Kościół katolicki – Tarnowo (do 1945 kościół ewangelicki w Grossenhagen)

Obecny kościół pochodzi z XIX wieku. Ale wiadomo, że już wcześniej stał w tym miejscu inny, z którego pozostała wieża wzniesiona z kamienia polnego, a pochodząca z XVIII wieku. Miała ona masywną podstawę z nadstawą zakończoną barokowym hełmem. Kościół posadowiono po środku wsi, na czworobocznej działce, na której znajdował się przykościelny cmentarz ewangelicki. Cały teren jest ogrodzony murem z kamienia.

fot. Kościół w Tarnowie. Zdjęcie Wojciech Janda

Jest to kościół jednonawowy z wieżą. Nawa jest przykryta płaskim stropem. Nad wejściem od wschodu, wbudowana jest empora chórowa z balustradą z pełnymi płycinami. Empora wsparta jest dwoma drewnianymi kolumnami. Pod emporą znajdują się schody i zakrystia. Cała budowla wykonana z kamienia, a wieża jest pokryta tynkiem. Obok wejścia do kościoła na wysokości około metra znajduje się kamień z wyrytym monogramem: „H.v.P 1832”(Hermann Curt von Petersdorf), co można przyjąć jako datę wybudowania nowego kościoła. Obecnie wieża jest pozbawiona górnej części z hełmem, a pozostałość przykryto dwuspadowym dachem.

fot. Kościół lata 30-te XX wieku. Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

Od początku istnienia kościoła, patronat nad nim posiadała rodzina von Petersdorf. Na początku kościół był parafią, do której należało gospodarstwo parafialne oraz dom wdów po pastorach, pastorówka, dom zakrystiana oraz szkoła prowadzona przez zakrystiana. Około roku 1860 kościół był filią kościoła w Speck (Mosty) z pastorem Hildebrandt. W owym czasie według dokumentów, budynek kościoła był w dobrym stanie. W 1867 roku wieża kościoła, została wyremontowana kosztem 100 talarów. Około roku 1860 wybudowano w kościele organy szczecińskiej firmy Grüneberga o numerze opus 42.

fot. Kościół w roku 1927- zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda

W roku 1910 według spisu dokonanego przez Hugo Lemckego w kościele znajdowały się:

-trzy świeczniki ołtarzowe, wykonane z cyny z podwójną miseczką okapową, pochodzące z połowy XVIII wieku

– misa chrzcielna wykonana z mosiądzu, o średnicy 43 cm. Na dnie wykonane metodą trybowania Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny. Całość otoczona ozdobnym napisem minuskułowym, a na krawędzi znajdował się tłoczony ornament roślinny. Misa została ufundowana w 1666 roku.

– trzy dzwony:

1. O średnicy 70 cm, z datą zapisaną majuskułą oraz małą, wyraźną gotycka minaskułą o wysokości 2,5 cm: „ Tuum ✽ ob ❁ presidiū ✽ virgo ❁ campana ❁ resonet ✽ ista ✽ Hinc ❁ nō ✽ tonitrua ❁ noceat ✽ cū ✽ pulsatur ✽ ipsa ✽ ANNO ✽ DN̄I ❁ M ✽ V ❁ XVII ❁ (1517)” co można tłumaczyć :

 „Pod Twoją obronę, Dziewico, niech brzmi ten dzwon, aby stąd nie szkodziły gromy, gdy on sam bije. ROKU PAŃSKIEGO 1517.”

Jako znaki rozdzielające występują podwójne lilie oraz rozety. Na płaszczu dzwonu znajdowały się umieszczone naprzeciw siebie, wysokie na 15 cm, wymodelowane figury: Chrystus jako Władca Świata oraz Maria z Dzieciątkiem.

2. O średnicy 62 cm, bez inskrypcji i oznaczeń

3. O średnicy 72 cm, odlany przez Johanna Heinricha Schmidta w 1708 roku w Szczecinie

Po roku 1945 i przejęciu tych ziem przez Rzeczpospolitą w dniu 3 kwietnia 1946 roku, poświęcono kościół w obrządku katolickim i od tego momentu jest to kościół filialny pw. Świętej Rodziny, należący do parafii pw. św. Antoniego w Rożnowie Nowogardzkim. Nie wiadomo w którym roku rozebrano górną część wieży i co stało się z dzwonami oraz pozostałym przedwojennym wyposażeniem.

fot. Monogram wyryty na kamieniu obok wejścia do kościoła. Inicjały wskazują na ówczesnego właściciela Hermanna Curta von Petersdorf. Zdjęcie Wojciech Janda

Współcześnie w kościele znajduje się oryginalny zabytkowy ołtarz z pierwszej połowy XVIII wieku, wykonany w stylu barokowym i neogotyckim. W zwieńczeniu ołtarza umieszczono predellę pochodzącą prawdopodobnie z barokowego ołtarza poprzedniego kościoła. Ołtarz wykonany jest z drewna i posiada wymiary: wysokość 2,80 m i szerokości 85 cm. Skrzydła boczne mają formę ostrołukowej arkady. Zwieńczająca ołtarz barokowa prudella posada płaskorzeźbę z dwiema postaciami aniołów po bokach znajdującej się po środku sceny Ostatniej Wieczerzy. W okresie powojennym w środkowym polu umieszczono obraz Świętej Rodziny, a w skrzydłach, gipsowe figury świętych.

fot. Widok na ołtarz i ambonę. Zdjęcie Wojciech Janda

fot. Empora chórowa i zakrystia. Zdjęcie Wojciech Janda

Prudella składa się z dwóch przedstawień po bokach w których znajdują się uskrzydlone postacie trzymające po lewej stronie – tabliczkę z dziesięciorgiem przykazań, a po prawej otwartą księgę. Lewa postać to starzec z brodą, a prawa to młodzieniec o długich włosach. Przedstawienie to symbolizuje prawdopodobnie Prawo i Ewangelię. W środkowej scenie przedstawiono Chrystusa i Apostołów zasiadających przy półkolistym stole. Chrystus prawą ręką podaje Apostołom chleb. Na lewym ramieniu Zbawiciela opiera się św. Jan.

fot. Tablica upamiętniająca Hermanna von Petersdofa. Zdjęcie Wojciech Janda

Po prawej stronie ołtarza na ścianie znajduje się tablica z szarego granitu. Jest ona poświęcona pamięci Hermanna Bruno von Petersdorfa, urodzonego 10 czerwca 1844 w Tarnowie. Był on podporucznikiem Trzeciego Turyńskiego Pułku Piechoty i poległ w dniu 12 lipca 1866 roku pod Pressburgiem (Bratysława) podczas wojny prusko – austriackiej. Na tablicy znajduje się następujący tekst:

„Erinnerung anHermann Bruno von Petersdorff

geboren hier den 20 Juni 1844

Lieutenant im 3 ten Thüringischen Regiment Nr.71,

gefallen an der Spitze seines Schützenzuges in

siegesfreudigen Vorgehen gegen den Feind am 22-ten

Juli 1866 in der letzten Stunde des Kampfes auf dem

Gandensenberge vor Pressburg. Seine sterbliche

Hülle wurde von der trauernden Kameraden auf dem

Kirchhofe zu Marchegg in Nieder-Oesterreich

bestattet, seine Seele ging ein zu Gott, der sie

ihm geben und behütet. Sein Andenken lebt in den

Herzen Allen, die ihn kannten, den in ihm wohnten

Friede Freundigkeit Liebe und Treue bis in den Tod”

A po polsku:

„Ku pamięci

Hermanna Bruno von Petersdorffa

urodzonego tutaj dnia 20 czerwca 1844 roku

Lejtnanta w 3. Turyngskim Regimencie Nr 71,

poległego na czele swojego plutonu strzelców w

zwycięskim natarciu na nieprzyjaciela dnia 22

lipca 1866 roku, w ostatniej godzinie walki na

wzgórzach Gandensen pod Preszburgiem (Bratysławą). Jego śmiertelne

szczątki zostały pochowane przez pogrążonych w smutku towarzyszy broni na

cmentarzu w Marchegg w Dolnej Austrii;

jego dusza odeszła do Boga, który mu ją

dał i ją chroni. Pamięć o nim żyje w

sercach wszystkich, którzy go znali, gdyż mieszkały w nim

pokój, życzliwość, miłość i wierność aż do śmierci.”

Bitwa pod Bratysławą, a konkretnie pod Lamać, które jest dziś dzielnicą Bratysławy, była ostatnią tej wojny. W trakcie tej bitwy ogłoszono zawieszenie broni, a później pokój.

fot. Ogólny widok kościoła. Zdjęcia Wojciech Janda