Pomnik poległych w czasie pierwszej wojny światowej mieszkańców wsi Matzdorf (po 1945 roku: Maciejewo)

Pomnik pierwotnie stał na cmentarzu przykościelnym. Po 1945 roku, pomnik został przewrócony i przez długi czas leżał w miejscu pierwotnego usadowienia.  W latach 80-tych XX wieku, tylko kawałek pomnika wystawał z pod ziemi, zaś zwieńczający pierwotnie pomnik, krzyż żelazny, leżał przy wejściu do kościoła. W późniejszych latach krzyż zniknął, a płyta pomnika została użyta jako odpływ z rynny w narożniku kościoła.

fot. Pomnik poległych -maj 2025. Zdjęcie Michał Janda

fot. Wykonawcy . Zdjęcie Wojciech Janda

W 2024 Goleniowskie Stowarzyszenie Eksploracji Historycznej „Biały Grosz”, zwróciło się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie oraz do Archidiecezjalnego Konserwatora Zabytków w Szczecinie o pozwolenie, na podniesienie i usadowienie pomnika w pierwotnym miejscu. Obie zgody stowarzyszenie otrzymało i zostało zobowiązane do zabezpieczenia zabytku. W roku 2024 mieszkańcy wsi wyciągnęli pomnik z narożnika kościoła, a w jego miejscu zamontowano profesjonalny odpływ wody, a dodatkowo w ten sam sposób zabezpieczono odpływ z rynny znajdujący się z drugiej strony. Koszty z tym związane zostały pokryte z prywatnych pieniędzy jednego z członków stowarzyszenia. W maju 2025 roku mieszkańcy wsi wraz z członkami stowarzyszenia ustawili pomnik poległych mieszkańców wsi Matzdorf w czasie I wojny światowej w pierwotnym miejscu jego usadowienia. W pracach uczestniczyli członkowie Koła Gospodyń Wiejskich „Maciejewianki” i ich rodziny: Jacek i Mariola Miazga, Adrian i Marzena Fokt, Krzysztof Żbik, Sandra Marcyniuk, Krzysztof i Katarzyna Lewandowscy, Łukasz i Marlena Bartosik, Halina Kabza, Agnieszka Grabowska oraz członkowie stowarzyszenia Wiesław Wełnicki i Wojciech Janda. Na projekt dotację otrzymało Koło Gospodyń Wiejskich „Maciejewianki” z „Programu Społecznik na 5!Program wspierania inicjatyw oddolnych na lata 2025-2029  Program zainicjowany przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego”.

Takie pomniki stawiano w całej Europie, również w Polsce. Miały one upamiętniać nie tylko najbliższych poległych z danej miejscowości, ale również być bolesną pamiątką po wszystkich zabitych w czasie tej wojny, niezależnie od narodowości czy też wyznania. Trzeba pamiętać, iż w czasie I WŚ poległo około 500 tysięcy Polaków, a około 900 tysięcy zostało rannych. Polacy służyli w różnych armiach zaborczych, czasami tocząc bratobójcze walki.

fot. Usadowienie pomnika przy kościele. Zdjęcie Michał Janda

Pomnik wykonany jest z granitu z wyrytymi napisami:

„SARBEN FUR KOENIG

UND VATERLAND

IM WELTKRIEGE”

1914-1918

„SŁUŻYŁ W CZASIE WOJNY ŚWIATOWEJ KRÓLOWI I OJCZYŹNIE”

Pod nim znajdują się nazwiska w kolejności :

Bracia

Emil Pribbernow – urodzony 21.04.1894 w Matzdorf ( Maciejewo), poległ 18.05.1915 na froncie wschodnim w Galicji koło wsi Bania w obwodzie lwowskim. Służył w 3 pułku grenadierów, w 2 kompani.

Richard Pribbernow – urodzony 25.11.1895 w Matzdorf ( Maciejewo), poległ 16.09.1916 na froncie wschodnim w okolicach Lublina. Służył w 14 Pułk Piechoty im. Hrabiego Schwerin ( 3 Pomorski ) w 5 kompani

Otto Wilhelm Hermann Pribbernow – urodzony 23.09.1895 w Matzdorf ( Maciejewo), poległ 08.05.1918, na froncie zachodnim we Francji na północ od Sauvillers-Mongival. Służył 24 Pułku Piechoty im. Ks. Meklenburgii-Schwerinu Fryderyka Franciszka II ( 4 Brandenburski ) w 7 kompani.

Bracia

Paul Wolfgramm

Wilhelm Wolfgramm

Fridrich Wilhelm Hammer – urodzony 19.09.1876 w Crailsheim w Wirtembergii, poległ 31.10.1915, na froncie zachodnim koło Sedan w departamencie Turenne, podczas pierwszego szturmu na miejscowość Tahure. Służył w 14 Pułk Piechoty im. Hrabiego Schwerin ( 3 Pomorski ) w 8 kompani.

Hermann Franz Friedrich Ehmke – urodzony 01.04.1884 w Matzdorf ( Maciejewo), poległ 06.09.1915 na froncie wschodnim Konstantinowsaja w Rosji

Franz Emil Albert Reichardt – urodzony 15.10.1892 w Braschendorf ( nieistniejąca osada na południowy wschód od Maciejewa ), poległ 09.09.1918 na froncie zachodnim pod Gouzecourt  we Francji. Służył w 2 Pułku Kirasjerów w 2 szwadronie

Georg Walter Friedrich Kessler – urodzony 10.01.1894 w Weissenschirmbach, powiat Querfort (Niemcy), poległ 02.09.1918 na froncie zachodnim pod Cambrai we Francji. Służył w 34 Pułku Fizylierów w 7 kompani

Gustaw Köplin

Emil Köplin – syn w/w Gustawa- urodzony 21.02.1898 Wilhelminenberg ( Swojcino), zmarł 07.12.1918 w niewoli francuskiej w  H-Karabouron. Służył 12 Pułk Grenadierów im. Księcia Pruskiego Karola ( 2 Brandenburski ) w 2 kompani karabinów maszynowych

Otto Redlin – urodzony 27.08.1897 w Wangeritz ( Węgorzyce), poległ 13.06.1917

Willy August Robert Wolff – urodzony 07.05.1884 w Karnitz ( Karnice)  Kreis Greifenberg ( powiat gryficki), zginął  16.09.1918  w wyniku wypadku w pociągu jadącym na front.

Emil Herman Fritz Östreich – urodzony 30.05.1900 w Wangeritz ( Węgorzyce), zmarł 08.07.1918 w rezerwowym lazarecie nr 5 w  Stettin ( Szczecin), Służył w 34 pułku fizylierów w I batalionie.

Dokumentacja zdjęciowa oraz spis nazwisk zostały przekazane do Konserwatora Zabytków, a sam pomnik zostanie wpisany w kartotekę zabytków.

fot. Wykonane odpływy wody w ramach rewitalizacji pomnika. Zdjęcia Adrian Fokt

Jeden komentarz do “Pomnik poległych w czasie pierwszej wojny światowej mieszkańców wsi Matzdorf (po 1945 roku: Maciejewo)”

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *