Wieś jest położona ok. 7 km na północ od Nowogardu
Wzmiankowana w 1274 roku kiedy biskup kamieński Hermann hrabia von Gleivhen podarował wieś hrabiemu Otto von Eberstein z Nowogardu. Po śmierci ostatniego z rodu w 1663 roku dobra przejął książę Ernst Bogislav von Croy. Po jego śmierci domena państwowa. W 1752 roku własność kapitana Erdmanna Christiana von Ramel. W 1766 roku majątek w rękach porucznika Caspara Friedricha von Schwan. Prawdopodobnie w tym czasie doszło do podziału wsi na 3 majątki: A należące do wspomnianego porucznika von Schwan, B do kapitana Johanna Alexandra von Normann(1780). W 1777 roku właścicielem majątku C był Johann Adolph von Lockstädt. W XIX wieku scalenie dóbr. W 1787 roku właścicielem majątku został Gottlob Andreas von Waldemann. W 1806 roku dobra odziedziczył syn Gottloba, Friedrich Wilhelm von Waldemann. Kolejnym właścicielem został Johann Friedrich Steffenhagen. Od 1847 roku majątek w posiadaniu Friedricha Johanna Philipa Sigismunda von Eisenhart-Rothe. Obejmował wtedy 1594 akrów ziemi. W 1879 roku właścicielem był Sigismund von Eisenhart-Rothe a dobra obejmowały 403,14 ha ziemi. W latach 1890-91 dobra zostały podzielone. W 1910 roku majątek obejmował 179,10 ha gruntów i należał do rodziny Fredrich, część liczącą 179 ha posiadał Hermann Friedrich von Eisenhardt-Rothe. W 1928 roku był własnością Herrmanna Fredrich i obejmował 180 ha gruntów. Ostatnim właścicielem majątku b liczącego 197 ha gruntów był Hans Friedrich von Eisenhardt-Rothe.
Kościół powstał na przełomie XV i XVI w. z głazów narzutowych , przebudowany na początku XVII w. Wieża z połowy XIX w. o konstrukcji szkieletowej drewnianej, odeskowana. W roku 1878 powstało ceglane prezbiterium i ceglany szczyt wschodni.Dziś to kościół filialny pw. św. Józefa, należy do parafii w Sikorkach. Poświecono go 19 grudnia 1945 roku.
fot. Kościół rok 1932
W zachodniej części wsi pozostałości po założeniu dworsko-parkowym: ruina dworu, park krajobrazowy oraz resztki budynków gospodarczych. Dwór zbudowany na początku XIX wieku, rozbudowany pod koniec XIX wieku. Eklektyczny z elementami neogotyku, składający się z dwóch połączonych budynków. Starszy kryty dachem dwuspadowym, nowszy dwukondygnacyjny przypominający swoim wyglądem zameczek. Po 1945 roku przeznaczony na mieszkania. Obecnie częściowo zamieszkany. W sąsiedztwie park krajobrazowy oraz zabudowania gospodarcze.
Mapa Orzechowa przed 1945 rokiem
Źródło: własne , www.zamkilubuskie.pl, www.kuria.pl
Wieś leży około 6 km na zachód od Nowogardu przy drodze krajowej nr.6.
We wsi znajduje się XIX-wieczny kościół oraz kamienna droga prowadząca nad jezioro.
W XVIII wieku wieś podzielona na 3 własności: jedna należała do rodziny von Dittmarsdorf. Dnia 11. 07 1735 roku porucznik Heinrich Adolph von Dittmarsdorf sprzedaje swój majątek majorowi Carlowi Ernstowi von Rottenburg. Po nim dobra dziedziczy jego syn Friedrich Ernst von Rottenburg. Drugi majątek posiadała rodzina von Lockstedt. Dnia 28.09.1754 roku major Adolph Heirnich von Lockstedt kupił dobra od Friedricha Ernsta von Rottenburg. Trzecia część gruntów należała do miasta Nowogard. Od trzeciej dekady XIX wieku majątek w posiadaniu rodziny Schmeling. W 1870 roku majątek obejmował 409 akrów ziemi, a w 1879 roku dobra obejmowały 146,44 ha gruntów a właścicielem był Ferdinand Schmeling. W 1910 roku majątek obejmował 146,44 ha gruntów a w 1928 roku majątek obejmował 160 ha gruntów i należał do Paula Schmeling. W zachodniej części wsi położony był niewielki majątek ziemski. W skład założenia wchodził dwór, budynki gospodarcze oraz park krajobrazowy.
Na wieży kościoła znajduje się dzwon ufundowany przez mieszkańców Olchowa.
Na obrzeżach wsi znajduje się cmentarz ewangelicki.
Wieś jest położona ok. 6 km na północ od Nowogardu.
Wzmiankowana w 1274 roku kiedy biskup kamieński Hermann hrabia von Gleichen przekazuje wieś hrabiemu Otto von Eberstein. Na początku XIX wieku jako domena państwowa folwark dzierżawiony przez A.F.Hellera. W połowie XIX wieku dobra posiada rodzina Stege. W 1870 roku własność rodziny Berg a dobra obejmują 736 akrów ziemi. W 1879 roku kiedy właścicielem majątku jest Hermann Berg dobra liczą sobie 193,11 ha gruntów. W 1892 roku właścicielem majątku i dworu nadal był Hermann Berg. Pod koniec XIX wieku we wsi istniały 2 folwarki- właścicielem majątku A na początku XX wieku była Gertruda Berg, właścicielem majątku B był Paul Friedrich. W 1910 roku majątek A wielkości 193,11 ha należały do Hansa Berg, majątek B wielkości 274,81 ha gruntów należał do Paula Friedrich. W 1928 roku właścicielem majątku A był Gertrud Berg a dobra obejmowały 272,9 ha gruntów. Po 1945 roku majątki upaństwowione i przekształcone w PGR
W północno-wschodniej części wsi położony jest dwór zbudowany na początku XX wieku na planie prostokąta, parterowy z dwukondygnacyjnym ryzalitem, podpiwniczony, kryty dachem dwuspadowym. Obok dworu park krajobrazowy z XIX wieku o powierzchni 1,35 ha.
W 1925 roku było tu 197 mieszkańców, żyjących w 37 gospodarstwach.
Wieś jest położona ok. 6 km na północny wschód od Nowogardu
Najstarszym śladem pobytu ludności na tym terenie jest znaleziony na folwarku krzemienny grot oszczepu. Według legendy osada założona została przez rycerza Maszka zakochanego w Jarogniewie, córce bartnika. Wydarzenie to przypomina stary, objęty ochroną dąb szypułkowy o obwodzie 812 cm zasadzony przez legendarnego rycerza w czasach Bolesława Krzywoustego. Opowieść ta zawiera elementy prawdy, bowiem nazwa tej słowiańskiej osady pochodzi od imienia Maszek lub Maszko. W 1321 r. wymieniono „Maskowe”, w 1618 r. „Mascow”, w 1756 r. „Maskow”.
Począwszy od 1321 r. wieś była własnością Ebersteinów. W 1430 r. hrabiowie Albert, Jan i Witzlaff von Ebersteinowie za 100 marek sprzedali połowę osady Henningowi von Lockstadt. Do hrabiów Nowogardu w 1580 r. należało jeszcze 21 łanów ziemi, 7 chłopów oraz karczma. Według dokumentu z 12 stycznia 1688 r. jedynymi lennikami osady byli już von Lockstadtowie z Paskówka i stan ten przetrwał do XIX w. Według opisu Braggemanna w 1784 r. należące do Jana Adolfa von Lockstadt Maszkowo składało się z folwarku, owczarni, kościoła i 17 „dymów”. Wśród mieszkańców wyróżniano 9 chłopów, jednego półchłopa, nauczyciela oraz chłopa kościelnego. W matrykule z 1804 r. występuje podporucznik Filip Fryderyk von Lockstadt, w 1835 r. Ferdynand von Lockstadt. Jeszcze w tym samym roku ostatni z Lockstadtów sprzedał majątek swemu dzierżawcy, ekonowi Karolowi Fryderykowi Butow, ten zaś przekazał go w 1843 r. swemu synowi, Janowi Fryderykowi. W końcu XIX w. obszar dworski obejmował 622 ha ziemi. Do majątku należał też liczący 142 ha ziemi folwark założony w 1841 r. – który nie posiadał nazwy własnej – oraz 11 budynków mieszkalnych. Gmina wiejska uprawiała 164 ha ziemi podzielonej między 12 właścicieli. Wśród 22 budynków było 9 zagród chłopskich oraz jedna półchłopska. Do miejscowej szkoły uczęszczało 29 dzieci. W 1892 r. właścicielem majątku liczącego 483 ha ziemi był Juliusz Butow. W 1939 r. na 500 ha gospodarował Paweł Butow.
Nad strumykiem,
otoczony kamiennym murkiem starego cmentarza, stał kościół zbudowany w XIX w. z
głazów narzutowych. Wzniesiono go na miejscu średniowiecznej świątyni
drewnianej lub szachulcowej, która należała do parafii w Żabowie. Do
najstarszego wyposażenia kościoła należały figury gotyckiego ołtarza szafowego
(Maryja z Dzieciątkiem, św. Katarzyna, św. Anna, św. Barbara i apostołowie)
oraz scena „Ukrzyżowania”. Z XVII w. pochodziła drewniana chrzcielnica, z 1741
r. dwa cynowe świeczniki ołtarzowe o wysokości 30 cm. W obrządku katolickim
świątynię poświęcono 1 czerwca 1970 r. pod wezwaniem św. Stanisława Kostki i
podporządkowano parafii MB Różańcowej w Żabocie. Wieś została zdobyta 5 marca
1945 r. W czerwcu 1945 r. przybyli tutaj pierwsi trzej osadnicy polscy. 9 marca
1945 r. w rejonie Maszkowa nocowali żołnierze 1 i 3 pułku 1 Dywizji Piechoty
im. T. Kościuszki. 21 lipca 1945 r.
utworzono gminę Maszkowo (wójt Franciszek Gapiński), a 10 grudnia 1946 r.
powołano Gminną Radę Narodową. Osada liczyła obecnie 20 budynków mieszkalnych.
Za majątkiem rozciąga się rozległy park, w którym rośnie kilka drzew uznanych
za pomniki przyrody, m.in. dwa dęby o obwodzie 350 cm. Szachulcowy pałac
Butowów został po wojnie rozebrany.
Wieś jest położona ok. 6 km na północny – wschód od
Nowogardu.
Początki wsi sięgają średniowiecza. W XVIII wieku należało
do rodziny von Schwan. W 1787 roku dobra zakupił Gottlob Andreas von Waldemann,
właściciel pobliskiego Wołowca i Orzechowa. Po nim w 1806 roku dobra dziedziczy
jego syn, Friedrich Wilhelm von Waldemann. We wsi istniał majątek ziemski,
którego właścicielem w 1928 roku był Julius Cammin a dobra obejmowały 103 ha
gruntów.
We wsi znajduje się kościół z końca XV wieku wraz z wieżą z 1872 roku. Kościół jest obiektem zabytkowym.
Wieś jest położona przy drodze wojewódzkiej nr 144 około 6
km od Nowogardu.
Przez wieki Kulice były posiadłością lenną rodu von Dewitz. W 1726 roku August Friedrich von Bismarck nabył Kulice wraz z sąsiednimi majątkami w Jarchlinie i Konarzewie, które przedtem również należały do Dewitzów. Wszystkie trzy majątki pozostały w posiadaniu rodu von Bismarck do końca drugiej wojny światowej. Dwór w Kulicach wzniesiono około 1730 roku. Nie wiadomo jak wyglądał ówczesny budynek Około 1848 został tutaj wzniesiony klasycystyczny dwór przez brata „żelaznego kanclerza” Bernharda von Bismarcka. . Powstał wydłużony budynek z elewacją w stylu klasycystycznym, który z czasem został powiększony poprzez kilka dobudowań. Do oranżerii w kierunku północno-zachodnim przylega park przydworski ze starym drzewostanem. Za czasów niemieckich majątek w Kulicach obejmował ok. 1000 hektarów. W latach 1838-44 dobrami zarządzał Otto von Bismarck. W 1845 roku nastąpił podział majątków, w wyniku którego Kulice i Jarchlino przypadło Bernhardowi von Bismarckowi, landratowi powiatu nowogardzkiego, szambelanowi dworu i tajnemu radcy rządowemu.
Kulice lata 20-te XX wieku. Widokówka z kolekcji Wojciech Janda
We wsi znajduje się kościół filialny który został wzniesiony w 1865 roku z inicjatywy Bernharda von Bismarcka w stylu neogotyckim. Jest to prosta świątynia salowa zbudowana z czerwonej cegły i kamienia polnego z ceglano-kamienną wieżą dzwonną, stanowiącą również wejście do kościoła. Na dawnym cmentarzu niemieckim przy kościele powstało lapidarium, w ramach projektu „Akademia Europejska Kulice-Külz”. Zgromadzono tam nagrobki z okolicznych cmentarzy ewangelickich.
Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda
Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda
Po II wojnie światowej dwór przejęły Państwowe Gospodarstwa Rolne, Kombinat Rolniczy w Nowogardzie. Znajdowało się tutaj centrum biurowe oraz mieszkania. W latach 90- tych budynek był poważnie zagrożony dewastacją. W latach 1994/95, na zlecenie polskiej fundacji założonej przez Philippa von Bismarck, który był następcą ostatniego niemieckiego właściciela majątku, były przewodniczący Ziomkostwa Pruskiego, długoletni deputowany do Bundestagu i Parlamentu Europejskiego. Dzięki staraniom fundacji „Akademia Europejska Kulice-Külz” i przy wsparciu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Federalnej Niemiec oraz Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej dwór odrestaurowano. Dzisiaj jest on w posiadaniu Uniwersytetu Szczecińskiego, który dał prawo użytkowania dworu fundacji. Znajduje się tutaj ośrodek konferencyjny oraz niewielka część bankietowa i noclegowa. W parku znajduje się również grób jednej z arystokratek z rodziny von Bismarck –Katharina Luise Natalie von Bicmark.
Wieś jest położona około 12 km od Nowogardu. Wieś zbudowana została
na planie podwójnej łańcuchówki.
Najwcześniejsze informacje o Krasnołęce datowane są na 1823
rok, wtedy została założona kolonia przez Ludwika Dietz’a z Długołęki, którą
nazwał na cześć swej żony Dworem Florentyny (niem. Florentinendorf). Około roku 1872 w obrębie koloni było 124 ha
ziemi, 29 rolników, 28 zagród oraz jeden budynek przemysłowy. osada
liczyła 77 ha ziemi, 16 zagród, 84 mieszkańców, w tym 18 gospodarzy. Na
początku XX wieku obie kolonie zostają połączone, tworząc gminę wiejską, którą
nazwano Neu Langkafel. Po połączeniu osadę zamieszkiwało w sumie 159
mieszkańców, w tym 34 gospodarzy. Wieś zdobyto 5 marca 1945 roku.
Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:
1823 – 27 mieszkańców
1872 – 84 mieszkańców
1902 – 159 mieszkańców
1945 – 146 mieszkańców
1994 – 94 mieszkańców
2006 – 85 mieszkańców
Mapa Krasnołęki przed 1945 rokiem
Źródło: www.jjkbuild.neostrada.pl/krasnoleka, własne
Wieś leży ok. 10 km na północny wschód od Nowogardu.
W XV wieku Konarzewo, Jarchlino i Kulice przeszły w
posiadanie rodu Dewitz z Dobrej Nowogardzkiej i taki stan trwał przez około 400
lat do roku 1726. Później Konarzewo było w posiadaniu rodziny Bismarcków w
okresie od 1726 do 1945 roku. Pierwszym z rodu właścicielem był major August
Fryderyk von Bismarck ze staromarchijskiego Schönhausen. Służył on w garnizonie
znajdującym się w Goleniowie przy sławnych wówczas dragonach Ausbach-Bayreuth.
Przez ślub i spadek stał się właścicielem Konarzewa, Jarchlina i Kulic. Nie
cieszył się długo posiadłością, zginął bowiem w bitwie pod Czesławiem w 1742
roku. Jego syn Karol Aleksander odziedziczył Schönhausen, drugi syn
odziedziczył dobra pomorskie. Karol Aleksander z Schönhausen był dziadkiem Otto
von Bismarcka.
Ojciec Kanclerza odziedziczył posiadłość pomorską po swoim
kuzynie w roku 1816 i przeniósł się ze starej Marchii do Konarzewa. Dwór był
wówczas skromnym budynkiem z ryglówki zamieszkałym od lat przez wiele rodzin
pomorskich i marchijskich.
Otto von Bismarck przyszły premier Prus i pierwszy niemiecki
Kanclerz, spędza w Konarzewie dzieciństwo (1816-1821). W wieku 7 lat trafia do
Berlina do elitarnej szkoły z internatem. Do Konarzewa powraca mając 24 lata, aby
zarządzać majątkiem (1839-1846), co czynił najpierw wspólnie ze starszym bratem
Bernardem a potem samodzielnie. Tu dojrzał i poznał ludzi, którzy otworzyli mu
drogę do kariery. Wydzierżawił Konarzewo w roku 1846 i stąd wyruszył, aby
aktywnie uprawiać politykę. Odziedziczony po ojcu majątek składający się z ziem
wokół Konarzewa i Jarchlina sprzedaje bratankowi Filipowi w roku 1868. Ostatnimi
właścicielami z rodu byli bracia Klaus von Bismarck (1912-1997) i Philipp von
Bismarck (1913-2006) synowie Gottfrieda von Bismarck (1881–1928). Po
przedwczesnej śmierci ojca Klaus odziedziczył Konarzewo i Jarchlino, Philipp
zaś Kulice.
W okresie II wojny światowej Klaus jako zmobilizowany oficer rezerwy służy przez całą wojnę w 32 dywizji piechoty w Wermachcie. Podobny los spotyka Philippa, z tym, że jako oficer sztabu generalnego znajduje się w kręgu generała Henninga von Tresckow i dołącza do grupy oficerów spiskujących przeciwko Hitlerowi. Koniec wojny spotyka braci w zachodniej strefie okupacyjnej, gdzie pozostają na stałe.
W 1908 niemiecka nazwa miejscowości Kniephof posłużyła do nazwania ulicy w berlińskiej dzielnicy Steglitz – Kniephofstraße.
Po zakończeniu drugiej wojny światowej posiadłość w Konarzewie została znacjonalizowana. Dwór służył do celów mieszkalnych i biurowych pracownikom państwowego gospodarstwa rolnego. Po przełomie politycznym w 1989 dwór i park przeszedł w zasoby „Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa”. Obecni właściciele Konarzewa nabyli nieruchomość w drodze przetargu w połowie lat 90-tych XX wieku.
Wieś jest
położona w środkowej części gminy, w odległości ok. 3 km na płn.-zachód od
Nowogardu.
Karsk jest wsią o średniowiecznej metryce (o czym świadczą ślady założenia owalnicowego, typowego dla tego okresu), wchodzącą w skład hrabstwa nowogardzkiego rodu Ebersteinów. W 1756 r. właścicielem wsi (a także Strzelewa. Olchowa i Świerczewa) byt Georg Lorenz von Kamecke. W 1795 r. w Karsku istniała już szkoła. Materiały źródłowe z 1811 r. informują o powstaniu w Karsku folwarku, na bazie 2 dużych gospodarstw bauerskich. należącego do Carla Ottona von Blankenburg.
Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda
Zdjęcie z kolekcji Wojciech Janda
Zdjęcie z kolekcji Tomasz Wetta
W środkowej części wsi, na niewielkim wyniesieniu terenu – stoi kamienny kościół, wzniesiony w 1846 roku.
Przy kościele znajduje się pomnik poświęcony mieszkańcom wsi poległym w I wojnie światowej.
W pobliżu kościoła posadowiony jest się głaz narzutowy
„Skamieniały Chciwiec”, legenda wiąże go z obrzędami pogańskimi.