{"id":923,"date":"2020-04-15T18:37:37","date_gmt":"2020-04-15T18:37:37","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=923"},"modified":"2024-02-03T16:36:09","modified_gmt":"2024-02-03T16:36:09","slug":"wegorzyce-do-1945-wangeritz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=923","title":{"rendered":"W\u0119gorzyce (do 1945 Wangeritz)"},"content":{"rendered":"\n

Wie\u015b po\u0142o\u017cona 3 km na po\u0142udniowy \u2013 wsch\u00f3d od Osiny przy\ndrodze powiatowej Osina – Jenikowo. Na obrze\u017cach miejscowo\u015bci, przy drodze w\nkierunku Red\u0142a, zlokalizowana jest stacja redukcyjno-pomiarowa gazu, kt\u00f3ra\nobs\u0142uguje ca\u0142a gmin\u0119. Du\u017c\u0105 atrakcj\u0105 miejscowo\u015bci, szczeg\u00f3lnie dla okolicznych\nw\u0119dkarzy jest, obfituj\u0105ce w ryby, sztuczne rozlewisko wody powsta\u0142e na \u0142\u0105kach\nle\u017c\u0105cych na zach\u00f3d od centrum miejscowo\u015bci. Uk\u0142ad przestrzenny, lokacyjny wsi\nnieczytelny.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z XV w.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug danych H. Berghausa z roku 1872, W\u0119gorzyce w swym historycznym rozwoju posiada\u0142y potr\u00f3jny charakter prawno-agrarny: stanowi\u0142y dobra rycerskie, w cz\u0119\u015bci by\u0142y te\u017c maj\u0105tkiem ko\u015bcielnym i w cz\u0119\u015bci by\u0142y wsi\u0105 ch\u0142opsk\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 lenna przypadaj\u0105ca na dobra rycerskie zasiedlono w ca\u0142o\u015bci je\u0144cami w\u0119gierskimi pochodz\u0105cymi prawdopodobnie z okresu walk ks. Ka\u017aka Wo\u0142ogojskiego z Ludwikiem W\u0119gierskim w latach 1370-1377). Do ko\u0144ca I po\u0142owy XV w. lenne dobra rycerskie by\u0142y podzielone mi\u0119dzy trzy rody: von Eberstein\u2019\u00f3w (pan\u00f3w na Nowogardzie od 1274 r.), von Knuthen\u2019\u00f3w, von Leutzen\u2019\u00f3w. W 1445 r. rodzina von Leutzen sprzedaje sw\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 d\u00f3br Henningowi von Mildenitz (panu na Rybokartach). Rycerskie dobra lenne rod\u00f3w von Knuthen i von Eberstein pozostaj\u0105 w ich w\u0142adaniu do 1663 i 1665 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Zdj\u0119cie z kolekcji autora<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W 1663 r. potomkowie rodu von Midenitz rozszerzaj\u0105 swe\nw\u0142o\u015bci, przejmuj\u0105c dobra rodu von Eberstein (w roku tym na przedstawicielu w\nlinii m\u0119skiej \u2013 grafie Ludwiku Christopherze von Eberstein \u2013 r\u00f3d ten\nostatecznie wygasa). W roku 1665 rodzina von Mildenitz wykupuje pozosta\u0142e dobra\nrycerskie od rodu von Knuthen. Nie na d\u0142ugo pozostaj\u0105 w jednym r\u0119ku scalone\ndobra rycerskie W\u0119gorzyc. Ju\u017c w 1669 r., w zwi\u0105zku z utrat\u0105 Rybokart\u00f3w, wraz z\ntymi ostatnimi. W\u0119gorzyce przejmuje rodzina rycerska von Edling. Przesz\u0142o po stu\nlatach, tj. w 1771 maj\u0105tek W\u0119gorzyce jest we w\u0142adaniu rodziny junkierskiej \u2013\nvon Lettow. Prawdopodobnie w tym czasie powstaje tu zesp\u00f3\u0142 folwarczny. Oko\u0142o II\npo\u0142owy XIX w. rodzina von Lettow traci Rybokarty, a W\u0119gorzyce staj\u0105 si\u0119\nsiedzib\u0105 bocznej linii tego rodu \u2013 rodziny Lettow-Vorbeck. W latach 70-tych XIX\nw., b\u0119d\u0105cy w jej posiadaniu folwark liczy\u0142 oko\u0142o 2400 Mg (600 ha).<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 spisowych w\u0142asno\u015bci ziemskich z lat 1905, 1914, 1920 i 1929 ostatni\u0105 w\u0142a\u015bcicielk\u0105 w\u0119gorzyckiego maj\u0105tku by\u0142a Agnes von Lettow-Vorbeck. Inne \u017ar\u00f3d\u0142o, z 1939 r. wymienia jako ostatniego w\u0142a\u015bciciela, c\u00f3rk\u0119 Agnes von Lettow-Vorbeck \u2013 Eliz\u0119 von Bismarck.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Zdj\u0119cie z kolekcji autora<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W po\u0142owie XIX w. wie\u015b uleg\u0142a podzia\u0142owi na dwie cz\u0119\u015bci \u2013\nfolwarczn\u0105 i ch\u0142opsk\u0105. We wsi ch\u0142opskiej znajdowa\u0142o si\u0119 wtedy 6 gospodarstw\nrolnych. Ca\u0142\u0105 \u00f3wczesna spo\u0142eczno\u015b\u0107 wsi by\u0142a protestancka. Znajduj\u0105cy si\u0119\nobecnie w ca\u0142kowitej ruinie ko\u015bci\u00f3\u0142 granitowo-ceglany zbudowano w II po\u0142owie XV\nw.<\/p>\n\n\n\n

Od po\u0142owy marca 1945 r. folwark zaj\u0119\u0142o i zagospodarowywa\u0142o wojsko polskie, nast\u0119pnie zosta\u0142 przej\u0119ty przez Pa\u0144stwowe Nieruchomo\u015bci Ziemskie. Budynek pa\u0142acowy uleg\u0142 zniszczeniu podczas dzia\u0142a\u0144 wojennych w roku 1945, a jego ruiny usuni\u0119to na prze\u0142omie lat 50-tych i 60-tych.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

Maj\u0105tek po PNZ przej\u0119\u0142o w 1949 r. samodzielne, Pa\u0144stwowe\nGospodarstwo Rolne, kt\u00f3re w 1971 r. wesz\u0142o w sk\u0142ad nowego Kombinatu Pa\u0144stwowych\nGospodarstw Rolnych w Osinie.Od tego czasu nast\u0105pi\u0142 tu dynamiczny rozw\u00f3j\nstruktur maj\u0105tkowych tego kombinatu, czemu towarzyszy\u0142a ca\u0142kowita likwidacja\nmiejscowych, indywidualnych gospodarstw rolnych (ca\u0142\u0105 ziemi\u0119 tego sektora\nw\u0142\u0105czono do roz\u0142ogu grunt\u00f3w kombinatu). W tym czasie powstaje kilka du\u017cych\ninwestycji, m.in.: ferma hodowlana byd\u0142a opasowego, silosy zbo\u017cowe, wytw\u00f3rnia i\nmieszalnia pasz, oraz rozpocz\u0119ta budowa nowego osiedla mieszkalnego. Wi\u0119kszo\u015b\u0107\ndawnej zabudowy ch\u0142opskiej i folwarcznej uleg\u0142a ruinie lub rozbi\u00f3rce. Zak\u0142ad\nRolny W\u0119gorzyce do 1991 r. zajmowa\u0142 obszar ponad 1300 ha. Specjalizowa\u0142 si\u0119 w\nhodowli byd\u0142a, a w ko\u0144cu lat 80-tych rozszerzy\u0142 specjalizacj\u0119 o hodowl\u0119 trzody.\nDo czasu zaniechania produkcji zak\u0142ad dysponowa\u0142 600-stanowiskami dla byd\u0142a i\nca 4000-stanowiskami dla trzody chlewnej. W gospodarstwie przemys\u0142 rolny zosta\u0142\nsilnie rozbudowany, a w jego sk\u0142ad wchodzi\u0142y: mieszalnia pasz, suszarnia zb\u00f3\u017c,\nsuszarnia zielonek, zesp\u00f3\u0142 magazyn\u00f3w zbo\u017cowych i suszu (ca 300 ton). Kompleks\nten uzupe\u0142nia\u0142y: laboratorium paszowe oraz obiekty zak\u0142adu budowlanego, tartak\nz magazynem tarcicy.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 p\u00f3\u017anogotycki z ko\u0144ca XV w. Rozplanowany na rzucie prostok\u0105ta. Murowany z g\u0142az\u00f3w narzutowych. Przebudowany w 1604 r. (wie\u017ca i dekoracja blendowa szczytu wschodniego). Zniszczony w 1945 r. Przez d\u0142ugie lata znajdowa\u0142 si\u0119 w ruinie. Percela ko\u015bcielna, czworoboczna, wyznaczona murowanym ogrodzeniem (cmentarz przyko\u015bcielny). Obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 jest odbudowywany. W 2014 roku ko\u015bci\u00f3\u0142 odbudowano. Wsp\u00f3lnym wysi\u0142kiem osi\u0144skiego proboszcza i mieszka\u0144c\u00f3w W\u0119gorzyc, wspartych finansowo przez gmin\u0119 Osina, niemieck\u0105 rodzin\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z W\u0119gorzycami oraz przez Program Rozwoju Obszar\u00f3w Wiejskich. Otrzyma\u0142 wezwanie \u015bw. Jana Paw\u0142a II, ma jego relikwie w postaci fragmentu papieskiej sutanny.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

Znajduje si\u0119 tutaj r\u00f3wnie\u017c park podworski – Wpisany do\nrejestru zabytk\u00f3w Nr 941<\/p>\n\n\n\n

Za\u0142o\u017cony prawdopodobnie na prze\u0142omie XVIII\/XIX w.,\nkrajobrazowy, swobodny. Czytelny jest uk\u0142ad sieci dro\u017cnej i wodnej. Zachowany\ncenny starodrzew komponowany<\/p>\n\n\n\n

Liczba mieszka\u0144c\u00f3w na przestrzeni lat:<\/p>\n\n\n\n

1843 \u2013 257 mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

1905 \u2013 262 mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

2008 \u2013 224 mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

Mapa W\u0119gorzyc przed 1945<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: www.osina.pl,www.ostpommern.pl,w\u0142asne,wikipedia<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wie\u015b po\u0142o\u017cona 3 km na po\u0142udniowy \u2013 wsch\u00f3d od Osiny przy drodze powiatowej Osina – Jenikowo. Na obrze\u017cach miejscowo\u015bci, przy drodze w kierunku Red\u0142a, zlokalizowana jest stacja redukcyjno-pomiarowa gazu, kt\u00f3ra obs\u0142uguje ca\u0142a gmin\u0119. Du\u017c\u0105 atrakcj\u0105 miejscowo\u015bci, szczeg\u00f3lnie dla okolicznych w\u0119dkarzy jest, obfituj\u0105ce w ryby, sztuczne rozlewisko wody powsta\u0142e na \u0142\u0105kach le\u017c\u0105cych na zach\u00f3d od centrum … Czytaj dalej \u201eW\u0119gorzyce (do 1945 Wangeritz)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,1,2],"tags":[25,18,17,27,24,23,26],"class_list":["post-923","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-osina","category-uncategorized","category-powiat-goleniowski","tag-gmina-osina","tag-goleniow","tag-historia","tag-nowogard","tag-osina","tag-powiat-goleniowski","tag-wojciech-janda"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/923"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=923"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2202,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/923\/revisions\/2202"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}