Autor: Wojciech Janda

Oczyszczenie kamienia upamiętniającego wyjście wojsk napoleońskich z Goleniowa – 24.11.2012

Oczyszczenie kamienia upamiętniającego wyjście wojsk napoleońskich z Goleniowa – 24.11.2012

    Po uporządkowaniu dwóch cmentarzy wojennych na terenie Goleniowa, postanowiliśmy oczyścić i odsłonić zapomniany kamień.

Kamień ten 18.10.1913 roku ustawili na terenie dzisiejszego Parku im.I.Paderwskiego ówcześni mieszkańcy Gollnow w 100-ną rocznicę wyjścia wojsk napoleońskich z miasta.

      Kamień prze lata zarósł krzakami i był kompletnie niewidoczny. W trakcie prac wycięliśmy krzaki i wyrównaliśmy teren. Przy okazji oczyszczania terenu wokół pomnika, odsłoniliśmy spod ziemi kamienne słupki, na których są jeszcze otwory po ogrodzeniu oraz klinkierowe cegły które były ułożone między słupkami.

Zachęcamy do odwiedzenia tego zapomnianego miejsca i zapoznania się z jego historią, która została umieszczona na tablicy postawionej obok kamienia przez Gminę Goleniów w ramach współpracy ze Stowarzyszeniem- za co serdecznie dziękujemy.

Czytaj dalej „Oczyszczenie kamienia upamiętniającego wyjście wojsk napoleońskich z Goleniowa – 24.11.2012”

Pomnik pomordowanych obywateli czeskich – Goleniów dn. 20.09.2012

      Na pierwszy „ogień” Stowarzyszenie obrało sobie za cel zagospodarowanie i odnowienie zaniedbanego „Cmentarza czeskiego” za Zakładem Karnym w Goleniowie. Cmentarz powstał w połowie XIX wieku, dokonywano w tym miejscu pochówku więźniów z pobliskiego zakładu karnego, a w okresie II wojny światowej również jeńców wojennych tam przetrzymywanych.

       W więzieniu Zuchthauses Gollnow(ciężkie więzienie w Goleniowie) w okresie II wojny światowej przebywało 1376 czeskich więźniów. Wśród nich większość stanowili oficerowie armii czechosłowackiej i członkowie ruchu oporu, należący do organizacji Obrana Národa (Obrona Narodu). Z organizacji tej stracono 454 oficerów i 67 sierżantów. Więziono łącznie 1264 oficerów i 183 sierżantów. Wielu z nich przeszło także gehennę pobytu w więzieniu w Gollnow.

Czytaj dalej „Pomnik pomordowanych obywateli czeskich – Goleniów dn. 20.09.2012”

Goleniowskie monety

Autor opracowania: Kazaniecki Józef

Jak zapewne wszystkim wiadomo w pewnym momencie rozwoju ludzkości pojawiła się potrzeba posiadania uniwersalnego środka, który można byłoby wymienić na wszystkie inne towary i usługi. Środkiem takim stał się pieniądz, początkowo moneta a od XVII w. pieniądz papierowy.

Czytaj dalej „Goleniowskie monety”

Zabierzewo (do 1945 Sabessow)

Wieś jest położona 2 km na zachód od Przybiernowa. Należy do powiatu goleniowskiego i gminy Przybiernów.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1321 roku, kiedy to należała do katedry i biskupa w Kamieniu Pomorskim ( Cammin) . W 1364 roku biskup Johann sprzedaje wioskę komornikowi z Przybiernowa ( Pribbernow). Wieś miała 10 gospodarstw.  W 1496 roku, proboszcz katedry i kapituła W Kamieniu Pomorskim przepisuje Klausowi Köllerowi i Peterowi Steinwehr 10 gospodarstw i połowę młyna.

Czytaj dalej „Zabierzewo (do 1945 Sabessow)”

Sobieszewo (do 1945 Matthishof )

Wieś leży między Niewiadowem, a Łoźnicą w pobliżu linii kolejowej łączącej Szczecin ze Świnoujściem.

Pierwotnie rezydencja i folwark założony przez Ernsta Matthíasa von Köller w latach 1868/69. Informacja ta jest zawarta w kronice parafialnej w Kantreck ( Łoźnica ).

W folwarku znajdował się dwór, który usadowiono na wschodnim krańcu posiadłości.

Nazwa wsi, a wtedy osady została wzięta od imienia założyciela.

W 2021 roku mieszkało tu 36 osób.

Mapa Sobieszewa przed 1945 rokiem

Rzystnowo (do 1945 Rissnow)

Wieś położona na 6 km na zachód od Przybiernowa, przy drodze łączącej Przybiernów ze Stepnicą.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1380 roku. W kronikach jej nazwa zmieniała się co kilkadziesiąt lat. W 1380 roku brzmiała Rusperssnowe, w 1443 Ruspesnow, 1469  Risbernow i Rusbesnowe, w 1539 Ruspersnow.

W latach 20-tych XX wieku prowadzono w pobliżu wioski badania archeologiczne w trakcie, których odnaleziono kamienny topór z epoki kamiennej.

W skład wioski zaliczano również okoliczne osady, przysiółki i leśniczówkę : Volwerk Elis, Forsthaus Elsenau, Ganggelbusch, Kolk, Seegraben. Co ciekawe leśniczówka Forsthaus Elsenau znajdowała się tuż koło dzisiejszego Widzieńska.

Leśniczówka Elsenau- widokówka ze zbiorów autora

Czytaj dalej „Rzystnowo (do 1945 Rissnow)”

Miodowice (do 1945 Medewitz)

Miodowice leżą około 5 kilometrów na zachód od Przybiernowa. Po 1945 roku przez pewien okres wieś nosiła nazwę Niedźwiedzica.

Nazwa wsi Medewitz pochodzi prawdopodobnie z języka serbsko-chorwackiego i oznacza „miejsce miodu” .

 Wioska przed 1945 rokiem należała do powiatu kamieńskiego (Kreis Kammin).

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1321. W 1364 biskup kamieński Johann von Kammin sprzedaje wioskę komornikowi z Przybiernowa ( Pribbernow) Bertholdowi von Bandelin, która posiadała 270 morgów i 3 chałupników. W latach 1500-1507 wioska znajdowała się w zastawie u rodziny von Flemming. Została odkupiona w 1507 roku przez część członków kapituły katedralnej i  powróciła w całkowite posiadanie biskupa kamieńskiego w 1531 roku. W 1684 mieszkało we wsi 9 pełnych rolników z 450 morg.

Widokówka ze zbiorów autora. Na zdjęciu górnym budynek szkoły, poniżej zajazd.

Czytaj dalej „Miodowice (do 1945 Medewitz)”

Kartlewo (do 1945 Kartlow)

Wieś leży na wschód od trasy S-3 łączącej Szczecin ze Świnoujściem, na wysokości Brzozowa.

Wieś położona w gminie Przybiernów powiatu goleniowskiego.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1380. Później wymieniana w księgach klasztornych z 1438 roku jako własność Laurenz Witstold. Według Brüggemanna wieś była starym lennem rodziny von Borde, którzy są po raz pierwszy wymieniani w 1583 roku. W 1588 von Borde jest właścicielem Panfin i Kartlow. W 1628 roku Henning Borde został opodatkowany. W 1649 we wsi mieszkało 10 rolników i dwóch chłopów bezrolnych.

Czytaj dalej „Kartlewo (do 1945 Kartlow)”

Dzisna (do 1945 Dischenhagen)

      Wieś jest położona w północnej części Puszczy Goleniowskiej nad rzeką Gowienicą, w odległości ok. 18 km na północ od Goleniowa oraz 1,5 km na zachód od stacji kolejowej w Łoźnicy. Nieco na południe od wsi przebiegała również linia kolei wąskotorowej prowadząca z Łoźnicy do Stepnicy.

Pochodzenie nazwy pochodzi prawdopodobnie z języka wendyjskiego lub czeskiego. W 1280 roku wieś zwała się Dysko, 1283 Zdiseko w wendyjskim Zdešek.

W trakcie prowadzonych badań archeologicznych z początku XX wieku, na polu koło Lüttmannshagen ( Budzieszewice) odnaleziono zdobione naczynie gliniane z okresu wendyjskiego.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1311 roku, kiedy to wymieniany jest rycerz Wozeke de Diseko  jako świadek sprzedaży przez miasto Wolin, kapitule katedralnej w Kamieniu rocznej renty dla jednej z wikarii.

fot. Zajazd Beise w Dziśnie – rok 1923. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

Czytaj dalej „Dzisna (do 1945 Dischenhagen)”