Budzieszowce (do 1945 Korkenhagen)

Wieś zlokalizowana jest pomiędzy jeziorami Lechickim i Budzieszowce, bezpośrednio na południowy zachód od Jarosławek, od których oddziela ją tylko ciek łączący oba jeziora.

Czas powstania Budzieszowic nie jest znany, najprawdopodobniej wiąże się ze średniowieczem. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1338 roku, kiedy to biskup kamieński Fryderyk, pozwolił miejscowemu proboszczowi na roczne funkcjonowanie bractwa kalandowego czyli stowarzyszenia religijnego. Był to majątek rycerski – stare lenno rodu von Stettin.

fot. Jeden z budynków w Budzieszowcach

W XVI w. wybudowano obecny kościół. Od około połowy 1742 roku jest to własność rodu von Perband, później bardzo częste zmiany właścicieli. W roku 1764 majątek przeszedł za kwotę 17000 talarów na własność Heinricha Levina von Bredow. On zaś w dniu 9 listopada 1764 roku sprzedał go za tą samą cenę Franzowi Berendowi Johannowi Sigismundowi von Flemming. Budzieszowce składały się z majątku rycerskiego oraz założony przez von Perbandta na gruntach rolnych folwark Friederikenhof (Dobrosławiec), młyn wodny, wiatrak, 1 karczmarz , 1 kowal i zagrodnik. W konsekwencji regulacji gruntów i wykupu, cała własność chłopska przeszła już w XVIII stuleciu do majątku. Po 12- letnim posiadaniu Franz von Flemming sprzedał 2 maja 1782 roku Budzieszowce, wraz z dwoma nabytymi wcześniej gospodarstwami chłopskimi w sąsiedniej wsi Neuendorf (Jarosławki), za sumę 18600 talarów, Karlowi Otto von Blankenburg.

fot. Kościół , zdjęcie Wojciech Janda

W 1785 r. przeprowadzono – dzięki dotacjom króla Fryderyka II – prace melioracyjne na wielką skalę (koszt: 4.500 talarów). Miało to istotne znaczenie, gdyż ziemie należące do Budzieszowic leżały na podmokłym, przyjeziornym terenie.

fot. Ulica przy kościele. Fot. Wojciech Janda

W roku 1872 majątek liczył 2442 mg gruntów, 9 budynków mieszkalnych, 2 rzemieślnicze, ponadto młyn wodny i wiatrak holenderski. Innych zabudowań – wolnych od opłat czynszowych – było 21. Budzieszowce związane były – przynajmniej od XVIII w. z sąsiednimi Jarosławkami poprzez wspólnego właściciela. I tak np. kościół w Budzieszowcach obsługiwał ludność Jarosławek, w których z kolei była zagroda kościelna oraz szkoła – także dla dzieci z Budzieszowic. Na podstawie dostępnych źródeł nie można przesądzić, gdzie znajdowała się główna rezydencja. Założenie parkowe przemawia za Jarosławkami, wielkość folwarku i powiązanie z kościołem – za Budzieszowcami. Nie wykluczone, że rezydencje były w obu miejscowościach.

 W 1892 r. właścicielem była rodzina Mass, folwark miał 603 ha, ponadto należał do niego młyn wodny i krochmalnia. Przypuszczalnie na przełomie XIX i XX w. miały miejsce znaczące zmiany. W 1905 r. jako właściciel wymieniana jest rodzina von Petersdorff z Großenhagen (Tarnowo), zaś grunty folwarku zmniejszają się do 155 ha. Zapewne część ziem sprzedano, tworząc na nich kolonię rolniczą. Do co najmniej 1920 roku nazwisko właścicieli folwarku oraz wielkość areału pozostają bez zmian. Folwark określany jest mianem resztówki. Ostatnie dane z 1939 r. nie wymieniają już folwarku, lecz jedynie „dawne gospodarstwo” o pow. 77 ha i 9 zabudowań rolniczych (20-37 ha).

fot. Zdjęcie przesłane przez Carstena Ahrent-Kratz

Na koniec jeszcze ciekawostka, iż w Budzieszowcach w dniu 24 listopada 1863 urodził się niemiecki kontradmirał Leberecht Maass. W roku 1883 wstąpił do Marynarki Cesarskiej. Awansował następnie na stopnie oficerskie. W latach 1893-1895 dowodził torpedowcami, w latach 1898-1901 flotyllą torpedowców. Od 1903 do 1906 zajmował stanowisko dowódcy oddziału broni torpedowych. Od października 1906 do marca 1908 był dyrektorem szkoły Marynarki Wojennej. 7 marca 1908 otrzymał stopień komandora (Kapitän zur See). Od kwietnia 1908 do marca 1909 dowodził krążownikiem SMS „Freya”, od marca 1909 do czerwca 1910 krążownikiem pancernym SMS Scharnhorst, od sierpnia do września 1910 przejściowo pancernikiem SMS „Weißenburg”. Zginął w czasie bitwy pod Helgolandem 24 sierpnia 1914 roku na swoim okręcie flagowym SMS „Coln”. Była to pierwsza wielka bitwa morska podczas I wojny światowej, a Leberecht był pierwszym admirałem poległym w I WŚ. W 1937 roku zwodowano niszczyciel, któremu nadano nazwę „Leberecht Maass”. Uczestniczył on między innymi w agresji Niemiec na Polskę. 3 września stoczył pojedynek artyleryjski z polskimi okrętami: ORP Wicher i ORP Gryf.

fot. Kontradmirał Leberecht Mass

fot. Mapa Budzieszewic z 1921 roku

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *