Stawno (do 1945 Stäwen)

Mała wieś leżąca w gminie Kamień Pomorski. Jej nazwa pochodzi najprawdopodobniej z języka serbołużyckiego – Stevenitze.

Po raz pierwszy wieś wymieniana jest w roku 1324 pod nazwą Steven, kiedy to bracia Swantus wyznaczają granicę miedzy Stawnem, a Kozielicami. W roku 1331 wymieniany jest Swantus de Steven jako świadek.

fot. Inskrypcja która widniała nas drzwiami młyna -zdjęcie z 1939 roku

W 1418 wymieniany jest Hennig Swantes. W latach 1458,1466,1467 i 1469 jako dziedzic wymieniany jest Ebel Luchte.  Z kolei w roku 1493 po raz pierwszy wymieniany jest pomorski ród Köllerów  i niejaki Sabel Köller. W roku 1579 kapituła katedralna w wyniku wymiany z księciem Janem Fryderykiem otrzymuje wieś Stawno. W 1594 wieś liczyła 24 łany, 9 chłopów i jednego zagrodnika. W 1628 roku opodatkowano 24 łany, 1 zagrodnika, 1 owczarza i 1 komornika. W 1648 roku we wsi mieszkało 8 chłopów, zagrodnik i leśniczy oraz znajdowało się jedno opuszczone gospodarstwo. Około roku 1780 we wsi było 25 domów, młyn wodny, mielący i tartak. W roku 1870 we wsi mieszkało 26 właścicieli ziemskich z 3428 morgami, a wieś liczyła 296 mieszkańców w tym 10 chłopów, zagrodnika, 9 chłopów małorolnych z których 4 osadzono w latach 1829/1830 na 2 gospodarstwach chłopskich.

fot. Mapa wsi z 1819 roku

Z połączenia gruntów tych dwóch gospodarstw z połową trzeciego powstało w latach 1827-30 gospodarstwo chłopskie poza wsią, które w 1844 roku otrzymało nazwę Emilenhof -dziś to Borzysław.

Kolejną osadą w pobliżu Stawna, która powstała poza wsią była osada Papenhagen- dziś Książ, założona pod koniec XIX wieku. W roku 1898 dokonano parcelacji 222 ha gruntów Borzysławia i założono 12 gospodarstw rentowych. W roku maju 1939 w Stawnie i okolicznych należących do niej osadach znajdowało się łącznie 19 dziedzicznych gospodarstw rolnych o powierzchni 538 ha, znajdowało się również 59 domów i mieszkało 237 osób.

Na północ od wsi nad potokiem Wołczenica wybudowano młyn wodny Stäwener Mühle -dziś Stawnik. Budynek powstał na przełomie XVIII/XIX wieku. Był to budynek ryglowy z ceglanym wypełnieniem. Na początku XX wieku budynek został otynkowany, a młyn otrzymał napęd elektryczny. Nad drzwiami wejściowymi oraz na klatce schodowej znajdowały się fryzy inskrypcyjne z wypukłymi, rzeźbionymi literami: „Durch Gottes Gnad und Kraft – Michael Friderich Zülck ANNO 1813” – „Za Bożą łaską i mocą – Michael Friderich Zülck ROKU 1813” . W roku 2021 mieszkało tu 156 osób.

fot. Mapa gruntów wsi z 1819 roku autorstwa Muscate i Krausego.

Na wschód od wioski znajduje się przystanek kolejowy, na linii łączącej Wysoką Kamieńską z Kamieniem Pomorskim. Przystanek otwarto 15 lipca 1892 roku i do dnia dzisiejszego funkcjonuje.

fot. Mapa wsi wraz z okolicznymi osadami z roku 1947

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *