Raduń (do 1945 Schwabach)

Wieś znajdowała się około 3 km na północ od miejscowości Święta.

Tereny rozciągające się wzdłuż zachodniej strony Domiąży zostały w roku 1312 nadane przez księcia Otto I miastu Szczecin. Miasto wówczas sprowadziło tu pierwszych kolonistów, którzy na osuszonych terenach zakładają pierwszą osadę leżącą ok. 3 km na północ od dzisiejszej wsi Święta. Pierwotna nazwa powstałej wsi brzmiała Raddun potem Radunschen Berg. Trudno dostępny podmokły teren zahamował jednak na długo proces osadniczy tych ziem. Założona wieś podupada. W roku 1750 król pruski Fryderyk II nadaje ją generałowi von Stille, który sprowadza nowych kolonistów i nadaje jej nową nazwę Schwabach. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1754 roku, kiedy to była własnością miasta Szczecin, a następnie Jana Christiana Schwanka. Następnie należała do rodzin Marquardt, Karola Fryderyka Juliusza Campa, Edwarda Schwinninga oraz Carla Theodora Gustava Kickebuscha. W początkach XX wieku wieś ponownie staje się własnością Szczecina.

Raduń rok 1925 ,fot. z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Raduń (do 1945 Schwabach)”

Łękinia (do 1945 Friedrichsdorf)

Wieś Łękinia leżała około 3 km na zachód od Klinisk Wielkich.

Wieś została założona w latach 1750/1751 przez Johann Friedrich Sydow, właściciela huty szkła koło Czarnej Łąki (Bergland)

W 1779 roku, mieszkało tu 20 rodzin. Ale już 1865 roku były to 72 rodziny w ilości 313 osób.

Wg spisu z 1905 roku mieszkało tutaj 209 mieszkańców. W roku 1925 mieszkało ich już tylko 149 z czego 87 mężczyzn i 67 kobiet, którzy zamieszkiwali 42 domy mieszkalne. Wszyscy mieszkańcy byli protestantami i należeli do parafii w Lubczynie.

W 1939 roku miejscowość liczyła 142 mieszkańców.

Od 1750 roku wieś należała do powiatu Saatzig. W 1815 roku po reformie administracyjnej miejscowość należała do powiatu Randow, a od 15.10.1939 do powiatu Naugard (Nowogard).

W okresie II wojny światowej częściowo zniszczona, po wojnie opuszczona i nie zamieszkana. Dziś praktycznie niewidoczne jej ślady, poza zniszczonym i zdewastowanym cmentarzem.

Czytaj dalej „Łękinia (do 1945 Friedrichsdorf)”

Zabierzewo (do 1945 Sabessow)

Wieś jest położona 2 km na zachód od Przybiernowa. Należy do powiatu goleniowskiego i gminy Przybiernów.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1321 roku, kiedy to należała do katedry i biskupa w Kamieniu Pomorskim ( Cammin) . W 1364 roku biskup Johann sprzedaje wioskę komornikowi z Przybiernowa ( Pribbernow). Wieś miała 10 gospodarstw.  W 1496 roku, proboszcz katedry i kapituła W Kamieniu Pomorskim przepisuje Klausowi Köllerowi i Peterowi Steinwehr 10 gospodarstw i połowę młyna.

Czytaj dalej „Zabierzewo (do 1945 Sabessow)”

Sobieszewo (do 1945 Matthishof )

Wieś leży między Niewiadowem, a Łoźnicą w pobliżu linii kolejowej łączącej Szczecin ze Świnoujściem.

Pierwotnie rezydencja i folwark założony przez Ernsta Matthíasa von Köller w latach 1868/69. Informacja ta jest zawarta w kronice parafialnej w Kantreck ( Łoźnica ).

W folwarku znajdował się dwór, który usadowiono na wschodnim krańcu posiadłości.

Nazwa wsi, a wtedy osady została wzięta od imienia założyciela.

W 2021 roku mieszkało tu 36 osób.

Mapa Sobieszewa przed 1945 rokiem

Rzystnowo (do 1945 Rissnow)

Wieś położona na 6 km na zachód od Przybiernowa, przy drodze łączącej Przybiernów ze Stepnicą.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1380 roku. W kronikach jej nazwa zmieniała się co kilkadziesiąt lat. W 1380 roku brzmiała Rusperssnowe, w 1443 Ruspesnow, 1469  Risbernow i Rusbesnowe, w 1539 Ruspersnow.

W latach 20-tych XX wieku prowadzono w pobliżu wioski badania archeologiczne w trakcie, których odnaleziono kamienny topór z epoki kamiennej.

W skład wioski zaliczano również okoliczne osady, przysiółki i leśniczówkę : Volwerk Elis, Forsthaus Elsenau, Ganggelbusch, Kolk, Seegraben. Co ciekawe leśniczówka Forsthaus Elsenau znajdowała się tuż koło dzisiejszego Widzieńska.

Leśniczówka Elsenau- widokówka ze zbiorów autora

Czytaj dalej „Rzystnowo (do 1945 Rissnow)”

Miodowice (do 1945 Medewitz)

Miodowice leżą około 5 kilometrów na zachód od Przybiernowa. Po 1945 roku przez pewien okres wieś nosiła nazwę Niedźwiedzica.

Nazwa wsi Medewitz pochodzi prawdopodobnie z języka serbsko-chorwackiego i oznacza „miejsce miodu” .

 Wioska przed 1945 rokiem należała do powiatu kamieńskiego (Kreis Kammin).

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1321. W 1364 biskup kamieński Johann von Kammin sprzedaje wioskę komornikowi z Przybiernowa ( Pribbernow) Bertholdowi von Bandelin, która posiadała 270 morgów i 3 chałupników. W latach 1500-1507 wioska znajdowała się w zastawie u rodziny von Flemming. Została odkupiona w 1507 roku przez część członków kapituły katedralnej i  powróciła w całkowite posiadanie biskupa kamieńskiego w 1531 roku. W 1684 mieszkało we wsi 9 pełnych rolników z 450 morg.

Widokówka ze zbiorów autora. Na zdjęciu górnym budynek szkoły, poniżej zajazd.

Czytaj dalej „Miodowice (do 1945 Medewitz)”

Kartlewo (do 1945 Kartlow)

Wieś leży na wschód od trasy S-3 łączącej Szczecin ze Świnoujściem, na wysokości Brzozowa.

Wieś położona w gminie Przybiernów powiatu goleniowskiego.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1380. Później wymieniana w księgach klasztornych z 1438 roku jako własność Laurenz Witstold. Według Brüggemanna wieś była starym lennem rodziny von Borde, którzy są po raz pierwszy wymieniani w 1583 roku. W 1588 von Borde jest właścicielem Panfin i Kartlow. W 1628 roku Henning Borde został opodatkowany. W 1649 we wsi mieszkało 10 rolników i dwóch chłopów bezrolnych.

Czytaj dalej „Kartlewo (do 1945 Kartlow)”

Dzisna (do 1945 Dischenhagen)

      Wieś jest położona w północnej części Puszczy Goleniowskiej nad rzeką Gowienicą, w odległości ok. 18 km na północ od Goleniowa oraz 1,5 km na zachód od stacji kolejowej w Łoźnicy. Nieco na południe od wsi przebiegała również linia kolei wąskotorowej prowadząca z Łoźnicy do Stepnicy.

Pochodzenie nazwy pochodzi prawdopodobnie z języka wendyjskiego lub czeskiego. W 1280 roku wieś zwała się Dysko, 1283 Zdiseko w wendyjskim Zdešek.

W trakcie prowadzonych badań archeologicznych z początku XX wieku, na polu koło Lüttmannshagen ( Budzieszewice) odnaleziono zdobione naczynie gliniane z okresu wendyjskiego.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1311 roku, kiedy to wymieniany jest rycerz Wozeke de Diseko  jako świadek sprzedaży przez miasto Wolin, kapitule katedralnej w Kamieniu rocznej renty dla jednej z wikarii.

fot. Zajazd Beise w Dziśnie – rok 1923. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Dzisna (do 1945 Dischenhagen)”

Budzieszewice (do 1945 Luttmannshagen)

Wieś położona w Gminie Przybiernów w powiecie goleniowskim, na północ od miejscowości Dzisna, nad rzeką Gowienica.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1595, kiedy to w w kronice metrykalnej w Kantreck ( Łoźnica) wymieniany jest 1 chałupnik i 123 ½ łana chłopskiego. W 1628 roku wymienianych jest tutaj 2 chłopów małorolnych z których każdy posiadał ¼ łana ziemi.  W 1717 wymieniane są nazwiska 2 chłopów z których każdy posiada 1 łan ziemi i wymieniane są 2 łany jako własność posiadłości. W latach 1737 – 1760 wieś wraz z majątkiem w Łoźnicy, w wyniku koligacji rodzinnych znajdowała się w posiadaniu rodziny von Podewils.

Czytaj dalej „Budzieszewice (do 1945 Luttmannshagen)”