Koniewo (do 1945 Kunow)

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1288 roku, kiedy to wymieniany jest kościół w Conowe ..” ecclesia in villa Conowe”. W 1298 roku Bogusław IV przekazuje klasztorowi żeńskiemu w Wolinie daninę ze wsi Kunow, którą książę kupił od rycerza Abesco. W 1299 roku książę Bogusław IV przekazuje klasztorowi żeńskiemu w Wolinie własność wsi wraz z patronatem, sądownictwem oraz zwolnieniem z daniny i wszelkich służb, z wyjątkiem obrony kraju. W 1303 roku wieś wymieniana jest pod nazwą Conow, kiedy to Bogusław IV nadaje klaztorowi w Wolinie, prawo do odkupu wsi Conow, która przypadła klasztorowi w Krummin podczas podziału, i zwalnia ją z wszystkich opłat i służb.

fot. Widok podwórza plebanii. Akwarela autorstwa ówczesnego pastora Backe z 1850

fot. Widokówka z lat 30-tych XX wieku. Widoczny kościół, szkoła i budynek parafii. Zdjęcie z portalu ebay.de

W 1317 roku wymieniany jest młyn w Kunow. W 1579 roku, dziekanat kapituły katedralnej otrzymuje 4 łany i kilka zagród w Kunow, na obszarze wsi Gaulitz (Gogolice) w drodze zamiany od księcia Jana Fryderyka. W 1628 roku opodatkowanych zostaje 52 łany, 4 zagrodników, 4 parobków i karczma. W 1654 roku wymienia się w Koniewie 26 ½ łana, 14 chłopów, 4 zagrodników, 3 opuszczone gospodarstwa chłopskie, 2 opuszczone chaty, których ziemia została podzielona. Istnieje również imienny wykaz mieszkańców. W latach 1700/1701 odbudowano i ponownie zasiedlono 2 opuszczone gospodarstwa chłopskie. W 1732 roku w Koniewie wymienia się 17 chłopów, 2 zagrodników, 1 chałupnika, 1 kowala. W 1740 roku dokonano nowych pomiarów gruntów.

fot. Fragmenty planu „Pomiary i nowe urządzenie wsi Cunow”. Nakreślony przez geodetę D. B. Baltazara, 1740 roku

fot. Plan wsi z przełomu 1841/42

Mapa gruntów z lat 1841/42 pokazuje jeszcze jednolitą formę zagród chłopskich: budynek bramny stanowi zamknięcie od strony ulicy, dom mieszkalny od strony pola, podczas gdy budynek stajni i stodoła tworzą boczne ograniczenia. Domy mieszkalne już wtedy były niemal bez wyjątku domami o układzie szerokofrontowym (typu Querdielenhaus) z czarną kuchnią. Ścisłe połączenie budynków gospodarczych z budynkiem bramnym pierwotnie prawdopodobnie nie istniało, co pokazuje przedstawienie zagrody na poniższym rysunku, której budynek bramny oprócz przejazdu i furty mieści jeszcze mieszkanie emerytowanego rolnika lub komornika. W miejsce tej starszej, zamkniętej formy, od około 1850 roku coraz częściej wchodziła obecnie powszechnie stosowana forma otwarta, która odsłania widok z ulicy na podwórze. Tylko w nielicznych przykładach jak opisywał Broenisch w latach 30-tych XX wieku, zachował się jeszcze dawny stan, m.in. zagroda Augusta Höfta, zagroda Wilhelma Langego z inskrypcją budowlaną z 1823 r. na nadprożu przejazdu, zagroda J. Gehma, zagroda Arnolda Wolfa. Jednak budynek bramny w żadnym przypadku nie zawiera już pomieszczeń mieszkalnych.

fot. Widok podwórza plebanii ze starą plebanią rozebraną w 1837 roku. Rysunek autorstwa pastora Backe, około 1835 roku

fot. Zabudowania przy kościele w roku 1910. Zdjęcie z portalu polona.pl

W 1870 roku wymienia się we wsi 33 właścicieli ziemskich z 2726 morgami i 242 mieszkańców. W 1939 roku wymienia się 21 gospodarstw dziedzicznych o powierzchni 585 ha i 221 mieszkańców.

fot. Plebania rozebrana w 1837 roku. Narysowana przez inspektora budowlanego Lawrentza w 1833 roku.

Na zachód od wsi w roku 1939 znajdował się wiatrak koźlak. Został on w 1860 roku przeniesiony z Gartz ( nad Odrą po niemieckiej stronie). W 1910 roku był w posiadaniu G.Margitza. W roku 1939 był nieczynny i popadający w ruinę.

fot. Mapa Koniewa z roku 1941

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *