Rzystnowo (do 1945 Rissnow)

Wieś położona na 6 km na zachód od Przybiernowa, przy drodze łączącej Przybiernów ze Stepnicą.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1380 roku. W kronikach jej nazwa zmieniała się co kilkadziesiąt lat. W 1380 roku brzmiała Rusperssnowe, w 1443 Ruspesnow, 1469  Risbernow i Rusbesnowe, w 1539 Ruspersnow.

W latach 20-tych XX wieku prowadzono w pobliżu wioski badania archeologiczne w trakcie, których odnaleziono kamienny topór z epoki kamiennej.

W skład wioski zaliczano również okoliczne osady, przysiółki i leśniczówkę : Volwerk Elis, Forsthaus Elsenau, Ganggelbusch, Kolk, Seegraben. Co ciekawe leśniczówka Forsthaus Elsenau znajdowała się tuż koło dzisiejszego Widzieńska.

Leśniczówka Elsenau- widokówka ze zbiorów autora

Rzystnowo było podzielone na tzw. dzielnice. Dzielnica A, lenno von Zastrow, a później Flemminga, została podzielona  w 1772 r. i sprzedana Wegenerowi w 1805 r. i Krause około 1830 r. 

Dzielnica B, lenno Zastrow, było własnością Flemingów w latach 1718-1744, podzielone w 1782 r., również przeszło w spadku na Wegenera i Krause w drodze sprzedaży około 1830 r.  Od tego czasu ostatecznie doszło do połączenia obu udziałów. 

Plan wsi z roku 1820

Dzielnica C, także lenno Zastrow, należąca później do Lanke B, została przekształcona w majątek leśny Elsenau w 1873 roku przez właściciela Flemminga.

 W 1438 wioska była lennem von Zastrow.  Dalsze wzmianki o Zastrowie pochodzą z XV wieku, w dokumentach klasztoru dominikanów i diecezji kamieńskiej. W 1594 we wsi było 10 rolników i 3 chałupników. W 1628 von Zastrow  sprzedaje 3 udziały z 33. We wsi jest  8 chałupników, 2 młynarzy, 2 zajazdy, 3 pasterzy. Około roku 1650 następuje przeniesienie udziału na  Jakob Woitschlaff Versen, wzmiankowanego w 1674 r. jako patronat kościoła w Rzystnowie. W 1717 właścicielami byli Zastrow i von Flemming. Około roku 1780 we wsi znajdowały się 2 owczarnie, młyn wodny, młyn oraz tartak. Było 6 rolników, 4 chałupników, 2 drwali na dużym wrzosowisku, zajazd, kuźnia i 34 domostwa. Około 1862 roku majątek w posiadaniu rodziny Holtz. W 1870 już połączone majątki wraz z Vorwerkiem Elisem zajmowały 7548 akrów i wioska liczyła 200 mieszkańców. We wsi było 44 samodzielnych właścicieli z 846 akrami. Na początku XX wieku dobra stają się własnością rodziny Bünning. W 1910 roku właścicielem dóbr był Wilhelm Bünning, a dobra obejmowały 222 ha ziemi.  W 1939 właścicielem  majątku o powierzchni 234 ha był M. Wesenberg.

Brama wjazdowa do folwarku Wegenerarok 1939

Jeden z budynków w folwarku Wegenera- rok 1939

Osada Volwerk Elis znajdowała się w pobliżu torfowisk. Znajdował się tam dwór w formie budynku parterowego. Budynek był otynkowany i przykryty dachem połówkowym.

Znajdował się tam również gołębnik. Była to trzykondygnacyjna budowla o konstrukcji szachulcowej.

Gołębnik z Rzystnowa – rok 1939, na wieży widoczny kogut i flaga.

Na górze budowli znajdował się wiatrowskaz z kogutem i gwiazdą. Na fladze widniał rok 1857.

We wsi znajduje się kościół filialny p.w. św. Stanisława Kostki.

Nie wiadomo kiedy powstał pierwszy, najprawdopodobniej drewniany kościół. Wiemy na pewno, iż w 1585 roku wybudowano nową ambonę. W 1594 wybudowano wieżę z dwoma dzwonami.

Kościół szachulcowy został rozebrany i w latach 1856 – 1858 wybudowano nowy kościół, który przetrwał do dzisiejszych czasów

Na wzgórzu gdzie stoi kościół, znajdował się cmentarz ewangelicki.

Widokówka ze zbiorów autora

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1905-262 mieszkańców

1939- 451 mieszkańców

2000- 174 mieszkańców

2005 – 170 mieszkańców

2007 – 168 mieszkańców

Mapa Rzystowa przed 1945 rokiem

Źródło: własne ,www.ostpommern.de

3 komentarze do “Rzystnowo (do 1945 Rissnow)”

  1. Słupki murowane były w bamie głównej od strony gospodarstwa Twardych oraz w bramce przy gospodarstwie Wołkowskich. Te drugie stały jeszcze w latach siedemdziesiątych.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *