Niewiadowo (do 1945 Harmsdorf)

Wieś leży przy drodze z Żółwiej Błoci do Łożnicy, ok. 12 km na północny wschód od Goleniowa, na Równinie Goleniowskiej w sercu Puszczy Goleniowskiej, nad rzeką Gowienicą.

Przed rokiem 1939 na terenie wsi znaleziono krzemienny grot, topór kamienny z epoki kamienia oraz urny z nieznanego okresu.

Na przestrzeni lat wieś niejednokrotnie zmieniała nazwę. Pierwsza nazwa z 1508 roku to Hermensterp, później Hermansdorff, Harmsderp, Hermannsdorf, Harmensterp i Harmsdorf, która obowiązywała od początku XIX wieku do 1945 r.

Początki wsi znajdują się w okresie średniowiecza. W 1539 wzmiankowany jest Herman z Hermensterpu, który wizytował niewiadowski kościół. W 1580 wymienia się wieś o charakterze rolniczym należącą do lenna Basenthin ( Bodzęcin) i rodziny von Flemming.

fot. Kościół i szkoła – lata 20-te XX w. Zdjęcie z E-bay.de

Czytaj dalej „Niewiadowo (do 1945 Harmsdorf)”

Modrzewie ( do 1945 roku Grunhorst )

Wieś leży przy drodze wojewódzkiej nr 113 Goleniów – Święta, nad rzeką Iną, na skraju Doliny Dolnej Odry i Puszczy Goleniowskiej.

Początki osadnictwa sięgają środkowego neolitu odkąd przybyła na te ziemie ludność kultury pucharów lejkowatych oraz późniejsza kultury ceramiki sznurowej, na pobliskich wydmach w zachodnim krańcu wsi znajdują sie pozostałości kilku kurhanów i osad neolitycznych . W 1268 roku obszar ten został nadany przez Barnima I miastu Goleniów. Pierwsza wzmianka pochodzi z XIX wieku. W 1842 założono tu folwark (właściciel Redepennig). W 1871 we wsi znajdowało się 16 domów. Sama wieś powstała kilka lat wcześniej na planie rzędówki, na osi wschód-zachód.

Dziś znajduje się w niej kilka niewielkich zakładów przemysłowych i usługowych, dość duża stadnina koni oraz kilka gospodarstw rolnych.

Za wsią po lewej stronie znajdują się umocnienia z okresu II wojny światowej . Ukształtowanie umocnień świadczy, iż były to stanowiska obrony przeciwlotniczej wraz ze stanowiskami radarowymi.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1871 –  204 mieszkańców
1928 – 156 mieszkańców
2000 –  127 mieszkańców

fot. Mapa Modrzewia przed 1945 rokiem

Miękowo ( do 1945 roku Münchendorf )

Miękowo leży przy drodze ekspresowej S3 stanowiącej jego obwodnicę, 5 km na północ od Goleniowa, na niewielkim obszarze niezadrzewionym, wśród lasów Puszczy Goleniowskiej.

Osadnictwo na terenie Miękowa rozpoczęło się w młodszej epoce kamienia. Przypuszczenia te są potwierdzone znaleziskami osad kultury pucharów lejkowatych i ceramiki sznurowej. W XIII wieku wieś pojawiła się w dokumencie mówiącym o jej przynależności do klasztoru w Uckermünde, a później Jasienicy, o czym świadczy niemiecka nazwa wsi Münchendorf – dosł. Mnichowo. Na początku XIV wieku Miękowo przeszło pod własność księcia Ottona I, w 1309 zostało podarowane miastu Goleniów. W 1321 roku odbył się tutaj zjazd książąt zachodniopomorskich (Warcisław IV, Barnim III, Otton I), dotyczący spraw granicznych. Sama wieś została założona na planie owalnicy, który zatarł się w XIX wieku. Zaraz po II wojnie światowej wieś nazywała się Nowina, później Miękowo

We wsi znajduje się tu kościół pw. Świętej Trójcy należy do parafii w Krępsku.

Jest to budowla barokowa, powstała w 1782 roku, kościółek o konstrukcji ryglowej. Kościół i wieża (tworzą jedność) posiadają szkielet z belek dębowych. Jest to prosty, salowy budynek, wieża natomiast posiada trzy kondygnacje, została także zwieńczona faliście spływającym barokowym hełmem. Pod koniec XIX wieku, w trakcie remontu kościołowi nadano elementy neogotyckie (ostrołukowe okna) oraz położono dachówki. Okna witrażowe, wyposażenie pochodzi w większości z XX wieku (ambona, ławki, ołtarz). Posadzka z płytki ceramicznej ułożonej w biało czarną szachownicę. Kościół posiada jedno wejście, od strony południowej, otoczony jest cennym starodrzewem. Dzięki staraniom mieszkańców wsi oraz pomocy władz samorządowych oraz środków zewnętrznych udało się w 2008 roku zakończyć prace remontowe.

fot. Zdjęcie kościoła z 1947 roku. Zakupione na www.fotomemoria.pl

fot. Zdjęcie z 1968 roku

fot. Wnętrze kościoła współcześnie

Znajdowały się tutaj dwa  cmentarze: pierwszy był przy kościele do czasu zniwelowania terenu w  60 –latach XX wieku ,a drugi pochodzący z XIX wieku znajdował się w południowej części wsi ,ok. 100 m od drogi ,na skraju lasu ( dziś jest to miejsce za warsztatem mechanicznym).

fot. Kamień pamięci przy kościele

1,5 km na północ od wsi znajduje się osada Twarogi, do 1945 Schnitsall, pierwsza wzmianka o niej pochodzi z połowy XIX wieku, w latach 20. XX wieku znajdowała się tutaj leśniczówka, obecnie znajduje się tutaj jeden dom mieszkalny oraz chlewnia.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1734 – 110 mieszkańców

1871 – 408 mieszkańców w tym 210 mężczyzn i 198 kobiet, w tym 103 dzieci poniżej 10 roku życia. W tym 284 osoby powyżej 10 roku życia umiejące czytać i pisać

1905 – 330 mieszkańców

1925 – 344 mieszkańców

1939 – 340 mieszkańców

2000 – 188 mieszkańców

2004 – 200 mieszkańców

fot.Mapa Miękowa przed 1945 rokiem

fot. Zdjęcia przedwojennego Miękowa

Łaniewo (do 1945 Lagenhals)

Łaniewo to wieś  położona na skraju Doliny Dolnej Odry i Równiny Goleniowskiej (Puszczy Goleniowskiej) ,odległa od Goleniowa o około 6 km .

Najstarsze ślady osadnictwa sięgają neolitu. Znaleziska świadczą o obecności na tych ziemiach grup osadniczych ludzi kultur ceramiki dołkowo-grzebykowej i ceramiki sznurowej. Od XIII do XIX w. obszar ten podlegał miastu Goleniów. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z połowy XIX w.

Zabudowa wsi pochodzi z początków XX wieku. Najciekawsze zabytki to domy ryglowe z 4. ćwierci XIX w. Niedaleko znajdują się łąki Doliny Dolnej Odry oraz lasy sosnowe Puszczy Goleniowskiej.

Obecnie wieś rozwija się w kierunku wschodnim ,mocno się rozbudowując poprzez nowe budownictwo jednorodzinne.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:
1871- 168 mieszkańców
1905- 131 mieszkańców
1928- 76 mieszkańców
2000- 60 mieszkańców

fot. Mapa Łaniewa przed 1945 rokiem

Łozienica ( do 1945 roku Neuhof bei Gollnow )

Łozienica  leży na skraju Puszczy Goleniowskiej, około 4 km na zachód od Goleniowa ,przy drodze w kierunku Lubczyny i niedaleko od drogi ekspresowej S-3.

       Wieś powstała ona na osuszonych terenach podmokłych. Obszar, na którym powstała wieś, należał od XIV w. do posiadłości wiejskich Goleniowa. Był to teren podmokły, bagienny, o czym świadczy nazwa niemiecka Lotnitz Bruch. W końcu XVIII i początkach XIX wieku miasto szukając dodatkowych źródeł dochodu przeprowadziło tu prace melioracyjne i na uzyskanych gruntach uprawnych założyło jeden z większych swoich folwarków – Neuhof, o powierzchni 498 morgów. W 1874 r. istniały na tym terenie trzy folwarki – Neuhof I z 3 domami i 41 mieszkańcami; – Neuhof II z 1 domem i 9 ludźmi; – Neuhof III z 1 domem i 10 ludźmi.

 Pod koniec stulecia utworzono tam także wieś Neuhof, powstałą na planie rzędówki przy drodze gruntowej, była to typowa wieś rolnicza, a dzierżawcą był H. Rodenwaldt. Gospodarstwo liczyło 151 ha ziemi, hodowano 67 sztuk bydła, 33 świnie i 8 koni. We wsi znajdował się zespół folwarczny oraz wyrobisko piasku.

Po r. 1945 wieś była długo niezasiedlona, opuszczona, uległa częściowemu zniszczeniu, podobny los spotkał folwark, na terenie którego w późniejszym czasie utworzono dokonując wielu przebudowań tuczarnię. W pierwszych latach powojennych wieś przejściowo nazywała się Jankowo a od lat sześćdziesiątych nosi nazwę Łozienica. Potocznie obydwie nazwy funkcjonują obok siebie nawet do dzisiaj.

Obecnie w okolicach wsi funkcjonuje świetnie rozwijający się Goleniowski Park  Przemysłowy ,którego działalność rozpoczęła się na przełomie 2003/2004 roku .

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1929- 114 mieszkańców

2000- 60 mieszkańców

2009- 65 mieszkańców

fot. Mapa Łozienicy przed 1945 rokiem

Lubczyna (do 1945 Lübzin)

Lubczyna jest wsią sołecką położoną 10 kilometrów na zachód od Goleniowa. Wieś leży nad jeziorem Dąbie w Dolinie Dolnej Odry.

Pierwsze osadnictwo na tym terenie pojawiło się już w epoce ceramiki sznurkowej co potwierdzają liczne znaleziska z tego okresu. Znajdywano tutaj również pojedyncze znaleziska kultury łużyckiej przypadające na epokę brązu jak i szklane paciorki z okresu wpływów rzymskich. Prawdopodobnie w rejonie Lubczyny istniała ciągłość osadnicza już od czasów średniowiecza-głownie ze względu na bliskość wody oraz obfitość lasów, które zapewniały możliwości do utrzymania się ludności.

fot. Główna ulica, kościół z pomnikiem i plaża w Lubczynie w 1928 roku. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Lubczyna (do 1945 Lübzin)”

Kliniska Wielkie ( do 1945 Groß Christinenberg )

Wieś jest  położona 15 km na południe od Goleniowa bezpośrednio przy linii kolejowej i drodze szybkiego ruchu Szczecin-Świnoujście.

Początki osadnictwa w tym rejonie sięgają dalekiej przeszłości, znaleziska fragmentów narzędzi, glinianych naczyń oraz krzemiennych grotów i sztyletów wskazują na przebywanie w tych okolicach ludności kultury ceramiki sznurowej już około 2000 lat przed Chrystusem. Inne pojedyncze znaleziska naczyń i ozdób, które można łączyć z kulturą łużycką, pozwalają sądzić o ciągłości osadnictwa również w epoce brązu i początkach epoki żelaza. Przypuszczalnie nastąpiła potem krótka przerwa osadnicza, sięgająca czasów wczesnego średniowiecza. W IX – XI wieku istniał tu już nieduży gród obronny. Prowadzone wykopaliska archeologiczne w końcu XIX wieku dały wiele znalezisk broni, narzędzi, ceramiki i poświadczyły istnienie aż do XI wieku osady obronnej otoczonej fosą, do której wodę doprowadzał rów aż z jeziora Dąbie. W XIII wieku obszary te, podobnie jak należące do Rurzycy, dostały się w ręce Cystersów z Kołbacza. Po roku 1534, gdy na Pomorzu zwyciężyła reformacja, dobra te przeszły na własność książąt pomorskich, a po zajęciu Pomorza Zachodniego przez państwo brandenbursko-pruskie stały się domeną państwową. W połowie XVIII wieku państwo pruskie rozpoczęło szeroko zakrojoną akcję kolonizacyjną na tym obszarze.

Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1754 roku, a niemiecka nazwa wsi pochodzi od imienia żony Fryderyka II – Elizabeth Christine. W roku 1754 sprowadzono osadników holenderskich i niemieckich umiejących osuszać i gospodarzyć na podmokłych terenach. Założono wieś na planie regularnej ulicówki która otrzymała nazwę Gross Christianenberg. W tym samym roku założono na północ od wsi małą kolonię na planie ulicówki o nazwie Klein Christinenberg administracyjnie połączoną z Gross Christianenberg . Do końca XIX wieku jest to wieś typowo rolnicza. Po wybudowaniu połączenia kolejowego Szczecin – Goleniów, zaczyna osiedlać się tu wielu kolejarzy, później pracowników leśnych i rzemieślników. Pierwotnie ulicówka regularna, zwarta, zaczyna się rozbudowywać w kierunku wsi wielodrożnej. Proces ten zatrzymał się po wojnie, a wiele zagród uległo zniszczeniu. W skład obecnych Klinisk Wielkich wchodzi kilka dawniej samodzielnych osad, z których najciekawszą jest Pucko (niemiecka nazwa O.F.Putt), powstałe w XVIII wieku. W 1784 roku odnotowano w dokumentach i na mapie dwie zagrody, a w 1872 jedną – siedzibę nadleśnictwa, które zarządzało 4841 ha lasów państwowych. Obecnie jest to osada jednodworcza, w której znajduje się siedziba Nadleśnictwa Kliniska. Budynek ten został postawiony na miejscu rozebranej starej leśniczówki.

Obecnie wieś zaczyna się mocno rozbudowywać i należy do większych i najprężniej się rozwijających miejscowości w gminie Goleniów.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1827 – 425 mieszkańców

1925 – 573 mieszkańców

2000 – 860 mieszkańców

2009 –  1168 mieszkańców

Mapa Klinisk przed 1945 rokiem

Kąty (do 1945 roku: Kattenhof)

           Wieś, leży ok. 12 km na północny zachód od Goleniowa, przy drodze wojewódzkiej nr 112, na skraju Doliny Dolnej Odry i Równiny Goleniowskiej (Puszczy Goleniowskiej), nad rzeką Krępą.

           Wieś została założona w 1748 roku przez miasto Goleniów, do którego to należały tereny, na których powstała wioska. Pierwszymi osadnikami we wsi byli:

– Michał Kayse z Polski

– Ephraim Wendland z Meklemburgii

– Weege nieznanego pochodzenia

– Siegfried Wellnitz nieznanego pochodzenia

fot. Kąty na widokówce z początku lat 20-tych XX wieku. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Kąty (do 1945 roku: Kattenhof)”

Czarna Łąka (do 1945 Bergland)

       Wieś leży w Dolinie Dolnej Odry, ok. 600 m na wschód od jeziora Dąbie, ok. 16 km na południowy zachód od Goleniowa, przy drodze łączącej Lubczynę ze Szczecinem.

      Czarna Łąka powstała z połączenia wsi Wilhelmsfelde z wsią Bergland (Bystra). Tę drugą wzmiankowano już w XIV wieku, kiedy istniał tutaj folwark książęcy podarowany miastu Szczecin. W roku 1750 niejaki von Sydow, otrzymawszy te tereny od Fryderyka II, założył tutaj wieś, osiedlając Holendrów, powstaje wieś ulicówka. Mieszkańcy trudnili się głównie połowem ryb w jeziorze Dąbie. Obok folwarku znajdował się tutaj młyn, leśniczówka, kościół, szkoła, cmentarz i przystań rybacka. Podczas II wojny światowej Bystra została prawie całkowicie zniszczona. Zniknął kościół, młyn i inne ważne budynki, resztki zagród zostały włączone do Czarnej Łąki.

          Zabudowa wsi pochodzi w większości z lat 30. XX wieku (domy ceglane) oraz z okresu polskiego. Wieś, niegdyś rybacka, stopniowo zmieniła swój charakter na rolniczo-wypoczynkowy. Jedyną atrakcją położonej wśród łąk i pastwisk miejscowości jest jezioro Dąbie. W Czarnej Łące znajduje się plaża, ośrodek wypoczynkowy i wiele prywatnych domków letniskowych nad brzegiem jeziora. Wieś chętnie odwiedzają mieszkańcy Szczecina oraz Goleniowa. Wieś znajduje się także na obszarze podmiejskim Szczecina, który może być w przyszłości dużo gęściej zaludniony

         Po II wojnie światowej Czarna Łąka nosiła przejściowo nazwę Stefanowo. Obecną nazwę wprowadzono urzędowo 9 grudnia 1947 roku.

 Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

 1915- 290 mieszkańców

2009- 230 mieszkańców

Mapa Czarnej Łąki z roku 1921

Imno (do 1945 Immenthal)

        Wieś leży na Równinie Nowogardzkiej, terenie pagórkowatym, na skraju Puszczy Goleniowskiej, przy drodze wojewódzkiej nr 113 prowadzącej do Maszewa, ok. 6 km na wschód od Goleniowa, nad dopływem strugi Wiśniówki, ok. 2 km na południe od linii kolejowej nr 402, nieopodal znajduje się port lotniczy Szczecin-Goleniów oraz jednostka wojskowa w Mostach-Osiedlu.

          Początki osadnictwa na terenie wsi to okres kultury lateńskiej, z ok. 400 lat p.n.e. W tym okresie znajduje się tutaj osada, co potwierdzają znaleziska archeologiczne. Osada kończy swój żywot po okresie rzymskim, a ludzie wracają na tereny dzisiejszego Imna dopiero w XIX w. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1812 r. Wieś została założona na planie regularnej ulicówki przez Karla Krabe, właściciela dworu i folwarku w Mostach. Znajdował się tutaj cmentarz, wiatrak, kilka zagród chłopskich oraz piaskownia.

Czytaj dalej „Imno (do 1945 Immenthal)”