Kościół katolicki – Węgorza (do 1945 roku kościół ewangelicki w Fanger)

Kościół pochodzi prawdopodobnie z przełomu XV/XVI wieku. Przez H.Lemcke kościół określany jest jako budowla późnogotycka. Kościół wzniesiono bliżej północnego krańca wsi, na niewielkim wzniesieniu. Został wybudowany z kamieni narzutowych. Dłuższe ściany mają grubość 90 cm, a krótsze 75 cm. Okna i portal wejściowy w ścianie południowej zostały przemurowane. Kościół kryty jest dwuspadowym dachem. Pierwotnie na terenie przykościelnym znajdował się cmentarz, a cały teren był ogrodzony.

fot. Widok na kościół od strony stawu w roku 1927. Wg opisu po lewej stronie widoczna kuźnia. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Dzwonnica wieżowa pochodzi prawdopodobnie z XVIII wieku. Nakrywa ją spiczasty, ośmioboczny hełm. Fundatorami wieży byli właściciele majątku w Neu Fanger (Nowej Węgorzy). Kościół ewangelicki należał do parafii w Strzelewie, wchodzącej w skład synodu nowogardzkiego. Patronat nad świątynią sprawował oficjalnie król, poprzez domenę państwową. Do utrzymania kościoła dokładali się również właściciele miejscowego majątku, co jest udokumentowane w przypadku fundatorów dzwonów rodziny von Schwan. Pastor mieszkał w Strelowhagen (Strzelewo), a w Węgorzy przy kościele mieszkał zakrystian.

fot. Kościół w roku 1963. Zdjęcia z Ośrodka Dokumentacji zabytków w Warszawie

Wg opisu Lemckego z 1902 roku, na wyposażeniu kościoła znajdowały się:

– Rzeźby figuralne z późnośredniowiecznego ołtarza szafkowego, które były ustawione na nadstawie z 1684 roku.

– trzy świeczniki ołtarzowe pochodzące z XVIII wieku, z których dwa zachowały się do dziś. Są wykonane z mosiądzu, o wysokości 27,5 cm i średnicy podstawy 15,5 cm. Zostały ufundowane przez Ilsę Dorotę Labesin z domu córka pastora Dorncrellin w roku 1740. Na wierzchu stopy znajduje się inskrypcja: *ILSE DOROTHEA LABESIN GEBHORENE DORNCRELLIN PASTORIN*ANNO1740*

– ławkę cechową z XVIII wieku

– dwa dzwony, pierwszy o średnicy 57 cm, odlany w 1665 roku przez Georga Köckeritza ze Szczecina, a został ufundowany przez ówczesnego właściciela wsi rodzinę von Schwan. Na płaszczu dzwonu, znajdują się dwa herby owej rodziny. Przy pierwszym widnieje inskrypcja: Christoff Hinrich Von Schwan, a przy drugim: Sophia Liliana Von Schwan. Drugi dzwon również posiadał herb rodziny von Schwan, dodatkowo zdobiony był scenami biblijnymi, które umieszczone są w miniaturowych medalionach o średnicy 3,5 cm. Znajduje się na nich: Zwiastowanie Marii, Zdjęcie z krzyża, Niesienie krzyża, Zmartwychwstanie.

fot. Dzwony z XVII wieku wiszące w wieży. Zdjęcia z 2018 roku -Wojciech Janda

Wcześniej niż Lemcke, bo w latach 70-tych XIX wieku, inwentarz ruchomy spisywał H.Berghaus. Wymienia on srebrny kielich i srebrną paterę, krzyż, szaty liturgiczne, dwa dzwony i dzwonek we wnętrzu świątyni.

Zewnętrzne ściany kościoła zostały w 1978 roku pokryte tynkiem barankiem. Wewnątrz zachowała się empora chórowa na ścianie zachodniej i XIX-wieczne ławki.

fot. Wnętrze kościoła, widok na ołtarz- rok 2026. Zdjęcie mieszkańców wsi

W czasie II wojny światowej kościół nie uległ żadnym uszczerbkom. Po przejęciu tych ziem przez Rzeczpospolitą kościół został poświęcony przez ks. Bogdana Szczepanowskiego w obrządku rzymsko-katolickim w dniu 1 września 1947 roku i dziś to kościół pw. św. Jana Chrzciciela, należący do parafii w Strzelewie pw. św. Sylwestra.

W kościele przy ołtarzu znajduje się obraz Matki Bożej, ofiarowany przez Panią Janinę Bajerską w roku 1957.

fot. Kościół w roku 2018. Zdjęcia Wojciech Janda