Kościół ewangelicki w Dobropolu stał na starym cmentarzu, przy wjeździe do wsi od strony Parłówka. Był to kościół parafialny do którego należał kościół w Görke (Górki), który obsługiwał Reckow (Rekowo) gdzie jeszcze w XVI wieku znajdował się kościół, Gieskow (Giżkowo), Ludwigsbau (Kukań). Patronat nad kościołem sprawował pomorski ród von Köller z Dobropola.
Pierwsza wzmianka o kościele pojawia się w 1515 roku, wymienia się wtedy proboszcza Hartwiga. Starsze wiadomości o kościele zostały zniszczone podczas pożarów plebani i kościoła.
fot. Kościół w Dobropolu – rok 1939
W roku 1594 wymienia się w rejestrze kościelnym 3 dzwony. Przed rokiem 1700 spłonęła plebania w której znajdowało się dużo dokumentów, dotyczących historii kościoła. W roku 1742 kościół spłonął wraz z częścią wsi. Po pożarze nastąpiła odbudowa kościoła, była to budowla szachulcowa z wbudowaną wieżą. W 1794 roku Ernst Matthias von Köller wzniósł kaplicę grobową w południowo – zachodniej części kościoła. Na początku XIX wieku od zachodniej strony wzniesiono dwie dobudówki. W 1870 roku dobudowano północną kruchtę. W 1921 roku odnowiono ścianę południową i przeprowadzono renowację zewnętrznej części kościoła. W 1937 roku wykonano nowe polichromie przez Hoffmana z Finkenwalde (Zdroje).
fot. Rzut kościoła w skali 1:300
fot. Wnętrze kościoła w Dobropolu
Fundament kościoła stanowił kamień polny oraz cegła. Pola między belkami były wypełnione cegłą, otynkowane i pobielone. Okna były prostokątne, dach dwuspadowy z belkami i zastrzałami. Wieża posiadała podwójne odeskowanie w jodełkę i zwieńczona ośmiobocznym hełmem, kulą z chorągwią, na której widniała data 1861 oraz krzyż. Cały dach kryty łupkiem.
fot. Strych kościoła w Dobropolu -rok 1939
We wnętrzu znajdował się płaski strop z widocznymi belkami i mieczami. Dobudówki wykonano z kamienia polnego i cegły, gładko otynkowany, z szachulcowymi szczytami. W kruchcie północnej o konstrukcji szachulcowej znajdowały się podwójne drzwi. Kaplice grobowe, znajdujące się w kościele posiadały masywne płaskie sklepienia. Znajdujące się w kościele 3 krypty były wypełnione trumnami.
Wyposażenie kościoła w 1939 roku:
Ołtarz ambonowy
Był murowany i otynkowany, wykonany z cegły. Posiadał wymiary: wysokość – 7 m, szerokość – 1,85 m, głębokość – 1,08 m. W tylnej ścianie znajdowała się wnęka zamknięta łukiem odcinkowym z drewnianymi drzwiami. Podstawa ołtarza wykonana z drewna dębowego i sosnowego. Posiadał nastawę trójdzielną, a w dolnej części między postumentami znajdowała się płaskorzeźba przedstawiająca Ostatnią Wieczerzę. Pośrodku znajdował się kosz ambonowy, flankowany z obu stron po dwie skręcone kolumny. Między kolumnami, na konsolach ozdobionych głowami lwów, stoją figury św. Agnieszki i św. Katarzyny o wysokości 60 cm.
fot. Widoczne detale na koszu ambony w Dobropolu – rok 1939
Boczne skrzydła wykonane były w stylu małżowinowo chrząstkowym i zawierały intarsjowane reliefy przedstawiające scenę z Góry Oliwnej i biczowanie Chrystusa.
Kosz ambony posiadał kształt połowy wieloboku. Na jego narożach stały kolumny na postumentach, a w polach pomiędzy nimi umieszczono figury Chrystusa Zbawiciela i czterech ewangelistów, wykonane z drewna lipowego o wysokości 43 cm. Ponad belkowaniem znajdował się otwór ambonowy z pilastrami z dekoracją liściastą oraz bocznymi skrzydłami, połączonymi profilowym łukiem. Na łuku stały figury Zmartwychwstałego Chrystusa, dwóch śpiących strażników, Marii i św. Jana.
fot. Figurka Marii z ołtarza ambonowego
Wykonane były z drewna lipowego i posiadały wysokość 47 cm. Nad amboną przy stropie umieszczony był baldachim akustyczny. W 1937 roku całość została pomalowana. W ołtarzu, pochodzącym z casu odbudowy kościoła, wykorzystano znaczne fragmenty starszego ołtarza z spalonego kościoła. Ołtarz był pod względem stylistycznym zbliżony do ołtarza Höfera w katedrze w Kamieniu Pomorskim. Z starego ołtarza wykorzystano jeszcze pięć figur znajdujących się na górnym łuku, cztery boczne skrzydła oraz płaskorzeźbę z predelli. Elementy te datowane są na około 1600 i 1742 rok.
Chrzcielnica
fot. Chrzcielnica z kościoła -rok 1939
Wykonana z drewna sosnowego o wysokości 87 cm. Sześciokątna misa stała na prostym cokole. Na narożach znajdowały się gładkie kolumny toskańskie ustawione na postumentach, podtrzymujące gzyms zakończony główką cherubina na każdym narożniku. W polach między kolumnami znajdują się arkadowe wnęki z płaskorzeźbami przedstawiającymi: Arkę Noego, Obrzezanie Chrystusa, Przejście przez Morze Czerwone, Chrzest Chrystusa w Jordanie, Zesłanie ducha Świętego i etiopskiego dworzanina z kraju Meroe. W 1937 roku obrazy zostały odświeżone. Chrzcielnicę wykonał w 1682 roku stolarz M. Christoph Schmidt z Wolina. Na wewnętrznej stronie misy znajdował się napis: „Joachimus Sellin, Woll. pinxit Ao. 1682. 12. May.” Co oznacza: „Joachim Sellin z Wolina namalował w roku 1682, dnia 12 maja”.
Chrzcielnica z dużym prawdopodobieństwem pochodziła z kościoła w Jarszewa, którego wyposażenie zostało pomalowane przez Sellina w latach 1681-1682.
Ławy
Były to proste ławy z drzwiczkami w części zachodniej. W części północnej, południowej i wschodniej kościoła znajdowały się zwykłe, pomalowane na biało ławki. Ławki pochodziły z 1743 roku.
Organy
Znajdowały się na zachodniej emporze. Prospekt z trzema wysuniętymi wieżyczkami piszczałkowymi i trzema płaskimi polami piszczałkowymi. Starsza część prospektu z bogato profilowanymi gzymsami i dekoracją snycerską. Najstarsza część instrumentu pochodziła z 1750 roku. W roku 1889 zakupiono nowe organy od Grüneberga ze Szczecina, który wcześniej dokonał ich przebudowy.
fot. Prospekt organowy w Dobropolu -rok 1939
Empora zachodnia
Była wbudowana pomiędzy pionowe i ukośne słupy podtrzymujące wieżę. Posiadała gładką balustradę i byłą podzielona na proste ośmioboczne pola. Środkowe pole zostało usunięte podczas montażu organów i zastąpione prospektem. Empora pochodziła z 1754 roku.
Krucyfiks
Był zawieszony na południowej ścianie, wykonany z drewna lipowego o wysokości 43 cm. Datowany był na 1600 rok.
Portret Albrechta Ludwiga von Köllera (zm. 1706/1707)
fot. Portret Albrechta Ludwiga von Köllera
Wisiał na południowej ścianie. Był to obraz olejny na płótnie, o wymiarach 76 cm x 91 cm. Postać do pasa w niebieskim mundurze. Na dolnym brzegu znajdował się napis, a na odwrocie oznaczenie.
Portret Bogislava Henninga von Köllera (zm. 1735)
fot. Portret Bogislava Henninga von Köllera
Wisiał na ścianie południowej. Był to obraz olejny na płótnie o wymiarach 76 cm x 91 cm. Widniała na nim półpostać w peruce, na tle krajobrazu z domem i kościołem. Na odwrocie znajdował się napis: „Bogislav Henning von Köller zmarł w wieku 66 lat w 1735 roku.”
Portret Georga Ludwiga von Köllera (1729–1760)
fot. Portret Georga Ludwiga von Köllera
Wisiał na ścianie południowej. Był to obraz olejny na płótnie o wymiarach 69 cm x 88 cm. Widniała na nim półpostać w mundurze. Na odwrocie znajdował się napis: „Georg Ludwig von Köller urodzony 12 marca 1729 r., chorąży duński, zmarł bezpotomnie 3 września 1760 r.”
Portret Franza Ludwiga von Köllera (zm. 1795)
fot. Portret Franza Ludwiga von Köllera
Znajdował się na ścianie północnej. Był to obraz olejny na płótnie o wymiarach 60 cm x 73 cm. Widniała na nim półpostać w niebieskim mundurze z czerwonymi klapami. Na odwrocie znajdował się napis: „Franz Ludwig von Köller z Reckow, zmarł 1795.”
Portret Maximiliana Friedricha von Köllera (1755–1833)
fot. Portret Maximiliana Friedricha von Köllera
Znajdował się na ścianie południowej. Był to obraz olejny na płótnie o wymiarach 51 cm x 62 cm. Widniała na nim półpostać w mundurze. Obraz z 1780 roku
Portret generała Christiana Reinholda von Derschaua (1679–1742)
Wisiał na północnej ścianie. Był to obraz olejny na płótnie o wymiarach 117 cm x 151 cm. Widniała na nim postać stojąca na tle oddziałów wojskowych i obozem. Po prawej stronie znajdował się napis: „GENERAŁ VON DERSCHAU ZDOBYŁ GLATZ (Kłodzko)”. Obraz z 1750 roku.
Epitafium Ernsta Matthiasa von Köllera (1719–1798)
fot. Epitafium Ernsta Matthiasa von Köllera
Wisiało na południowej ścianie. Posiadało wymiary 195 cm x 125 cm. Epitafium miało bogato rozbudowaną kompozycję architektoniczną. U góry znajdował się medalion z portretem zmarłego, na którym był przedstawiony do pasa, w peruce, w zbroi i z orderami. Po bokach dwa trofea, a niżej dwa medaliony z herbami. Ponad nimi znajdował się herb rodu von Köller.
Na podstawie widniał napis: „ERNST MATTHIAS VON KÖLLER, królewsko-pruski kapitan piechoty, dziedziczny pan Dobberphul, Reckow i Grünhof, urodzony w Dobberphul 24 lipca 1719 r., zmarł tamże 27 grudnia 1798 r. „
Epitafium Dorothei Augusty von Wedel (1733 – 1755) i jej córki (1755-!762)
fot. Epitafium Dorothei Augusty von Wedel i jej córki
Umieszczone było na ścianie południowej, wykonane z drewna dębowego i lipowego, o wymiarach 245 cm x 135 cm. U góry znajdował się przyczółek z ozdobnym szczytem oraz wazą ustawioną na postumencie. Poniżej umieszczono portret zmarłej. Dolna część była zakończona dużą dekoracją z liści akantu i wolut. Na postumentach stały dwa medaliony z herbami rodzin:
– po lewej von Wedel
– po prawej von Köller
Pomiędzy nimi znajdował się kartusz z napisem poświęconym zmarłym:
„Dorothea Augusta von Wedel, małżonka Ernsta Matthiasa von Köllera, urodzona w 1733 r., zmarła w 1755 r., oraz ich córka Friederike Tugendreich Juliane Gottliebe von Köller, urodzona w 1755 r., zmarła w 1762 r.”
Epitafium Dorothei von Bülow
fot. Epitafium Dorothei von Bülow
Znajdowało się na północnej ścianie. Był to obraz olejny na drewnie dębowym, o wymiarach 102 cm x 185 cm. Na obrazie przedstawiono zmarłą, klęczącą przy pulpicie modlitewnym, w tle widoczna bogata biblioteka. Ponad obrazem znajdował się kartusz herbowy, a pod nim inskrypcja:
„Anna Dorothea von Bülow, z domu von Schwerin, urodziła się 20 grudnia 1679 r. w Regenwalde (Resku), a zmarła 22 września 1737 r.”
Po bokach obrazu umieszczono po siedem herbów rodowych przodków reprezentujących rody:
• von Blücher,
• von Bork,
• von Flemming,
• von Plötz,
• Grieben,
• Klinkowström,
• Bantzow,
• Borcke,
• Podewils,
• Trestow,
• Elzow,
• Zastrow
Płyta nagrobna Franza Ludwiga von Köllera z Reckow i Dobberphul (1715–1795) oraz jego żony Elisabeth Augusty z domu von Plötz (1736–1795)
Do 1937 roku znajdowała się na cmentarzu, następnie umieszczono ją przy północnej ścianie kościoła. Posiadała wymiary 117 cm x 180 cm i była wykonana z piaskowca. Zwieńczona była uskrzydloną główką anioła. Na obrzeżu biegł pas rombów zawierających herby rodzin von Köller i von Plötz. W środkowej części znajdowała się inskrypcja z herbami obu rodzin.
Kielich
fot. Kielich z Dobropola
Wykonany ze srebra, pozłacany o wysokości 25 cm i średnicy czaszy 11,5 cm. Posiadał okrągłą stopę i gruszkowaty nodus. Na nodusie znajdowały się wygrawerowane herby rodzin von Köller i von Plötz. Na stopie widniał napis: „F. L. v. K. E. A. v. P. 1786” – (Franz Ludwig von Köller i Elisabeth Augusta von Plötz). Czasza pochodziła z 1806 roku, znajdowały się na niej znaki probiercze ze Szczecina i znak mistrza złotniczego.
Patena
fot. Patena
Wykonana ze srebra, o średnicy 17 cm. Na brzegu znajdował się wygrawerowany napis fundacyjny. Na spodzie znajdowały się znaki miejskie Szczecina i znak mistrza oraz data 1806.
Puszka na opłatki
Wykonana ze srebra, okrągła, o średnicy 10 cm i wysokości 5 cm. Pokrywa profilowana zakończona krzyżykiem. Na spodzie wybite znaki: F.L.v.K i rok 1787 oraz znaki probiercze 17 i 18.
Kielich
Wykonany z cyny o wysokości 19 cm i średnicy 14,5 cm. Posiadał okrągłą stopę i nodus. Pochodził z 1800 roku, odnaleziono go w 1939.
Chrzcielnica
Wykonana z cyny o średnicy 27 cm. Widniał na niej znak mistrza Andreasa Hoffmanna ze Szczecina i znak probierczy nr 2178. Pochodził z XVIII wieku.
Talerz ofiarny
Wykonany z cyny, o średnicy 30,5 cm. Okrągły z sześciobocznym obrzeżem. Posiadał znaki: znak mistrza przedstawiający ramię z wagą i literą W oraz znak miejski Greifswaldu.
fot. Znaki na talerzu ofiarnym
Świeczniki
Dwa świeczniki wykonane z cyny o wysokości 48 cm. Odlewany trójboczny cokół był ozdobiony ornamentem reliefowym. Na talerzyku pod świecę znajdowały się trzy znaki cechów -nieczytelne
Kamień chrzcielny
Znajdował się w północnej kruchcie. Posiadał wysokość 30 cm i średnicę 50 cm. Wykonany był z granitu.
Dzwon
fot. Dzwon z kościoła w Dobropolu -rok 1939
Wykonany z brązu o średnicy 76 cm. Posiadał koronę ozdobioną głowami. Na szyi i płaszczu znajdował się bogaty ornament roślinny. Na płaszczu widniał napis:
„PASTOR GABRIEL WILH. SAURWALD, PROWIZOR JOCHEM ZULCK. CHRISTIAN BUGENHAGEN ODLAŁ TE DWA DZWONY. JOH. HEINR. SCHEEL W SZCZECINIE, ROK 1750.”
Na odwrotnej stronie widniał napis z nazwiskami patronów kościoła:
„Panowie patroni z Dobberphul i Reckow: Zabel, Ludwig, Mathes, Frieder, Hermann, Bogislaw, Hinrich, Albrecht, Jochem, Frieder, Frantz Ludwig, Ernst Mathes von Köller.”
Drugi dzwon wymieniony w tym napisie o średnicy 61 cm, posiadał wewnątrz nazwiska A. Giersberg i W. Große. Dzwon ten został oddany na cele wojenne w 1917 roku.
Dzwon
Wykonany z brązu o średnicy 62 cm. Odlany w 1926 roku przez ludwisarnię Störmer w Erfurcie.
Ponadto w kościele znajdowały się:
– tablica pamiątkowa ku czci poległych w latach 1813-1814, wykonana z drewna z pruskim orłem
– tablica pamiątkowa ku czci poległych w latach 1870-1871, drewniana
– tablica pamiątkowa ku czci poległych w latach 1914-1918, drewniana
– konsole na wieńce pogrzebowe, przeznaczone dla: G. Plötza (zm. 1777) i Fr. Meistera (zm. 1813)
– taca komunijna, wykonana ze srebra o średnicy 28 cm, pochodząca z XIX wieku
– worek na składkę kościelną, wykonany z płótna, z zachowanymi resztkami jedwabnego pokrycia, o średnicy 11 cm. Posiadał haft wykonany srebrną nicią i napis: „M. JOCHIM KRENZIN AO 1697”
– worek na składkę kościelną, wykonany z aksamitu, podszyty płótnem o średnicy 12 cm. Posiadał haft wykonany srebrną nicią i napis „EMVK 1770” – co prawdopodobnie oznacza inicjały fundatora z rodziny von Köller.
– szpada Joachima Friedricha von Köllera, zachowana jako pamiątka rodowa
– lanca podpułkownika Henninga von Köllera, która była zawieszona na północnej ścianie kościoła
Po roku 1945 kościół został rozebrany. Dziś w jego miejscu znajduje się lapidarium i kamień pamiątkowy upamiętniający przedwojennych mieszkańców Dobropola.
fot. Miejsce gdzie znajdował się kościół wg mapy z 1938 roku
fot. Miejsce gdzie znajdował się kościół na współczesnej mapie