizjon 10 pułku artylerii pancernej SS  należącej do 10 dywizji pancernej SS „Frundsberg” dowodzonym przez  SS-Sturmbannführera Heinricha Brinkmanna.

Dziś Marszewo to głownie wieś a charakterze mieszkalnym, gdzie buduje się dużo domków jednorodzinnych ze względu na bliskość Goleniowa.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1734- 110-130 mieszkańców

1871- 390 mieszkańców w tym: 202 mężczyzn, 188 kobiet, 94 dzieci do lat 10, oraz 257osób powyżej 10 roku życia umiejących czytać i pisać ,39 analfabetów

1905- 313 mieszkańców

1925- 325 mieszkańców

1939- 315 mieszkańców

2000- 190 mieszkańców

2001- 200 mieszkańców

2021 – 496 mieszkańców

fot.Mapa Marszewa przed 1945 rokiem

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *