Kategorie
Gmina Goleniów Historia miejscowości Powiat goleniowski

Podańsko (do 1945 Puddenzig)

Miejscowość leży 1 km na południe od Goleniowa, przy drodze prowadzącej do Stargardu, nieopodal przepływa rzeka Wiśniówka, prawy dopływ Iny.

Najstarsze osadnictwo na terenie Podańska miało miejsce w młodszej epoce kamienia neolit i epoce brązu (kultura łużycka), o czym świadczą przedwojenne znaleziska na polach i na dawnym cmentarzysku, następny duży rozwój osadniczy zanotowano w czasach rozwoju Cesarstwa Rzymskiego, o czym również świadczą znaleziska archeologiczne – rzymskie zapinki i paciorki. W 1268 roku wieś została wymieniona w dokumencie lokacyjnym miasta Goleniowa, w którym książę Barnim I darował ją miastu. Następny raz pojawiła się ona w 1314, w dokumencie nadającym miastu lubeckie prawa miejskie. Wytyczono wtedy nowe granice posiadłości ziemskich miasta, które sięgały wsi Podańsko. W roku 1327 wieś z należącymi do niej ziemiami książęta Otto I i Barnim III oddają miastu Goleniów. Od XIV do XVIII wieku należała do rodziny von Petersdorf, następnie (1777-1803) do rodu von Below i Fryderyka Wilhelma von Plotz, w 1803 ponownie stała się własnością von Petersdorfów.

Wieś powstała na planie ulicówki, później dobudowano założenie dworskie, a w XVIII wieku kościół.

Zabudowa wsi pochodzi głównie z przełomu XIX i XX wieku oraz budynki współczesne. Wieś należy do najbardziej estetycznych i zadbanych w gminie Goleniów, powoli staje się urokliwym przedmieściem miasta, cały czas rozbudowuje się w stronę Zabrodzia oraz Budna. W południowej części wsi znajduje się założenie dworskie z zabudowaniami folwarcznymi. Dwór został zniszczony po roku 1945, zostały zachowane jedynie fragmenty drzewostanu parkowego i przebudowane gruntownie, zabudowania folwarczne, za założeniem dworskim znajduje się stary okazały dąb, pomnik przyrody, zaś w pobliskim zagajniku, bliżej drogi leśnej prowadzącej do Zabrodzia znajdują się resztki cmentarza ewangelickiego. Cmentarz został posprzątany z inicjatywy Goleniowskiego Stowarzyszenia Eksploracji Historycznej „Biały Grosz” przez jej członków i mieszkańców Podańska.

fot. Widokówka z kolekcji Jarosława Jancelewicza

 Na południowym krańcu wsi znajduje się kościół. Kościół filialny w Podańsku, pw. św. Stanisława Kostki to prosta, salowa, jednokondygnacyjna świątynia zbudowana na planie prostokąta. Dokładna data budowy nie jest znana, ale wszystko wskazuje na to, że kościół pochodzi z XVIII wieku. Kościół jest pokryty czterospadzistym dachem, a jego fundamenty zbudowane są z kamienia polnego. Jest to świątynia typu ryglowego (tzw. mur pruski). Ostrołukowe okna witrażowe i drzwi świadczą o przebudowie kościoła w stylu neogotyckim. Również wnętrze kościółka jest urządzone w podobnej tonacji. Obok kościoła stoi nieco starsza od niego (dzwony z 1657) drewniana wieża wsparta na kamiennych fundamentach. Przed wejściem znajduje się kamienna chrzcielnica z 1561. W latach 1959 i 1976 kościół przechodził remonty i renowacje.

fot. Zdjęcia kościoła z 1947 roku zakupione na www.fotomemoria.pl

Dawniej wokół kościoła znajdował się cmentarz, dzisiaj nie zachowały się żadne nagrobki, a jedynie stojący bliżej drogi kamień pamięci poświęcony ofiarom I wojny światowej – mieszkańcom Podańska.

fot. Zdjęcie pomnika IWŚ z 1932 roku i z 2020

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1734 – 50-70 mieszkańców

1871 – 180 mieszkańców- w tym 86 mężczyzn i 94 kobiety, 53 dzieci do 10 roku życia i 114 osób powyżej 10 roku życia, umiejących czytać i pisać

1905 – 127 mieszkańców

1925 – 140 mieszkańców

1939 – 182 mieszkańców

2000 – 158 mieszkańców

fot.Mapa Podańska z 1922 roku

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *