{"id":6267,"date":"2026-10-17T09:39:40","date_gmt":"2026-10-17T09:39:40","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=6267"},"modified":"2026-10-17T09:39:40","modified_gmt":"2026-10-17T09:39:40","slug":"szumiaca-do-1945-konigsmuhl","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=6267","title":{"rendered":"Szumi\u0105ca (do 1945 K\u00f6nigsm\u00fchl)"},"content":{"rendered":"\n

Ma\u0142a miejscowo\u015b\u0107 le\u017c\u0105ca w gminie Kamie\u0144 Pomorski na wsch\u00f3d od drogi 106, \u0142\u0105cz\u0105cej Golczewo z Kamieniem Pomorskim. Miejscowo\u015b\u0107 nale\u017ca\u0142a do najstarszych posiad\u0142o\u015bci pomorskiego rodu Flemming\u00f3w. Przez wieki posiadali w niej swoje udzia\u0142y w cz\u0119\u015bci lub ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Budynek starego dworu, przerobionego na dom mieszkalny -rok 1939<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z dokument\u00f3w biskupstwa kamie\u0144skiego z 8 grudnia 1373 roku, w kt\u00f3rym to wymieniany jest rycerz Heinrich von de Osten z P\u0142ot\u00f3w, kt\u00f3ry sprzeda\u0142 kierownikowi szko\u0142y\/ sieroci\u0144ca w Kamieniu Pomorskim, Nikolausowi Wederghe, po 10 marek rocznej renty w dw\u00f3ch wsiach do niego nale\u017c\u0105cych Weykomele (Szumi\u0105ca) i Morgow (Margowo) za sum\u0119 200 marek.<\/p>\n\n\n\n

W 1491 roku wymieniany jest we wsi m\u0142ynarz. Od po\u0142owy XVI wieku widoczny jest wyra\u017any podzia\u0142 udzia\u0142\u00f3w we wsi na dwie cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142y do rodu von Flemming. Pierwsza do linii \u015bwierzy\u0144skiej (Schwirsen -\u015awierzno), a druga do linii maciejewskiej (Matzdorf – Maciejewo). Dwa pierwsze doniesienia odnosz\u0105 si\u0119 do obu udzia\u0142\u00f3w. W latach 1559\/60 bracia ze \u015awierzna -Richard i Heinrich von Flemming porozumieli si\u0119 z Aegidusem z Maciejewa oraz wdow\u0105 po jego bracie J\u00fcrgenie, co do wszelkiego rodzaju spornych punkt\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jeden dotyczy\u0142 praw do karczmy w Weichm\u00fchl (Szumi\u0105ca). W 1594 roku wie\u015b posiada\u0142 9 \u0142an\u00f3w, 4 ch\u0142op\u00f3w posiadaj\u0105cych po 2 \u0142any, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajdowa\u0142 si\u0119 karczmarz, m\u0142ynarz z jednym \u0142anem. W roku 1604 syn J\u00fcrgena, Kurd oraz Kaspar, syn Richarda poskar\u017cyli si\u0119 na szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 im poddanych w Szumi\u0105cej przez nielegalne wypasanie stad przez pasterzy z okolicy. Doniesiono \u017ce: \u201e ich poddani w Weichm\u00fchl z powodu s\u0105siednich pasterzy musz\u0105 trzyma\u0107 byd\u0142o na pastwisku i pilnowa\u0107 go na zmian\u0119, po dw\u00f3ch lub wi\u0119cej, przez co pasterze s\u0105 nadmiernie obci\u0105\u017ceni i nie mog\u0105 utrzyma\u0107 w\u0142asnych stad. Ka\u017cdy musi pilnowa\u0107 swojego byd\u0142a na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, co jednak r\u00f3wnie\u017c powoduje niema\u0142e szkody w zbo\u017cu<\/em>\u201d. W zwi\u0105zku z tym proszono ksi\u0119cia, aby za po\u015brednictwem zarz\u0105dcy d\u00f3br w Treptow (Trzebiat\u00f3w), nakaza\u0142 s\u0105siednim pasterzom, pod gro\u017ab\u0105 kary w wysoko\u015bci 20 gulden\u00f3w oraz wi\u0119zienia, zaniechanie takiego post\u0119powania, kt\u00f3re uznano za sprzeczne z porz\u0105dkiem publicznym. Pro\u015bba ta zosta\u0142a spe\u0142niona. Dok\u0142adniejsze informacje o zakresie obu udzia\u0142\u00f3w maj\u0105tkowych znajdujemy dopiero w wykazie podatkowym z 1628 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Zabudowania folwarczne – zdj\u0119cie z polona.pl<\/em><\/p>\n\n\n\n

Szumi\u0105ca – Weichm\u00fchl udzia\u0142 I- lata 1628 do 1732<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W wykazie tym Kaspar von Flemming figuruje jako osoba zobowi\u0105zana do wystawienia warty po\u017carowej w Weichm\u00fchl. Do jego maj\u0105tku w Weichm\u00fchl nale\u017ca\u0142y: 4\u00bd \u0142ana ziemi, p\u00f3\u0142 m\u0142yna i jedna karczma. Zestawienie dochod\u00f3w Kaspara z jego d\u00f3br, sporz\u0105dzone w 1628 roku, podaje, \u017ce posiada\u0142 on w Weichm\u00fchl dw\u00f3ch ch\u0142op\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy mia\u0142 po dwa \u0142any ziemi, a jeden z nich prowadzi\u0142 zarazem karczm\u0119. Ponadto posiada\u0142 po\u0142ow\u0119 m\u0142yna, do kt\u00f3rej przynale\u017ca\u0142 jeszcze jeden p\u00f3\u0142\u0142an ziemi.<\/p>\n\n\n\n

Przypuszczalnie ju\u017c w\u00f3wczas ten udzia\u0142 maj\u0105tkowy stanowi\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 d\u00f3br rodu Flemming\u00f3w z \u015awierzna. Nast\u0119pnie, pocz\u0105tkowo ju\u017c przed 1640 rokiem, a ostatecznie w 1645 roku, po \u015bmierci Kaspara, przeszed\u0142 na jego jedynego \u017cyj\u0105cego w\u00f3wczas syna Richarda.<\/p>\n\n\n\n

Dnia 24 maja 1661 roku Richard przekaza\u0142 m\u0142yn oraz dw\u00f3ch ch\u0142op\u00f3w posiadaj\u0105cych \u0142\u0105cznie 4\u00bd \u0142ana ziemi swojemu najstarszemu synowi Kasparowi Joachimowi, jako uposa\u017cenie dla niego i jego potomk\u00f3w. Kaspar Joachim by\u0142 w\u00f3wczas zwi\u0105zany z rodem ze \u015awierzna. Kaspar Joachim zmar\u0142 w 1694 roku. Jego synowie, Richard Heinrich i Vincenz Bogis\u0142aw, kt\u00f3rzy zgodnie z przysi\u0119g\u0105 lenn\u0105 z 1699 roku nale\u017celi do rodu ze \u015awierzna, posiadali r\u00f3wnie\u017c przypadaj\u0105cy im udzia\u0142 maj\u0105tkowy w Weichm\u00fchl. \u0179r\u00f3d\u0142o to nie podaje jednak \u017cadnych dok\u0142adniejszych informacji na temat jego wielko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Po \u015bmierci Vincenza Bogis\u0142awa w 1702 roku, kt\u00f3ry zmar\u0142 bezpotomnie, dw\u00f3ch ch\u0142op\u00f3w z Weichm\u00fchl sprzedano w 1716 roku przez Richarda Heinricha hrabiemu Rzeszy Bogis\u0142awowi Bodowi von Flemming, razem z udzia\u0142em rodu ze \u015awierzna. Po jego \u015bmierci w 1732 roku ch\u0142opi ci przeszli na w\u0142asno\u015b\u0107 hrabiego Rzeszy von Wartenslebena, jako posag jego jednej z c\u00f3rek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Mapa wsi w latach 1818-1829<\/em><\/p>\n\n\n\n

Szumi\u0105ca – Weichm\u00fchl udzia\u0142 II – lata 1628 do 1732<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Udzia\u0142 maj\u0105tkowy rodu Flemming\u00f3w z Maciejewa w Weichm\u00fchl, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bcicielami wed\u0142ug wykazu podatkowego z 1628 roku byli lennicy i kuzyni zmar\u0142ego w 1620 roku Kurta, bracia Jost Adam i Ewald Joachim, obejmowa\u0142 w\u00f3wczas 5 \u0142an\u00f3w ziemi podlegaj\u0105cych obowi\u0105zkowi s\u0142u\u017cby przeciwpo\u017carowej oraz p\u00f3\u0142 m\u0142yna.<\/p>\n\n\n\n

Kolejne informacje na temat tej cz\u0119\u015bci maj\u0105tku s\u0105 bardzo sk\u0105pe. Najwyra\u017aniej podczas podzia\u0142u maj\u0105tku mi\u0119dzy wymienionych braci w 1630 roku udzia\u0142 przypad\u0142 Ewaldowi Joachimowi, kt\u00f3ry w 1670 roku pozostawi\u0142 go swojemu synowi Franzowi Ludwigowi.<\/p>\n\n\n\n

Ten ostatni najwyra\u017aniej po\u0142\u0105czy\u0142 maj\u0105tek Weichm\u00fchl II z dobrami B\u00f6ck (Buk), Leussin (\u0141ojszyno), Baumgarten (W\u0142odzis\u0142aw) i Schweirsen II (\u015awierzno), przekazuj\u0105c go swoim siostrom jako uposa\u017cenie. Ostatecznie jednak m\u0105\u017c jednej z nich, Georg Kaspar, zgromadzi\u0142 wszystkie te dobra w swoich r\u0119kach.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec XVII wieku posiada\u0142 on \u201estary folwark w Weichm\u00fchle\u201d, kt\u00f3ry odziedziczy\u0142, a nast\u0119pnie sprzeda\u0142 Hansowi J\u00fcrgenowi von Br\u00fcsewitzowi na 30 lat, w zamian za jego liczne zobowi\u0105zania wobec niego. By\u0142a to posiad\u0142o\u015b\u0107 obejmuj\u0105ca 5 \u0142an\u00f3w ziemi, nale\u017c\u0105ca od 1628 roku do udzia\u0142u maj\u0105tkowego rodu z Maciejewa, nast\u0119pnie za\u015b, gdy przeszed\u0142 ju\u017c w posiadanie rodu von Wathholz, zosta\u0142 ponownie nadany przez hrabiego Rzeszy Feliksa Fryderyka z m\u0142odszej linii rodu von Dewitz, a nast\u0119pnie odst\u0105piony hrabiemu Rzeszy Bogis\u0142awowi Bodowi von Flemming ze starszej linii rodu von Buchow.<\/p>\n\n\n\n

W 1732 roku ten ostatni wyda\u0142 zarz\u0105dzenie lenne, zgodnie z kt\u00f3rym spadkobiercy jego lenna \u2014 Bogis\u0142aw Bodo von Flemming mia\u0142 bowiem jedynie c\u00f3rki i pragn\u0105\u0142 przekaza\u0107 im swoje dobra w drodze dziedziczenia \u2014 musieli zwr\u00f3ci\u0107 zap\u0142acon\u0105 mu cen\u0119 kupna za maj\u0105tek, zanim mogli wej\u015b\u0107 w posiadanie przys\u0142uguj\u0105cych im praw lennych. Po jego \u015bmierci r\u00f3wnie\u017c ta cz\u0119\u015b\u0107 Weichm\u00fchl przypad\u0142a hrabiom von Wartensleben, kt\u00f3rym przypad\u0142a tak\u017ce druga cz\u0119\u015b\u0107, jako lenno po Schwirsen I.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142a Szumi\u0105ca od 1732<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1780 roku we wsi znajdowa\u0142 si\u0119 folwark, m\u0142yn wodny, 13 dom\u00f3w i mieszka\u0142o 2 kmieci, karczmarz, proboszcz, ko\u015bcielny. Od hrabi\u00f3w von Wartensleben ca\u0142y maj\u0105tek, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z folwarku, m\u0142yna i dw\u00f3ch gospodarstw ch\u0142opskich, z kt\u00f3rych jedno posiada\u0142o prawo warzenia piwa, zosta\u0142 sprzedany w 1785 roku \u2014 pocz\u0105tkowo z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 odkupienia \u2014 a nast\u0119pnie, w 1791 roku, ostatecznie sprzedany mistrzowi m\u0142ynarskiemu Friedrichowi Poppe. Ten przekaza\u0142 go swojej c\u00f3rce oraz jej m\u0119\u017cowi, mistrzowi m\u0142ynarskiemu Martinowi Jakobowi Reetzowi, po kt\u00f3rym w 1820 roku m\u0142yn K\u00f6nigsm\u00fchle otrzyma\u0142 nazw\u0119 od jego osoby. W tym samym roku miejscowo\u015bci tej przebywa\u0142 kr\u00f3l Prus Fryderyk Wilhelm III. Dla uczczenia tego wydarzenia zmieniono nazw\u0119 wsi z Weichm\u00fchle na K\u00f6nigsm\u00fchle.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Nowy dw\u00f3r nale\u017c\u0105cy do Reetza. Foto z strony kamienskie.info.pl<\/em><\/p>\n\n\n\n

W wyniku porozumienia mi\u0119dzy spadkobiercami Reetza m\u0142yn K\u00f6nigsm\u00fchle przeszed\u0142 w 1844 roku na c\u00f3rk\u0119 Henriett\u0119, zam\u0119\u017cn\u0105 Spiller, a za jej po\u015brednictwem, w drodze dziedziczenia, w 1891 roku na inspektora podatkowego Richarda Dolza, a w 1895 roku na jego syna Bruna Dolza. W roku 1870 maj\u0105tek posiada\u0142 powierzchni\u0119 1069 morg, a we wsi mieszka\u0142o 92 osoby. Gospodarstwa ch\u0142opskie zosta\u0142y w mi\u0119dzyczasie po\u0142\u0105czone z maj\u0105tkiem. Ostatnim przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku o powierzchni 245 hektar\u00f3w by\u0142 A.Volz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Dw\u00f3r w roku 1944. Zdj\u0119cie ze strony wikidata.org<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na wzg\u00f3rzu przylegaj\u0105cym do dworu znajdowa\u0142 si\u0119 nieistniej\u0105cy dzi\u015b ko\u015bci\u00f3\u0142 oraz cmentarz z grobowcem rodzinnym, w kt\u00f3rym dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 kaplica. W po\u0142udniowo \u2013 wschodnim naro\u017cniku wsi znajdowa\u0142 si\u0119 stary dw\u00f3r. By\u0142 to budynek parterowy konstrukcji szachulcowej d\u0119bowej z tynkowanym wype\u0142nieniem. Posiada\u0142 u\u017cytkowe poddasze i dach kryty dach\u00f3wk\u0105 karpi\u00f3wk\u0105. Wn\u0119trze przebudowano na dwa mieszkania.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Kaplica, kt\u00f3ra by\u0142a grobowcem -zdj\u0119cie wsp\u00f3\u0142czesne z wikipedi<\/em><\/p>\n\n\n\n

Praktycznie od pocz\u0105tk\u00f3w istnienia wsi, znajdowa\u0142 si\u0119 w niej m\u0142yn. Stanowi\u0142 on dziedziczn\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 m\u0142ynarza, kt\u00f3ry co rok musia\u0142 przekazywa\u0107 w\u0142a\u015bcicielom d\u00f3br okre\u015blon\u0105 danin\u0119 w naturze: 9 korc\u00f3w \u017cyta oraz 2 korce pszenicy, a tak\u017ce 1 korzec pastorowi w Szumi\u0105cej. Ka\u017cdy nowo obejmuj\u0105cy m\u0142yn m\u0142ynarz musia\u0142 ponadto ui\u015bci\u0107 16 gulden\u00f3w tytu\u0142em op\u0142aty wst\u0119pnej i wynagrodzenia za odst\u0105pienie m\u0142yna.<\/p>\n\n\n\n

W przypadku dziedziczenia m\u0142yna w rodzinie m\u0142ynarskiej, a tak\u017ce ewentualnej zmiany w\u0142a\u015bciciela poza dziedziczeniem, ustalona by\u0142a cena wykupu. Wcze\u015bniej wynosi\u0142a ona 300 talar\u00f3w, jednak od 1746 roku wzros\u0142a do 400 talar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Od oko\u0142o 1550 roku, kiedy m\u0142ynarz Asmus Wulgram sprzeda\u0142 m\u0142yn m\u0142ynarzowi Marcowi Trittinowi, m\u0142yn pozostawa\u0142 w r\u0119kach rodziny Trittin, a\u017c do po\u0142owy XVIII wieku. Od 1759 roku nale\u017ca\u0142 do mistrza m\u0142ynarskiego Poppego i prawdopodobnie zosta\u0142 w\u00f3wczas po\u0142\u0105czony z maj\u0105tkiem, kt\u00f3ry ten naby\u0142 w 1785 roku.<\/p>\n\n\n\n

Roczna danina m\u0142ynarska, dzielona by\u0142a pomi\u0119dzy rody von Flemming z Schwirsen i Matzdorf, a w niewielkiej cz\u0119\u015bci tak\u017ce pomi\u0119dzy Marentin, a od 1732 roku hrabi\u00f3w von Wartensleben, zosta\u0142a zniesiona dopiero w XIX wieku. Na nadpro\u017cu budynku nad wjazdem na podw\u00f3rze znajdowa\u0142a si\u0119 data 1862.<\/p>\n\n\n\n

W 2021 roku we wsi mieszka\u0142o 49 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Mapa wsi z roku 1945<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ma\u0142a miejscowo\u015b\u0107 le\u017c\u0105ca w gminie Kamie\u0144 Pomorski na wsch\u00f3d od drogi 106, \u0142\u0105cz\u0105cej Golczewo z Kamieniem Pomorskim. Miejscowo\u015b\u0107 nale\u017ca\u0142a do najstarszych posiad\u0142o\u015bci pomorskiego rodu Flemming\u00f3w. Przez wieki posiadali w niej swoje udzia\u0142y w cz\u0119\u015bci lub ca\u0142o\u015bci. fot. Budynek starego dworu, przerobionego na dom mieszkalny -rok 1939<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[126,1,119],"tags":[],"class_list":["post-6267","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-kamien-pomorski","category-uncategorized","category-powiat-kamienski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6267"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6267"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6284,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6267\/revisions\/6284"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}