Tarnowo (do 1945 Grossenhagen)

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1400, kiedy to wymieniany jest dokumentach – Janicke Petersdorpe jako „pan na Tarnowie”. Janicke był protoplastą dwóch kolejnych linii Petersdorfów w naszym powiecie -linii z Danowa i linii z Budna. W 1478 Janke von Petersdorff z Tarnowa i Heinrich Vise z Marszewa odsprzedali hrabiom Albrechtowi i Ludwigowi von Eberstein wieś Jarosławki, z której pobierali czynsz wynoszący 50 marek.

fot. Pałac, kościół i sklep w latach 30-tych XX wieku. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Z kolei w 1508 książę Bogusław zezwolił Drewesowi z Tarnowa na zastawienie u szczecińskich kartuzów jednego ze swoich majątków na kwotę 50 marek, by w ten sposób pozyskać środki na wyprawienie wesela swojej siostry. W 1702 roku Jurgen Wilhelm von Petersdorf otrzymał patent na lenno, które zostało zbyte częściowo w 1689 roku przez kapitułę kamieńską i częściowo przez generała- lejtnanta von Weyera.

fot. Dwór w roku 1901. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Bracia Otto Erdmann i Henning Christian von Petersdorf otrzymali w spadku starą i nową część lenna od ojca Friedricha Wilhelma. W roku 1741 całość przejął syn Otto, który je sprzedał radcy stanu Adrianowi Joachimowi von Wenden za 4000 talarów. Pozostałą  część majątku, która była w rękach: korneta von Rüchel, radcy państwowego Bernharda i Curta Juliusa von Petersdorf, zakupił radca dworu Johann Jakob von Wenden w roku 1723 i 1730. Po jego śmierci majątek przejął Adrian von Wenden, który w 1744 roku oddał Tarnowo w zastaw na 24 lata za 15 tysięcy talarów urzędnikowi Christianowi Friedrichowi Breetz.  W 1763 roku bracia Johann Jakob i David Carl von Wenden, przekazali prawa do majątku majorowi Carlowi Friedrichowi von Petersdorf. W dniu 3 lutego 1769 roku ustalono kwotę wykupu majątku od Breetza na sumę 15827 talarów, 11 groszy i dwa fenigi. W sierpniu 1769 roku cały majątek sądownie przeszedł w ręce majora Carla von Petersdorf. Później właścicielem był starosta Georg Christian Friedrich von Petersdorf, a po nim w 1841 roku, odziedziczył majątek jego syn Hermann Curt zmarły w 1844 roku. Po nim majątek posiadał najstarszy z jego synów Curt von Petersdorf.

fot. Herb rodowy von Petersdoff

fot. Pałac i ogród pałacowy. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Kościół wybudowano przypuszczalnie w k. XVIII v. i przebudowano w 1 pół. XIX w., zakładając przy nim cmentarz. W 1872 roku było tu 6 gospodarstw chłopskich a w liczbie 10 budynków mieszkalnych znajdował się dom pastora, dom wdów po kaznodziejach a także dom zakrystiana – pełniący rolę szkoły wiejskiej. W roku 1892 cały majątek posiadał: 544 ha pół, 21 ha łąk, 90 ha pastwisk, 131 ha lasów i 4 ha wody. W folwarku hodowano: 45 koni, 40 sztuk bydła, 1400 owiec, 15 świń. Co ciekawe majątek w Tarnowie był objęty rodzajem ordynacji , iż jest niepodzielny i niesprzedawalny. Na początku tal 20-tych XX wieku, administratorem majątku był K.H. von Kemeke.  W owym czasie majątek posiadał: 544 ha pól, 43 ha łąki, 137 ha lasów, 15 ha nieużytków i 1 ha wody. Hodowano: 111 koni, 175 sztuk bydła, 30 owiec, 120 świń.  W tym okresie we wsi znajdował się młyn, punkt pocztowy z połączeniem telefonicznym z Maszewem.  W roku 1928 wioska liczyła 285 mieszkańców. W 1932 roku w Tarnowie było 28 budynków mieszkalnych i 65 gospodarczych.

fot. Mapa wsi z roku 1936

Zabudowania istniejącego folwarku stawiano etapami w latach 60-tych XIX wieku i w latach 30-tych XX wieku. Większość zbudowano w XIX wieku, o czym świadczą inicjały na budynkach oraz murze okalającym majątek „C.v.P. 1863” czyli Curt von Petersdorf. 

fot. Kamień wpasowany w mur z monografią C.v.P.1863. Zdjęcie Wojciech Janda

Na budynkach postawionych na początku XX wieku znajdują inicjały spadkobierców Curta: F.v.P 1933” Friedrich von Petersdorf. Na północ od pałacu znajdował się park. Sam pałac, czyli rezydencja rodu, znajdował się 50 metrów od bramy głównej na skraju parku. Budynek pałacu został zniszczony pod koniec II wojny światowej i rozebrany po 1945 roku.

fot. Dwór w roku 1913. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Po przejęciu tych terenów przez Rzeczpospolitą w latach 1945-1949 majątek był administrowany przez Państwowe Nieruchomości Ziemskie. Od 1949 roku funkcjonował w nim PGR, nalężący do PGR Danowo. W latach 50-tych i 60 -tych XX wieku Tarnowo wchodziło w skład gospodarstw podległych Inspektoratowi.  Od początku lat 70-tych XX wieku gospodarstwo wchodzi w skład KPGR Mosty, Zakład Rolny Danowo. PGR w Tarnowie nastawiony był na uprawę zboża i ziemniaków, oraz hodowlę bydła mlecznego i opasowego. Po przemianach ustrojowych majątek przeszedł w prywatne ręce, w których znajduje się do dnia dzisiejszego. W dawnym folwarku ocalał dom rządcy, gołębnik i kilka budynków gospodarczych.

fot. Budynek rządcy -rok 2018. Zdjęcie Wojciech Janda

fot. Gołębnik rok 2018. Zdjęcie Wojciech Janda

fot. Budynki folwarczne rok 2018. Zdjęcia Wojciech Janda

W 2022 roku we wsi mieszkało 150 osób.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *