Budzieszewice (do 1945 Luttmannshagen)

Wieś położona w Gminie Przybiernów w powiecie goleniowskim, na północ od miejscowości Dzisna, nad rzeką Gowienica.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1595, kiedy to w w kronice metrykalnej w Kantreck ( Łoźnica) wymieniany jest 1 chałupnik i 123 ½ łana chłopskiego. W 1628 roku wymienianych jest tutaj 2 chłopów małorolnych z których każdy posiadał ¼ łana ziemi.  W 1717 wymieniane są nazwiska 2 chłopów z których każdy posiada 1 łan ziemi i wymieniane są 2 łany jako własność posiadłości. W latach 1737 – 1760 wieś wraz z majątkiem w Łoźnicy, w wyniku koligacji rodzinnych znajdowała się w posiadaniu rodziny von Podewils.

fot. Pałac/szkoła rok 1941. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

fot. Panorama Budzieszewic -rok 1941. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda

W 1780 roku wymieniany jest we wsi folwark, hodowla owiec, 2 rolników, 1 półrolnik, leśniczy i 12 domostw. Do 1804 roku, poza krótkimi okresami, wieś należała do rodziny von Kӧller. Na przełomie lat 1804/1805 wieś kupiła rodzina von Dewitz. W 1838 roku wioska powróciła do rodu von Kӧller.

fot. Plan wsi z 1731 roku

W 1870 roku majątek należał do Ernsta Matthiasa von Kӧllera i obejmował 4193 ary ziemi i wieś liczyła 119 mieszkańców i znajdowały się tu 24 budynki. W 1892 roku areał ziem folwarcznych, wynosił 1043 hektary, w tym 280 ha pół uprawnych, 185 ha łąk i pastwisk oraz 585 ha lasów. W owym czasie hodowano tu głównie owce – 120 sztuk oraz bydło – 50 szt i trzymano konie w ilości 32 szt. W 1910 roku majątek w rękach Georga von Kӧller a dobra liczyły 1070 ha gruntów. W 1928 roku właścicielem dóbr jest Heinrich Specht z Berlina, a majątek liczył 1530 ha gruntów w tym pola uprawne zajmowały 300 ha, a pozostałe to praktycznie same lasy.  Nowy właściciel powiększył hodowlę bydła do 120 sztuk i trzody chlewnej do 160 szt. W latach 30-tych XX wieku, następuje parcelacja majątku i w miejsce folwarku powstaje 7 gospodarstw.  Właściciel Specht na przełomie lat 20/ 30 -tych, wybudował w miejscu byłego dworu, pałac. Jest to budynek dwukondygnacyjny z użytkowym poddaszem, zbudowany na planie prostokąta, kryty dachem czterospadowym z lukarnami, podpiwniczony. Po parcelacji w pałacu mieściła się szkoła.

fot. Budynek pałacu/szkoły rok 1991. Zdjęcia z Ośrodka Dokumentacji Zabytków w Warszawie

Wiadomo, iż przy dworze przed wojną, jak i w czasie jej trwania mieścił się ośrodek szkolenia wojsk prawdopodobnie Luftwaffe o numerze RAD –Abteilung 5/50 Kantreck (Łożnica).

Po przejęciu wsi przez administrację polską, osiedlili się tu osadnicy z Centralnej Polski. W miejscowym pałacu, w czerwcu 1946 roku, zaczęła funkcjonować szkoła podstawowa. W latach 60-tych XX wieku, pożar strawił resztki zabudowań folwarku. Po likwidacji szkoły podstawowej w jej miejsce otworzono Wiejski Dom Spotkań i Animacji Społecznej.

fot. Budynek pałacu/szkoły, maj 2024. Zdjęcia Wojciech Janda

fot. Tablica na budynku szkoły, upamiętniająca 50-lecie szkoły. Zdjęcie Wojciech Janda

W 2022 roku liczba ludności we wsi wynosiła 122 osób.

fot. Widokówka z lat 40-tych XX wieku

fot. Mapa Budzieszewic przed 1945 rokiem

fot. Mapa Budzieszewic z 1945 roku z nazwiskami byłych mieszkańców