{"id":816,"date":"2020-04-09T19:43:53","date_gmt":"2020-04-09T19:43:53","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=816"},"modified":"2022-10-30T10:56:34","modified_gmt":"2022-10-30T10:56:34","slug":"wyszomierz-do-1945-wismar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=816","title":{"rendered":"Wyszomierz (do 1945 Wismar)"},"content":{"rendered":"\n<p>Wie\u015b jest po\u0142o\u017cona w odleg\u0142o\u015bci ok 6 km od Nowogardu. Wie\u015b\nzbudowana na planie zwartej ulic\u00f3wki z niewielkim placem w centrum wsi.<\/p>\n\n\n\n<p>Liczne znaleziska archeologiczne \u015bwiadcz\u0105 o powstaniu Wyszomierza na starych terenach osadniczych. Najwcze\u015bniejsze informacje o Wyszomierzu datowane s\u0105 na 1309 rok. Pierwszymi w\u0142a\u015bcicielami ziem na tym terenie byli w\u0142a\u015bciciele zamku Hindenburg (dzi\u015b Ko\u015bciuszki). Drugim w\u0142a\u015bcicielem, a\u017c do po\u0142owy XVII wieku, by\u0142 r\u00f3d Eberstein. W spisie z roku 1569 mo\u017cna znale\u017a\u0107 informacj\u0119, \u017ce do Wolfganga v. Ebersteina nale\u017ca\u0142o 56 \u0142an\u00f3w kmiockich i 4 \u0142any ko\u015bcielne. Dokument podaje informacje o so\u0142tysie, 16 ch\u0142opach, 2 zagrodnikach, gospodarstwie ko\u015bcielnym, ku\u017ani oraz karczmie. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/8508.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/8508.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-813\" width=\"580\" height=\"363\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/8508.jpg 639w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/8508-300x188.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 580px) 85vw, 580px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Wyszomierz1.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"678\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Wyszomierz1-1024x678.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-815\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Wyszomierz1-1024x678.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Wyszomierz1-300x199.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Wyszomierz1-768x509.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Wyszomierz1.jpg 1057w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>XV wieczny Ko\u015bci\u00f3\u0142 do czas\u00f3w reformacji ma rang\u0119 ko\u015bcio\u0142a parafialnego a w p\u00f3\u017aniejszym okresie ju\u017c jako ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki nale\u017cy do parafii w Redle. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Wyszomierz.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Wyszomierz.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-814\" width=\"457\" height=\"633\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Wyszomierz.jpg 457w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Wyszomierz-217x300.jpg 217w\" sizes=\"(max-width: 457px) 85vw, 457px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/15-\u2014-kopia.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"853\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/15-\u2014-kopia-1024x853.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-811\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/15-\u2014-kopia-1024x853.jpeg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/15-\u2014-kopia-300x250.jpeg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/15-\u2014-kopia-768x639.jpeg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/15-\u2014-kopia-1536x1279.jpeg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/15-\u2014-kopia-1200x999.jpeg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/15-\u2014-kopia.jpeg 1697w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>W XVII wieku nast\u0119puje wyludnienie wsi na skutek wojny 30-letniej. Informacje pochodz\u0105ce z XVIII w. m\u00f3wi\u0105 o 10 gospodarstwach ch\u0142opskich i 3 zagrodniczych. Istnia\u0142 te\u017c folwark domenalny ok. 200 ha &#8211; 1827 rok, powi\u0119kszony p\u00f3\u017aniej do 600 ha przez w\u0142a\u015bciciela folwarku Hasta. W latach 70-tych XIX wieku Wyszomierz dzieli\u0142 si\u0119 na wie\u015b ch\u0142opsk\u0105 z ko\u015bcio\u0142em oraz maj\u0105tek. W\u00f3wczas we wsi znajdowa\u0142o si\u0119 gospodarstwo so\u0142tysa, 9 gospodarstw pe\u0142no-obszarowych, 8 mniejszych cha\u0142upniczych i zagrodniczych, gospodarstwo ko\u015bcielne oraz szkolne, m\u0142yn wodny zbo\u017cowy z olejarni\u0105 oraz wiatrak. \u0142\u0105czny obszar grunt\u00f3w wiejskich wynosi\u0142 ok. 800 ha. W tym czasie we wsi by\u0142o 51 budynk\u00f3w mieszkalnych, 65 gospodarczych oraz 3 przemys\u0142owe (m\u0142yn, wiatrak i ku\u017ania). W tym czasie wie\u015b zamieszkiwa\u0142o ok 500 os\u00f3b. Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej folwark rozebrano.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Wyszomierz.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"663\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Wyszomierz-1024x663.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1467\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Wyszomierz-1024x663.jpeg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Wyszomierz-300x194.jpeg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Wyszomierz-768x497.jpeg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Wyszomierz.jpeg 1080w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><figcaption>Zdj\u0119cie z kolekcji autora<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>We wsi zachowa\u0142 si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 z XV wieku- kamienno-ceglany\nwraz z drewnian\u0105 dzwonnic\u0105 z XVII wieku. Wpisany jest on do rejestru zabytk\u00f3w\npod nr rej. 345 z 12.09.1958 r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:15px\">W 2006 roku Wyszomierz liczy\u0142 309 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2356_NAUGARD_AMS_M841_1st_ed_1952-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"772\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2356_NAUGARD_AMS_M841_1st_ed_1952-2-1024x772.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-812\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2356_NAUGARD_AMS_M841_1st_ed_1952-2-1024x772.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2356_NAUGARD_AMS_M841_1st_ed_1952-2-300x226.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2356_NAUGARD_AMS_M841_1st_ed_1952-2-768x579.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2356_NAUGARD_AMS_M841_1st_ed_1952-2-1536x1159.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2356_NAUGARD_AMS_M841_1st_ed_1952-2-1200x905.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2356_NAUGARD_AMS_M841_1st_ed_1952-2.jpg 1819w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Mapa Wyszomierza z 1936 roku<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:14px\">\u0179r\u00f3d\u0142o: wikipedia,www.jjkbuild.neostrada.pl,w\u0142asne<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wie\u015b jest po\u0142o\u017cona w odleg\u0142o\u015bci ok 6 km od Nowogardu. Wie\u015b zbudowana na planie zwartej ulic\u00f3wki z niewielkim placem w centrum wsi. Liczne znaleziska archeologiczne \u015bwiadcz\u0105 o powstaniu Wyszomierza na starych terenach osadniczych. Najwcze\u015bniejsze informacje o Wyszomierzu datowane s\u0105 na 1309 rok. Pierwszymi w\u0142a\u015bcicielami ziem na tym terenie byli w\u0142a\u015bciciele zamku Hindenburg (dzi\u015b Ko\u015bciuszki). Drugim &hellip; <a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=816\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eWyszomierz (do 1945 Wismar)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,1,2],"tags":[],"class_list":["post-816","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-nowogard","category-uncategorized","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=816"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1468,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/816\/revisions\/1468"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}