Ostromice (do 1945 Wustermitz)

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1380 roku, kiedy to wymieniana jest pod nazwą Wostermutze. Ostromice były dawną posiadłością rodu von Flemming. Wieś podzielona była na cztery części: A,B,C i D.

fot. Wiatrak w Ostromicach na początku lat 60-tych XX wieku. Zdjęcie W.Chromiński

Ostromice A i B do 1585

Jedna połowa Ostromic znajdowała się w XVI wieku w posiadaniu mierzęcińskiej linii rodu von Flemming i początkowo była w rękach Ottona von Flemming, który w chwili swojej śmierci w 1578 roku pozostawił swoim 4 synom: 4 kmieci i 3 zagrodników. Synowie dokonali podziału 31 sierpnia 1581 roku. Czerech kmieci i 2 zagrodników przypadło braciom Joachimowi i Parisowi, a 1 zagrodnik wraz z druga połową dóbr przypadł braciom Hansowi Heydrichowi i Michaelowi. W 1585 roku obie pary braci dokonały podziału między sobą, Paris otrzymał 2 kmieci w Ostromicach (razem z Mierzęcinem A), Joachim – 2 kmieci w Ostromicach (razem z Mierzęcinem B), a Michael – jednego zagrodnika w Ostromicach (razem z Zebbin/Sibin). Ponieważ Paris i Michael zmarli już w 1584 roku, w 1585 roku majątek pierwszego przeszedł na Hansa Heinricha, a dobra drugiego początkowo na Joachima, lecz później również na Hansa Heinricha. Tym samym podział posiadłości linii mierzęcińskiej w Ostromicach pod koniec XVI wieku wyglądał następująco: razem z Mierzęcinem A Hans Heinrich posiadał 2 kmieci i 1 zagrodnika w Ostromicach A, natomiast razem z Mierzęcinem B Joachim posiadał 2 kmieci w Ostromicach B.

fot. Mapa Ostromic z 1827 roku

Ostromice A od 1585

Hans Heinrich zmarł w 1622 roku. Z jego synów Hans Friedrich otrzymał Mierzęcin A wraz z przynależnościami, a za takie należy zapewne uznać 39,5 hektara w Ostromicach, od których opłacał podatek według matrykuły podatkowej z 1628 roku. Również jego syn Hans Heinrich posiadał, według aktu hołdu lennego z 1699 roku, 2 kmieci i 1 zagrodnika w Ostromicach jako przynależność do Mierzęcina A. Kolejnymi właścicielami części A byli:

do 1711: Hans Heinrich,

1711 do ?: Johann Friedrich,

? do 1725: Felix Friedrich,

1725 do 1737: Wilhelm Friedrich,

1737 do 1775: jego synowie wspólnie,

1775 do 1783: Heinrich Ludwig,

1783 do 1789: Christoph Friedrich,

1789 do 1793: jego spadkobiercy lenni wspólnie,

od 1793: Friedrich Ludwig Heinrich.

Ostromice B od 1585

Joachim zmarł w 1620 roku. Razem z Mierzęcinem B część określana jako Ostromice B przypadła najmłodszemu synowi Ewaldowi, który w 1628 roku opłacał tam podatek od 34 hektarów, 1 zagrodnika i 1 kowala. Jego wnukowie, dwaj bracia Adam Jürgen Ludwig oraz Ewald Heinrich, posiadali w Ostromicach według aktu hołdu lennego z 1699 roku 4 kmieci i 1 zagrodnika jako przynależność do Mierzęcina B. Podobnie jak wspomniany majątek główny, również ta część w Ostromicach należała prawdopodobnie wcześniej do 1673 do Ewalda, w latach 1673–1685 wspólnie do jego synów, 1683–1688 do Hansa Friedricha oraz 1688–1693 do Heinricha, ojca braci wymienionych w 1699 roku kolejnymi właścicielami byli:

1717 do 1731: Adam Jürgen Ludwig,

1731 do 1753: Richard Friedrich,

1754 do 1758: Anton Wilhelm,

1759 do 1776: Friedrich Wilhelm,

do 1784: jego synowie wspólnie,

1784 do 1793: Karl Wilhelm Moritz,

od 1793: Friedrich Ludwig Heinrich.

Ostromice C i D do 1628

Odnośnie do historii obu części C i D, informacje są jeszcze bardziej skąpe niż w przypadku A i B. Dla dawniejszych czasów jesteśmy w stanie ustalić zaledwie tyle, że część Ostromic najpóźniej od XVI wieku znajdowała się w posiadaniu maciejewskiej linii rodu von Flemming (Matzdorf/Maciejewo). Już w 1513 roku Kurd zastawił rentę z wsi Brzozowo (Bresow), Ostromice (Wustermitz) i Mierzęcin (Martentin) na rzecz kartuzów w Szczecinie. Gdy jego imienny wnuk Kurd toczył spór z Ottonem z Mierzęcina o przepęd bydła na polu Zebbinschen Felde, ten drugi odpierał zarzut, jakoby dopuścił się nadużyć wobec chłopów pierwszego w Ostromicach. Bracia Kurda, Adam i Eustach, byli od 1595 roku uwikłani w długotrwałe spory graniczne, m.in. dotyczące Ostromic, z linią rodu von Flemming z Trzebieszewa (Trebenow). W 1611 roku Eustachy z Maciejewa) złożył skargę przeciwko właścicielowi Ostromic B, Joachimowi, „o zakłócanie spokoju przy karczmie w Ostromicach”, 2 lata później, w 1613 roku, przeciwko niemu i jego bratu Hansowi Heinrichowi, do którego należały Ostromice A, „o zasypanie rowów, które poddani w Ostromicach wykopali dla ochrony swoich pól i łąk chronionych”, a w 1614 roku przeciwko tym samym obu braciom „o wycięte drewno w Ostromicach”. Wdowa po Eustachu opłacała podatek według matrykuły podatkowej z 1628 roku w Ostromicach od 34 hektarów, 1 zagrodnika i 1 karczmarza, a jej starszy syn Hasso Adam od 1 włóki hakowej, 1 owczarza i 2 parobków.

Ostromice C od 1628

Dopiero w 1790 roku dowiadujemy się przy okazji oświadczenia złożonego przed urzędem lennym w związku z uregulowaniem spadku po Karlu Friedrichu, który zmarł w 1789 roku, że do majątku w Draminie (Drammin) należały wówczas w Ostromicach: sołtys, jedno gospodarstwo pełnorolne oraz jedno gospodarstwo zagrodnicze, zbyte od 1776 roku z prawem odkupu. Heinrich Ernst Ludwig Karl, który w dziale spadkowym z 1794 roku otrzymał również Dramino wraz z przynależnościami, sprzedał następnie w 1799 roku tę część Ostromice C za kwotę 4000 talarów Friedrichowi Ludwigowi Heinrichowi, który jako właściciel Mierzęcina A i B posiadał już Ostromice A i B.

Właściciele części C od 1628:

1628: Wdowa po Eustachu: 34 hektary, 1 zagrodnik, 1 karczmarz.

? do 1671: jej syn Ewald Joachim, który zmarł w 1671 roku

1671 – 1691: Franz Ludwig, syn poprzedniego.

1691 – 1721: Hrabia Rzeszy Jürgen Ludwig, syn poprzedniego.

1721 – 1723: Kurd, jego następca lenny.

1723 – 1738: Hrabia Rzeszy Felix Friedrich, który wszedł w posiadanie Dramina w drodze kupna.

1738 – 1747: Georg Detloff, syn poprzedniego.

1747 – 1789: Karl Friedrich

Ostromice D od 1628

Hasso Adam, brat Ewalda Joachima, posiadał w 1628 roku 9,82 hektara, 1 owczarza i 2 parobków. Jednak w inwentarzu spadkowym Hasso Adama z kwietnia 1665 roku Ostromice nie są już wspomniane. Musiał więc zapewne pozbyć się tamtejszego majątku, przy czym owczarnia została prawdopodobnie zlikwidowana, gdyż później nie występuje już w zapiskach. Jeden pojedynczy kmieć w Ostromicach pojawia się jeszcze później. 17 grudnia 1714 roku Jakob Bogislaw von Plötz z Kucklow (Kukułowo) sprzedał go na własność dziedziczną Hansowi Friedrichowi von Flemming z Trzebieszewa. Przy Trzebieszewie kmieć ten pozostał przez cały XVIII wiek, aż 8 czerwca 1801 roku pani podpułkownikowa von Berg, z domu von Flemming, sprzedała należące dotąd do Trzebieszewa ¾ gospodarstwa kmiecego w Ostromicach jako majątek dziedziczny za 1600 talarów Friedrichowi Ludwigowi Heinrichowi von Flemming z Mierzęcina. Przekazanie miało miejsce już 23 marca 1801 roku.

Całe Ostromice od 1801

Całe Ostromice zostały połączone w rękach Friedricha Ludwiga Heinricha von Flemming. Po jego śmierci 1 listopada 1816 roku majątek odziedziczył jego jedyny żyjący brat Christian Adolf Bogislaw. Zaraz potem, od 1817 roku, miała miejsce regulacja stosunków dziedziców z chłopami czyli uwłaszczenie. Panu feudalnemu przyznano odszkodowanie w postaci cesji ziemi. Nie udało się ustalić, czy została ona włączona do Mierzęcina (Martentin), czy też była gospodarowana samodzielnie i później sprzedana. Być może z tą nieruchomością jest tożsama posiadłość w Ostromicach (Wustermitz), którą Tham Hasso nabył w 1882 roku od spadkobierców właściciela ziemskiego Straßenburga. W latach 1882 i 1884 wyprzedano z niej mniejsze parcele o łącznej powierzchni około 21 ha, a w 1883 roku większą część wraz z terenem dworskim o powierzchni 53,0809 ha zamieniono z ówczesnym właścicielem Harderem na gospodarstwo chłopskie w Niemicy (Nemitz). Pozostałą część majątku 155,9437 ha przyłączono do Brzozowa (Bresow) jako folwark i w 1909 roku sprzedano ją wraz z nim przez Fritza na rzecz Banku Ziemskiego (Landbank) w Berlinie. W 1939 roku znajdowało się tu 10 gospodarstw dziedzicznych. W 1939 roku na jednym z budynków mieszkalnych w kształcie młyna, należącym do Riemera i na kuźni znajdował się wiatrowskaz z wyciętą sylwetka konia i rokiem 1927. W roku 1939 we wsi mieszkało 500 osób.

Na południe od wsi, niedaleko drogi do Goleniowa znajdował się wiatrak holenderski należący do Rutza. Został on zbudowany w 1890 roku i posiadał napęd motorowy, ale skrzydła zostały zachowane.

fot. Wiatrak i gospodarstwo w roku 1959. Zdjęcia z Ośrodka Dokumentacji Zabytków w Warszawie

Do czasu wybudowania wiatraka, mieszkańcy korzystali z młyna wodnego znajdującego się w Parłowie lub z wcześniej znajdującego się koło wsi jeszcze jednego wiatraka typu koźlak, który do 1880 roku kiedy to został rozebrany należał do majątku Kressin w Ostromicach. W pobliżu wiatraka znajdowała się zamieszkała zagroda. Wiatrak przetrwał w bardzo dobrym stanie działania wojenne i posiadał pełne wyposażenie. W 1947 roku młyn uruchomiono, a ówczesnym młynarzem był Antoni Skibiński, mieszkający przy wiatraku. W wiatraku dokonywano przemiałów mącznych, kaszowych i śrutowano ziarno na paszę dla zwierząt.

fot. Wiatrak na początku lat 70-tych. Zdjęcie z portalu polska.org

Wiatrak zamknięto nakazem administracyjnym w roku 1951, w wyniku likwidacji prywatnej przedsiębiorczości. Pozostawał nieczynny do 1957 roku i ulegał powolnej dewastacji. W tym samym roku postanowiono go zamknąć. Wywieziono część wyposażenia, a reszta niszczała. Od 1962 roku wiatrak używany był jako budynek gospodarczy, pobliskiego gospodarstwa. Degradację wiatraka dopełniła potężna wichura na przełomie lat 60/70 tych XX wieku, która zerwała dach i skrzydła. Dziś to już tylko ruina i ciekawostka turystyczna.

fot. Wiatrak w roku 2022. Zdjęcia Wojciech Janda

Po zakończeniu II wojny światowej i przejęciu tych ziem przez Polskę, we wsi mieszkali głównie rolnicy indywidualni. W latach 50-tych XX wieku we wsi powstała Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna. W roku 2021 we wsi mieszkało 383 osób.

fot. Mapa Ostromic z 1941 roku

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *