Kościół katolicki – Kościuszki (do 1945 kościół protestancki w Hindenburg)

Pierwsza wzmianka o obecnym kościele pochodzi z 1844 roku, kiedy to zakończona została jego budowa. Czy wcześniej istniał w tym miejscu również kościół ? nie wiadomo, choć można się domyślać że tak mogło być. Wioska ma bardzo długą historie, więc raczej niemożliwe jest że wcześniej w niej nie było kościoła. Kościół znajduje się w centrum wsi, otoczony terenem byłego cmentarza ewangelickiego.

fot. Kościół w Kościuszkach -czerwiec 2025. Zdjęcie Michał Janda

Jak opisuje kościół w roku 1910 Hugo Lemcke, był on zbudowany w stylu nowogardzkim, ze względu na formę wieży zachodniej, jaką stosowano w okolicznych kościołach. Na początku XX wieku wieża kościoła spłonęła, ale szybko została odbudowana.

fot. Kościół w roku 1927. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

fot. Kościół w Kościuszkach w roku 1963. Zdjęcie z Ośrodka Dokumentacji Zabytków w Warszawie

fot. Wnętrze kościoła -rok 2025. Zdjęcie Przemysław Budziak

Fundament kościoła został wykonany z kamienia polnego, a ściany z szarego łupanego granitu. Ościeża otworów okiennych i drzwiowych są ceglane. Sama wieża została wykonana z drewna sosnowego. Według wspomnianego już wcześniej Hugo Lemckego – pierwszego konserwatora zabytków (od 1881) i historyka, w kościele znajdował się żyrandol wykonany z rzeźbionego drewna z dwoma rzędami po 8 świec. Na wyposażeniu znajdowały się również świeczniki ołtarzowe wykonane z cyny: jeden o wysokości 32 cm z podwójną misą na ociekający wosk, bez zdobień, drugi o wysokości 42 cm z trójdzielną podstawą, zdobiony główkami aniołów i trzeci świecznik o wysokości 43 cm, bez zdobień.

W wieży kościoła znajduje się oryginalny późnogotycki dzwon o średnicy 56 cm i wysokości 61 cm pochodzący z początku XVI wieku z roku 1532, co wskazywałoby, że w wiosce istniał jednak wcześniej kościół. Pałąki dzwonu zdobione są żłobieniami. Na szyi znajduje się dekoracja utworzona z pasa ornamentu o motywach winnego grona i trzech półwałków oraz umieszczonej między nimi inskrypcji:

“GODT HELPE UNDE MARIA IM IARE DUSENT VISFHUNDERT TUE UNDE DRACHTING (1532) GADES WOHRDT IN UNDE BLIST THO EVIGEN”

„Boże dopomóż i Mario, w roku tysiąc pięćset trzydziestym drugim (1532) — Słowo Boże trwa i pozostaje na wieki.”

Na płaszczu dzwonu znajdują się dwie figury o wysokości 10 cm. Są to figury św. Anny Samotrzeć i św. Barbary.

fot. Dzwon na wieży kościoła w Kościuszkach -rok 2025. Zdjęcia Przemysław Budziak

fot. Inskrypcja na dzwonie. Zdjęcie Przemysław Budziak

Co ciekawe dzwon jest wykonany ze spiżu -czyli z cynku i ołowiu, przez nieznanego konwisarza, zapewne pochodzącego z Dolnej Saksonii, ponieważ napis na dzwonie był stosowany w tym rejonie. Na dzwonie widoczny jest gmerek konwisarza:

Dziś na wyposażeniu kościoła oprócz wspomnianego dzwonu, znajduje się również przedwojenne wyposażenie:

– krzyż ołtarzowy o wysokości 60 cm i szerokości 25 cm, wykonany z żeliwa. Został ofiarowany w dniu 5 września 1830 roku przez J.W. Losewitza. Na trzech ścianach cokołu znajdują się płaskorzeźby- św. Jana Ewangelisty, św. Piotra i Judasza z odpowiednimi inskrypcjami: JOHAN EVANGELIST, SANCT PETRUS, JUDAS ISHARIOT. Na czwartym boku znajdowała się płaskorzeźba św. Mateusza z inskrypcją:  SANCT MATHEUS – lecz zaginęła. Na krzyżu figura Chrystusa a nad nią tabliczka o zwiniętych brzegach z literami INRI. 

fot. Krzyż ołtarzowy -rok 2025. Zdjęcie Przemysław Budziak

fot. Ocalałe trzy płaskorzeźby z krzyża ołtarzowego. Zdjęcia Przemysław Budziak

fot. Spód Krzyża z widocznymi napisem: Zum Andenken des 5 ten Septhbr: 1830, I.W. Losewitz” – zdjęcie Przemysław Budziak

– krucyfiks o wysokości 160 cm. Pochodzi z pierwszej połowy XIX wieku.

– kielich o wysokości 20 cm i średnicy 11.5 cm, wykonany ze srebra ze złoceniami. Posiada sześciolistną stopę. Na płaszczu kielicha znajduje się6 pól na których na przemian znajdują się Ukrzyżowanie i wizerunek świętego. Kielich pochodzi z pierwszej polowy XVII wieku.

We wnętrzu znajduje się również empora chórowa.

Po przejęciu tych ziem przez administrację polską, kościół został konsekrowany w dniu 13 grudnia 1945 roku. Dziś to kościół filialny p.w. św. Stanisława Kostki, należący do parafii Strzelewo p.w. św. Sylwestra.

fot. Kościół w Kościuszkach – zdjęcia Przemysław Budziak

W latach 90-tych XX wieku przeprowadzono generalny remont kościoła: naprawiono pokrycie dachu, wykonano posadzkę w części prezbiterialnej, wykonano witraże, pomalowano wnętrze, wyremontowano stolarkę i odeskowano wieżę.