{"id":9,"date":"2019-11-14T13:21:26","date_gmt":"2019-11-14T13:21:26","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=9"},"modified":"2020-02-28T12:21:23","modified_gmt":"2020-02-28T12:21:23","slug":"bialun-do-1945-gollnowshagen","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=9","title":{"rendered":"Bia\u0142u\u0144 (do 1945 Gollnowshagen)"},"content":{"rendered":"\n

Wie\u015b le\u017cy ok. 6,5 km na p\u00f3\u0142noc od Goleniowa, na R\u00f3wninie\nGoleniowskiej, na skraju Puszczy Goleniowskiej, przy drodze \u0142\u0105cz\u0105cej \u017b\u00f3\u0142wi\u0105\nB\u0142o\u0107 z Mi\u0119kowem oraz linii kolejowej nr 401 (Szczecin – \u015awinouj\u015bcie).<\/p>\n\n\n\n

 Znaleziska\narcheologiczne na pobliskim wzg\u00f3rzu potwierdzaj\u0105 istnienie na tym obszarze osad\nz okresu neolitu ludno\u015bci kultury puchar\u00f3w lejkowatych oraz kultury ceramiki\nsznurowej. Na po\u0142udniowym kra\u0144cu wsi odnaleziono przed wojn\u0105 miecz z epoki\nbr\u0105zu. Pierwsze wzmianki o tych terenach pochodz\u0105 z \u015bredniowiecza, z roku 1309,\nz dokumentu nadanego przez Ottona I dla miasta Goleni\u00f3w, w kt\u00f3rym daruje miastu\ndwie wsie: Mi\u0119kowo (Monkendorp) oraz Smedeberg. Ta ostatnia wie\u015b ju\u017c nie\nistnieje i nie wiadomo dok\u0142adnie, gdzie si\u0119 znajdowa\u0142a. Przypuszczalnie s\u0105 to\ntereny dzisiejszego Bia\u0142unia. Nie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce tereny te nale\u017ca\u0142y\nw epoce \u015bredniowiecza i nowo\u017cytno\u015bci do miasta Goleniowa. Na pocz\u0105tku XIX w.\nprzeprowadzane odg\u00f3rnie reformy uw\u0142aszczeniowe w pa\u0144stwie pruskim dotar\u0142y na\ntereny Goleniowa, przynosz\u0105c miastu du\u017ce korzy\u015bci ekonomiczne. Miasto otrzyma\u0142o\nw\u00f3wczas jako odszkodowanie od zale\u017cnej wsi \u017b\u00f3\u0142wia B\u0142o\u0107 ok. 1200 morg\u00f3w\nbrandenburskich u\u017cytk\u00f3w rolnych, z kt\u00f3rych wydzieli\u0142o 26 du\u017cych dzia\u0142ek kolonizacyjnych\ni za\u0142o\u017cy\u0142o w latach 1827-1828 wie\u015b Gollnowshagen (Bia\u0142u\u0144). Powsta\u0142 on na planie\nrz\u0119d\u00f3wki z elementami ulic\u00f3wki. W 1871 roku znajdowa\u0142o si\u0119 tutaj 63 domy\nmieszkalne. Znajdowa\u0142 si\u0119 w Bia\u0142uniu  wiatrak, wyrobisko piasku i r\u00f3\u017cne zak\u0142ady\nrzemie\u015blnicze. W 1892 roku wie\u015b uzyska\u0142a po\u0142\u0105czenie kolejowe z Goleniowem i\nKamieniem Pomorskim. W po\u0142owie 1847 roku mieszka\u0142o w Bia\u0142uniu dw\u00f3ch kowali,\ndw\u00f3ch cie\u015bli, piekarz, stolarz, krawiec  i stelmach, a wielu mieszka\u0144c\u00f3w utrzymywa\u0142o\nsi\u0119 z pracy najemnej sta\u0142ej, dni\u00f3wkowej ( w 1847 roku by\u0142o to 24 m\u0119\u017cczyzn i 24\nkobiety) i s\u0142u\u017cby w gospodarstwach ( w 1847 roku by\u0142o to 1 m\u0119\u017cczyzna i 8 kobiet).\nWszyscy \u00f3wcze\u015bni  mieszka\u0144cy Bia\u0142unia\nbyli wyznania ewangelickiego i nale\u017celi do parafii w \u017b\u00f3\u0142wiej B\u0142oci (Barfu\u00dfdorf). Po wojnie\nprzej\u015bciowo wie\u015b nazywa\u0142a si\u0119 Goliszewo, p\u00f3\u017aniej Golniszewo, a od 1947 Bia\u0142u\u0144.<\/p>\n\n\n\n

 Dzisiejszy Bia\u0142u\u0144 to\nwie\u015b rolniczo – mieszkalna. Zabudow\u0119 w Bia\u0142uniu stanowi\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci domy nowe\ni tylko kilka dom\u00f3w w Bia\u0142uniu pochodzi z ko\u0144ca XIX i pocz\u0105tku XX wieku (domy\nmurowane i ryglowe). Do starszych budynk\u00f3w w Bia\u0142uniu zalicza si\u0119 dworzec\nkolejowy z ko\u0144ca XIX wieku. Po II wojnie \u015bwiatowej znajdowa\u0142a si\u0119 w Bia\u0142uniu\njednostka wojskowa (obecnie zlikwidowana).<\/p>\n\n\n\n

Liczba mieszka\u0144c\u00f3w w liczbach:<\/p>\n\n\n\n

1871- 441 mieszka\u0144c\u00f3w- w tym 209 m\u0119\u017cczyzn,232 kobiety, 123\ndzieci do 10 lat,278 os\u00f3b powy\u017cej 10 lat umiej\u0105cych czyta\u0107 i pisa\u0107,40\nanalfabet\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

1905- 336 mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

1925- 329 mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

1939- 300 mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

2000- 323 mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

2009- 288 mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

Mapa Bia\u0142unia z roku 1907<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wie\u015b le\u017cy ok. 6,5 km na p\u00f3\u0142noc od Goleniowa, na R\u00f3wninie Goleniowskiej, na skraju Puszczy Goleniowskiej, przy drodze \u0142\u0105cz\u0105cej \u017b\u00f3\u0142wi\u0105 B\u0142o\u0107 z Mi\u0119kowem oraz linii kolejowej nr 401 (Szczecin – \u015awinouj\u015bcie).  Znaleziska archeologiczne na pobliskim wzg\u00f3rzu potwierdzaj\u0105 istnienie na tym obszarze osad z okresu neolitu ludno\u015bci kultury puchar\u00f3w lejkowatych oraz kultury ceramiki sznurowej. Na po\u0142udniowym … Czytaj dalej \u201eBia\u0142u\u0144 (do 1945 Gollnowshagen)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,1,2],"tags":[],"class_list":["post-9","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gmina-goleniow","category-uncategorized","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":274,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9\/revisions\/274"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}