Kościół katolicki : Danowo (do 1945 kościół ewangelicki w Jakobsdorf)

Kościół wznosi się w północnej części wsi, na niewielkim wzniesieniu. Wokół niego znajdował się cmentarz ewangelicki, niestety dziś nie pozostał po nim żaden nagrobek.

Prawdopodobnie kościół w Danowie istniał wcześniej niż jest o nim pierwszy zapis, lecz niestety brak jest przekazów pisanych. W 1595 roku, kiedy to właścicielem wsi był Daniel Petersdorf przeprowadzono wizytację kościelną obejmującą Goleniów i należące do niego wsie kościelne, w tym Danowo. Z dostępnych dokumentów wynika, że kościół powstał w 1601 roku. Jego fundatorem i patronem był Daniel Petersdorf, który zmarł w 1628 roku. Kościół związany był z parafią w Grossenhagen (Tarnowo), która to miejscowość była siedzibą rodu von Petersdorf.

fot. Widok na kościół- marzec 2025. Zdjęcie Michał Janda

fot. Kościół na początku XX wieku.

W roku 1665 kiedy pastorem był Johann G.Grundler, a patronem wsi Georg Wilhelm von Petersdorf, zawieszono w wieży kościoła mały dzwon. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że właśnie z tej okazji wzniesiono istniejąca do dziś wieżę w konstrukcji szachulcowej.

fot. Zdjęcie Przemysław Budziak

Za czasów patronatu Henniga Christiana von Petersdorf (1708-1770) w roku 1760 i 1770 przeprowadzono remont kościoła, wieży i muru cmentarnego. W tym czasie pastorem był Joachim Pauli, urzędujący w Danowie w latach 1745-75. Wg ocalałych sprawozdań finansowych z lat 1802-07 kiedy to pastorem był Johan C.S.Geldelius, opisany jest kościół z solidną konstrukcją i odeskowaną wieżą. Wymienia się w nim również dwa dzwony znajdujące się w wieży. Od 1813 roku kościół w Danowie został przypisany do parafii w Speck (Mosty). Do drugiej połowy XIX wieku patronat nad kościołem posiadał ród von Petersdorf. Wtedy to opuścili dwór w Danowie i przenieśli się do nowego dworu w Tarnowie. Kolejnymi patronami kościoła byli Kannenbergowie, później von Flugge i na końcu do 1945 roku Laabs.

Po zakończeniu II wojny światowej i przejęciu tych ziem przez administrację polską, kościół do 1995 roku stał opuszczony. Został odbudowany siłami mieszkańców wsi.

fot. Odbudowany kościół- rok 2018. Zdjęcie Wojciech Janda

Jest to kościół salowy, w formie prostokąta. Wzniesiony z kamieni polnych wraz z cokołem i fundamentami. Szczyt wschodni murowany z cegły, otynkowany. Kościół posiadał pierwotnie tylko jeden portal zlokalizowany w elewacji zachodniej o trójskokowych ościeżach zamkniętych półokrągło. Obecnie nad portalem zamontowane jest stylizowane zadaszenie. Portal południowy powstał prawdopodobnie z wydłużenia ościeży znajdującego się w tym miejscu okna. Okna rozmieszczone są symetrycznie w elewacji południowej oraz północnej. Posiadają duże, trójuskokowe ościeża zamknięte ostrołukiem. Obecną formę uzyskały podczas XIX wiecznej przebudowy. W ścianie szczytowej znajduje się kwadratowa blenda o uskokowych ościeżach, która mogła mieć pierwotnie ostrołukowe zamknięcie. Obecnie umieszczono w niej tablicę upamiętniająca poległych mieszkańców wsi Jakobsdorf w czasie I wojny światowej. Nad zachodnią częścią nawy wznosi się szkieletowa konstrukcja wieży. Jej sześcienna bryła powiązana integralnie z więźbą dachową kryta jest szpiczastym hełmem zakończonym krzyżem. Podczas odbudowy kościoła wymieniono szalowanie wieży i szczytu zachodniego, a hełm pokryto blachą miedzianą.

fot. Zdjęcia kościoła z roku 1990. Zdjęcia z Ośrodka Dokumentacji Zabytków w Warszawie

Kościół został poświęcony 28.08.1995 . Dziś to kościół filialny pw MB Częstochowskiej, należący do parafii w Mostach.

Od strony wschodniej wybudowano nowe i estetyczne wejście na plac kościelny, przy którym ustawiono dwujęzyczne tablice z wypisaną inskrypcją:

„Kościół ten został odbudowany 50 lat po II wojnie światowej przez mieszkańców Danowa. Ku pojednaniu obu Narodów Polskiego i Niemieckiego żyjących tu na tej ziemi. 26.08.1995 r.”

Zdjęcie Michał Janda

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *