Kikorze (do 1945 Kicker)

We wczesnym średniowieczu na terenie Kikorza znajdował się niewielki gródek. W źródłach pisanych pojawiają się Kikorze w roku 1331 wśród posiadłości von Hindenburgów z Kościuszek. Również w 1461 r. zaliczono wieś do „Land Hindenborch”. Prawdziwymi panami osady byli jednak Ebersteinowie z Nowogardu, którzy część swoich posiadłości nadali Hindenburgom w lenno. W 1569 r. przeszło Kikorze na własność Wolfganga von Ebersteina z Maszewa.

fot. Kikorze widoczne z powietrza w roku 1917. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Kikorze (do 1945 Kicker)”

Strzelewo (do 1945 Strelowhagen)

Wieś jest położona 9 km na zachód od Nowogardu. Została założona na planie owalnicy o układzie południkowym. Sama nazwa wsi pochodzi od założyciela Strelow i wywodzi się od słowiańskiego słowa strela, oznaczającego strzałę.

fot. Główna ulica w Strzelewie w roku 1927. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Strzelewo (do 1945 Strelowhagen)”

Borzysławiec (do 1945 roku Louisenthal)

Wieś leży ok. 11 km na południowy zachód od Goleniowa, w Dolinie Dolnej Odry, wśród łąk, na skraju Puszczy Goleniowskiej, ok. 2,5 km na północny wschód od jeziora Dąbie.

W 1809 roku August Heinrich Borgstede, właściciel majątku w Rörchen (Rurzyca) i sekretarz Izby Wojennej i Majątkowej Marchii, przeznaczył znaczne tereny na założenie nowej wsi. August zmarł w 1824 roku, ale jego rodzina do 1945 roku mieszkała w Rurzycy. Obszar, który został przeznaczony pod wioskę, wcześniej był torfowiskiem. Został on osuszony pod koniec XVIII wieku. Wieś założono w 1809 roku i nadano jej nazwę Louisenthal, choć później występuje na mapach pod nazwą Luisenthal. Wygląda jakby obie nazwy funkcjonowały w różnych latach.

fot. Budynek szkoły ewangelickiej z widocznym w tle kościołem -rok 1917. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Borzysławiec (do 1945 roku Louisenthal)”

Komarowo (do 1945 Carlshof i Blankenfelde)

Dzisiejsze Komarowo powstało z połączenia dwóch wsi kolonizacyjnych  założonych przez Karla Otto von Blankenburg – Carlshof i Blankenfelde. Nazwy obu wsi pochodzą od imienia i nazwiska założyciela wsi.

Pierwsza wzmianka  o wsi Carlshof  pochodzi z 1777 roku. Pierwsi osadnicy zostali sprowadzeni z Niemiec i Niderlandów. We wsi założono folwark i wzniesiono pałac , a przy folwarku powstały zagrody chłopskie należące do rzemieślników i zagrodników.  We wsi znajdował się również kościół ,wiatrak i świetlica. W 1905 roku wioskę przejęła rodzina von Petersdorf,  a od roku 1928 wieś należała do Pomorskiego Towarzystwa Ziemskiego ( Pommersche Landgeselschaft). Po II wojnie światowej folwark przejął PGR .

fot. Widokówka z widoczną szkołą, kościołem, karczmą i salą taneczną w Komarowie. Zdjęcie z portalu ebay.de

Czytaj dalej „Komarowo (do 1945 Carlshof i Blankenfelde)”

Nieistniejący kościół ewangelicki – Burowo (do 1945 Burow)

Kościół został wybudowany w 1746 roku i przebudowany w roku 1892. Biorąc pod uwagę pierwsze wzmianki o wsi pochodzące z XIV wieku, prawdopodobnie kościół istniał tu już wcześniej.

fot. Kościół w roku 1949. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda, zakupione na portalu www.fotomemoria.pl

Czytaj dalej „Nieistniejący kościół ewangelicki – Burowo (do 1945 Burow)”

Burowo (do 1945 Burow)

Wieś leży ok. 12 km na wschód od Goleniowa, na pagórkowatej Równinie Nowogardzkiej, w okolicy rzeki Gowienicy. Nazwa Burow- Burowo, pochodzi od słowiańskiego słowa „bor”- oznaczającego las sosnowy. Najstarsze ślady osadnictwa na terenie wsi pochodzą z neolitu. Znaleziska archeologiczne potwierdzają istnienie tutaj osady kultury ceramiki sznurowej.

fot. Budynek szkoły w 1927 roku. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Burowo (do 1945 Burow)”

Węgorza (do 1945 Fanger)

Wieś jest położona w północnej części gminy, 9 km od Osiny. Po południowych obrzeżach miejscowości przepływa rzeka Stepnica. Dzisiejsza Węgorza powstało z połączenia dwóch istniejących do 01.04.1934 wsi: Alt Fanger i Neu Fanger, kiedy to przeprowadzono zmiany administracyjne i w ich wyniku połączono wsie, nadając im wspólną nazwę Fanger.

fot. Węgorza- rok 1934. Widoczny kościół, staw, a po prawej stronie wg opisu zdjęcia widoczne gospodarstwo ówczesnego gospodarza G. Viergutza. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Węgorza (do 1945 Fanger)”

Kościół katolicki – Węgorza (do 1945 roku kościół ewangelicki w Fanger)

Kościół pochodzi prawdopodobnie z przełomu XV/XVI wieku. Przez H.Lemcke kościół określany jest jako budowla późnogotycka. Kościół wzniesiono bliżej północnego krańca wsi, na niewielkim wzniesieniu. Został wybudowany z kamieni narzutowych. Dłuższe ściany mają grubość 90 cm, a krótsze 75 cm. Okna i portal wejściowy w ścianie południowej zostały przemurowane. Kościół kryty jest dwuspadowym dachem. Pierwotnie na terenie przykościelnym znajdował się cmentarz, a cały teren był ogrodzony.

fot. Widok na kościół od strony stawu w roku 1927. Wg opisu po lewej stronie widoczna kuźnia. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Kościół katolicki – Węgorza (do 1945 roku kościół ewangelicki w Fanger)”

Kościół katolicki – Krępsko (do 1945 kościół ewangelicko-luterański w Hackenwalde)

Na początku XX wieku mieszkańcy Krępska rozpoczęli starania o powołanie nowej gminy ewangelicko – luterańskiej.  W dniu 17 marca 1911 roku, decyzją Ministerstwa Do Spraw Wyznań powołano ową gminę do życia i ustalono granice gminy. W 1914 roku nowa parafia funkcjonowała już oficjalnie. Pierwszym pastorem był Schulz, a do gminy należało w 1911 roku 65 osób. Kościół dla nowej gminy zbudowano w roku 1932 za kadencji proboszcza Noeske i poświęcono 26 czerwca tegoż samego roku. Kościół wybudowano w głównej części wsi, w bocznej uliczce.

fot. Kościół w roku 2025, zdjęcie Michał Janda

Czytaj dalej „Kościół katolicki – Krępsko (do 1945 kościół ewangelicko-luterański w Hackenwalde)”

Kościół katolicki – Wierzchosław (do 1945 kościół protestancki w Amalienhof)

Obecny kościół wybudowano w latach 1906-1907. Wcześniej we wsi znajdowała się sala modlitewna w budynku szkoły zbudowanym w 1770 roku. Sala modlitewna spłonęła wraz ze szkołą w roku 1896. Obok sali modlitewnej, znajdowała się dzwonnica z dwoma dzwonami, która została usunięta w trakcie budowy kościoła.

fot. Kościół w roku 2013, zdjęcie Mariusz Deremacki

Czytaj dalej „Kościół katolicki – Wierzchosław (do 1945 kościół protestancki w Amalienhof)”