Borzysławiec (do 1945 roku Louisenthal)

Wieś leży ok. 11 km na południowy zachód od Goleniowa, w Dolinie Dolnej Odry, wśród łąk, na skraju Puszczy Goleniowskiej, ok. 2,5 km na północny wschód od jeziora Dąbie.

W 1809 roku August Heinrich Borgstede, właściciel majątku w Rörchen (Rurzyca) i sekretarz Izby Wojennej i Majątkowej Marchii, przeznaczył znaczne tereny na założenie nowej wsi. August zmarł w 1824 roku, ale jego rodzina do 1945 roku mieszkała w Rurzycy. Obszar, który został przeznaczony pod wioskę, wcześniej był torfowiskiem. Został on osuszony pod koniec XVIII wieku. Wieś założono w 1809 roku i nadano jej nazwę Louisenthal, choć później występuje na mapach pod nazwą Luisenthal. Wygląda jakby obie nazwy funkcjonowały w różnych latach.

fot. Budynek szkoły ewangelickiej z widocznym w tle kościołem -rok 1917. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Wielu osadników przybyło do Borzysławca z pomorskich miejscowości Hoppenwalde (miejscowość w powiecie Ueckermünde) i Viereck (miejscowość w powiecie Greifswald). Wszyscy osadnicy byli katolikami, co było wyjątkiem w ówczesnym czasie. Wśród pierwszych osadników w Borzysławcu byli Franz Petri (1781-1839) i Johann Valentin Petri (1786-1835) obaj z miejscowości Viereck. Nie jest znana pełna lista imienna pierwszych osadników.

fot. Budynek karczmy na początku XX wieku. Zdjęcie z kolekcji Ośrodka Dokumentacji Dziejów Ziemi Goleniowskiej „Żółty Domek”

Na początku istnienia wioski, wszyscy mieszkańcy wyznania katolickiego należeli do najbliższej parafii katolickiej, a ta znajdowała się w Szczecinie w kościele pw. św. Jana Chrzciciela, która została założona w 1722 roku. Żeby nie jeździć daleko na msze, mieszkańcy Louisenthal, zbudowali własną, małą kaplicę z muru pruskiego. W 1820 roku odprawiono w niej pierwszą mszę katolicką. W 1827 roku wikariat w  Louisenthal liczył 146 wiernych.

fot. Kościół w roku 1920. Zdjęcie z kolekcji Ośrodka Dokumentacji Dziejów Ziemi Goleniowskiej „Żółty Domek”

Osadnicy utworzyli wieś na planie ulicówki regularnej, zwartej na osi południe – północ, bardzo szerokiej z trzema rzędami drzew, głównie lip, dębów, kasztanowców i dwiema dość szerokimi drogami. Układ ten został zachowany do dzisiaj z powstałymi po 1945 roku dużymi ubytkami w zabudowie jak i drzewostanie. Głównym elementem całego układu przestrzennego jest kościół z cmentarzem.

fot. Główna ulica z widocznym budynkiem parafii. Zdjęcie z kolekcji Ośrodka Dokumentacji Dziejów Ziemi Goleniowskiej „Żółty Domek”

W 1866 roku wikariat we wsi, został podniesiony do rangi parafii. W późniejszym czasie w Borzysławcu zaczęli osiedlać się również osadnicy wyznania luterańskiego. Dzięki temu wieś zaczęła się rozrastać. W 1867 roku, liczyła 458 mieszkańców, w tym 227 katolików. Luteranie należeli do parafii luterańskiej w Lubczynie. W owym czasie w Borzysławcu znajdowało się 40 gospodarstw rolnych, 2 przedsiębiorstwa rzemieślnicze i 60 budynków rolnych. Wieś zajmowała 321 hektarów ziemi ornej, z czego 103 hektary wykorzystywano jako pola orne, 195 hektarów jako łąki i 20 hektarów jako pastwiska.

fot. Główna ulica w Borzysławcu -rok 2020. Zdjęcie Wojciech Janda

Do wioski należały również małe przysiółki: Dammhorst (Zaborze), Krachtshorst (Jasiny), Langenhorst (Zaborze) i Seebudenlake (Rybaki Lubczyńskie).

W 1901 roku gmina Louisenthal została włączona do Lübzin (Lubczyna). W dniu 2 grudnia 1902 roku dokonano konsekracji obecnego kościoła pw. św. Piotra i Pawła, który zastąpił starszą budowlę -kaplicę.  Naprzeciw kościoła znajduje się budynek dawnej parafii. Obecnie znajduje się tam plebania. Budynek ten pochodzi z końca XIX wieku i przypomina nieco swoim wyglądem dwór. Budynek szkoły znajdował się po prawej stronie kościoła.  W 1905 roku mieszkało tu 209 mieszkańców, a w roku 1928 – 244 osoby.

fot. Budynek parafii w latach 20-tych XX wieku. Zdjęcie z kolekcji Ośrodka Dokumentacji Dziejów Ziemi Goleniowskiej „Żółty Domek”

Obok kościoła warto zobaczyć cmentarz, a na nim nagrobki księdza Alberta Hirscha, proboszcza parafii w Borzysławcu, aresztowanego przez nazistów za słuchanie wrogich stacji radiowych i skazanego na 4 lata więzienia. Ksiądz Hirsch zmarł  22.08.1944 w goleniowskim więzieniu.

 Znajduje się tam również na nagrobek francuskiego jeńca wojennego Andre Debackera, który zmarł tragicznie w tej wsi w dniu 11.06.1942 roku.

fot. Nagrobek Andre Debackera. Zdjęcie Wojciech Janda

Po zakończeniu II wojny światowej i po przejęciu tych terenów przez Rzeczpospolita, miejscowość otrzymała nazwę Borzysław, a później Borzysławiec.

W 2021 roku, mieszkało tu 172 mieszkańców.

fot. Kościół w roku 2020. Zdjęcie Wojciech Janda

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *