Kategoria: Historia miejscowości

Pałac w Buku (do 1945 roku: Böck)

Pałac w Buku położony jest na północny wschód od nieistniejącego kościoła. Prawdopodobnie został wzniesiony w miejscu gdzie w XVI wieku znajdowała się remiza strażacka – Brandhaus.

Z zachowanych źródeł wynika, że Henryk Flemming przeniósł się do niego na początku XVI w. Mieszkali tu również dwaj synowie Henryka — Krzysztof i Kasper, wymieniani w dokumentach z 1513 i 1514 r. Po wczesnej śmierci Krzysztofa, Kasper został jedynym właścicielem Buku. Zmarł w połowie XVI w. pozostawiając majątek starszemu synowi Ryszardowi, podczas gdy młodszy z synów — Henryk osiadł w Świerznie. W kronikach Flemmingów wzmiankowany jest zakup 10 tysięcy cegieł w roku 1571 roku, a w 1611,  3 tysiące dachówek. Nie jest napisane czy owe zakupy były poczynione do budowy pałacu czy też innych budynków w majątku, ale istnieje tak możliwość.

fot. Pałac w roku 1918. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Pałac w Buku (do 1945 roku: Böck)”

Dawne zamki w Buku (do 1945 Böck)

W pobliżu wsi Buk zachowały się wyraźne ślady dwóch zamków. Pierwszy znajduje się na południowy wschód od wsi w lesie, na wzgórzu (zamek A), a drugi (zamek B)znajduje się na zachód od pałacu na terenie parku przy dworskiego, kiedyś tuż za nieistniejącym dziś kościołem.

Zapiski z XII-XV wieku, nie dają jednoznacznych wskazówek co do historii obu zamków i właścicieli. Pewnie jest, że zamek B należał do rodziny von Plötz, a zamek A był w XV w. siedzibą głównych linii rodu von Flemming. Po roku 1380 zamek B nie jest już wymieniany jako siedziba rodziny von Plötz i nie są oni już związani z Bukiem. W owym czasie często dochodziło do sporów między rodzinami Flemmingów, co do własności zamku A. W końcu około roku 1500, zawarto ugodę, na mocy której uregulowano własność.

fot. Widoczne oba zamki na mapie LIDAR

Czytaj dalej „Dawne zamki w Buku (do 1945 Böck)”

Kłodzino (do 1945 Klötzin)

Wieś położona jest 4,5 km na południe od Golczewa w powiecie kamieńskim, w Gminie Golczewo.

Nazwa wsi pochodzi od polskiego słowa  kluczyny, co oznacza kawałek pola lub lasu zarośniętego kluczyną.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1314, kiedy to wymieniana jest pod nazwą Clustin jako lenno braci Hermana, Bruna i Heinricha von Besterbele, którzy płacą dożywotnio dziesięcinę z wsi biskupowi kamieńskiemu Heinrichowi. W 1317 wieś wymieniana jest pod nazwą Clostyn. W 1322 roku książęta pomorscy Otto I, Warcisław IV i Barnim III, jako odszkodowanie za zamek Ramelow, dają biskupowi kamieńskiemu Konradowi wieś Klötzin. W 1324 roku wymieniany jest Rolete Plötz, kasztelan z Quarkenburg (Błotno), który pobiera rocznie 6 marek, zamiast dziesięciny od chłopów.

fot. Widokówka z roku 1930. Zdjęcie z polska-org.pl

Czytaj dalej „Kłodzino (do 1945 Klötzin)”

Łęgno (do 1945 Langendorf)

Wieś położona 13 km na północ od Nowogardu, w gminie Nowogard, powiatu goleniowskiego.

W latach 30-tych XX wieku, odnaleziono tu 2 kamienne topory, krzemienną piłę.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1334 roku, kiedy to dziekan katedry w Cammin (Kamień Pomorski) i kasztelan w Quarkenburgu (Błotno) Roleke Plotze uzganiają, że rolnicy z Langendorf powinni oddać dziekanowi to, co jest ogólnie oddawane w obwodzie Quarkenburg. Około roku 1380 wieś należała do Quarkenburg. Od XVI wieku wieś wymieniana jest jako własność von Flemmingów i należała do Böck (Buk).

fot. Mapa wsi z 1941 roku.

Czytaj dalej „Łęgno (do 1945 Langendorf)”

Buk (do 1945 Böck)

Wieś leży około 3 km na wschód od Czarnogłów, 6,5 km na południe-południowy zachód od Golczewa, 6,5 km na wschód od stacji kolejowej Rokita.

W latach 30-tych XX wieku, na terenie wsi znaleziono topór krzemienny z epoki kamienia.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1225 roku kiedy to wspominany jest rycerz Nikolaus z Böck. Wieś to stara siedziba rodu Flemmingów, którzy prawdopodobnie mieszkali tu od XIV wieku obok rodziny von Plötz. W roku 1380, udziały von Plötz nie są już wymieniane w związku z Böck. Od tego czasu miejscowość jest własnością von Flemmingów. Oprócz dwóch zamków, do których prawa własności przez długi czas posiadały wszystkie rody Flemmingów.

fot. Widokówka z 1918 roku. Widoczny na niej pałac, kościół, dwór i szkoła. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Buk (do 1945 Böck)”

Nieistniejący kościół luterański: Włodzisław (do 1945 Baumgarten)

Kościół znajdował się w zachodniej części wsi, tuż przy drodze. Został zbudowany w 1861 roku, w konstrukcji ryglowej z drewna sosnowego z wypełnieniem ceglanym. Na wyposażeniu kościoła znajdowała się ambona i ołtarz oraz cynowy kielich o wysokości 25 cm i średnicy 14 cm i występująca z nim w komplecie patena o głębokości 16 cm. Wszystko datowane na połowę XIX wieku.

fot. Kościół luterański w Włodzisławiu. Zdjęcie z portalu polona.pl

Czytaj dalej „Nieistniejący kościół luterański: Włodzisław (do 1945 Baumgarten)”

Kościół katolicki w Włodzisławiu ( do 1945 kościół protestancki w Baumgarten )

Do 1945 był to kościół protestancki pw. św.Jerzego. Przez wiele lat patronami kościoła był ród Flemmingów z Böck ( Buk). Później von Flemming z Baumgarten ( Włodzisław) i od końca XVII w. von Flemming z Rönz ( Ronice). Ostatnim patronem był dr. Reinharda Leistikow z Baumgarten. Był to kościół parafialny do którego należały kościoły filialne w Buku i Moraczu. Do parafii należały następujące miejscowości: Baumgarten ( Włodzisław), Böck (Buk), Langendorf (Łęgno), Holzhagen (Leszczno), Klötzin (Kłodzino), Rônz(Ronice), Zarnglaff (Czarnogłowy).

fot. Kościół w Włodzisławiu. Zdjęcie Przemysław Budziak

Czytaj dalej „Kościół katolicki w Włodzisławiu ( do 1945 kościół protestancki w Baumgarten )”

Włodzisław (do 1945 Baumgarten)

Wieś położona w odległości ok. 6 km na południowy zachód od Golczewo na drodze wiodącej do Przybiernowa, w gminie Przybiernów, powiatu goleniowskiego.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1438, kiedy to wzmiankowany jest niejaki Johannes Bomgarden z Baumgarten. Od 1440 roku, wieś była we władaniu rodu von Flemming. W 1491 r. wymienianych jest trzech członków rodu jako współwłaściciele: Heinrich, Kurt i Joachim.

fot. Widokówka z 1913 roku. Kolekcja Wojciech Janda

Czytaj dalej „Włodzisław (do 1945 Baumgarten)”

Leszczno ( do 1945 Holzhagen )

Osada leżąca na północ od Moracza w Gminie Przybiernów, w powiecie goleniowskim.

W latach 30-tych XX wieku we wsi znaleziono 2 siekiery z otworami, pochodzące z epoki kamienia.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1504 roku, kiedy to Heinrich von Flemming, otrzymał całe Holzhagen w drodze wymiany, do którego należały w 1559 roku pola i łąki. W 1586 roku pojawiła się wzmianka o „newlich angelegenen Rittersiztes” – nowopowstała siedziba rycerska. W 1595 roku, podobna wzmianka pojawia się w rejestrze kościelnym Baumgarten (Włodzisław).

fot. Mapa Leszczna z 1941 roku

Czytaj dalej „Leszczno ( do 1945 Holzhagen )”

Kościół katolicki w Moraczu (do 1945 kościół protestancki w Moratz)

Pierwsza wzmianka o kościele w Moraczu pochodzi z roku 1448, kiedy to wymieniany jest ksiądz z Moratz – Heinrich Grabow. W 1491 roku po śmierci ówczesnego księdza Ni Blafferta, niejaki Johannes Hartke zostaje mianowany na księdza w Moratz przez Heinricha von Köllera. Patronat nad kościołem utrzymywali: Volling z Moratz (Moracz) i von Köller z Dobberphul ( Dobropole), a do czasu podziału majątku von Flemming i von Köller. W owym czasie kościół w Moraczu był kościołem filialnym w Baumgarten ( Włodzisław). Do czasów reformacji w XVI wieku, w Moraczu istniała parafia katolicka.

fot. Kościół w Moraczu, rok 2024 – zdjęcie Zbigniew Wilkowski

Czytaj dalej „Kościół katolicki w Moraczu (do 1945 kościół protestancki w Moratz)”