{"id":6253,"date":"2026-10-03T08:42:26","date_gmt":"2026-10-03T08:42:26","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=6253"},"modified":"2026-10-04T07:46:17","modified_gmt":"2026-10-04T07:46:17","slug":"stawno-do-1945-stawen","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=6253","title":{"rendered":"Stawno (do 1945 St\u00e4wen)"},"content":{"rendered":"\n<p>Ma\u0142a wie\u015b le\u017c\u0105ca w gminie Kamie\u0144 Pomorski. Jej nazwa pochodzi najprawdopodobniej z j\u0119zyka serbo\u0142u\u017cyckiego \u2013 Stevenitze.<\/p>\n\n\n\n<p>Po raz pierwszy wie\u015b wymieniana jest w roku 1324 pod nazw\u0105 Steven, kiedy to bracia Swantus wyznaczaj\u0105 granic\u0119 miedzy Stawnem, a Kozielicami. W roku 1331 wymieniany jest Swantus de Steven jako \u015bwiadek. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/z-80-81.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"598\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/z-80-81-1024x598.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6260\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/z-80-81-1024x598.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/z-80-81-300x175.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/z-80-81-768x448.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/z-80-81-1200x700.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/z-80-81.jpg 1494w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Inskrypcja kt\u00f3ra widnia\u0142a nas drzwiami m\u0142yna -zdj\u0119cie z 1939 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>W 1418 wymieniany jest Hennig Swantes. W latach 1458,1466,1467 i 1469 jako dziedzic wymieniany jest Ebel Luchte.&nbsp; Z kolei w roku 1493 po raz pierwszy wymieniany jest pomorski r\u00f3d K\u00f6ller\u00f3w&nbsp; i niejaki Sabel K\u00f6ller. W roku 1579 kapitu\u0142a katedralna w wyniku wymiany z ksi\u0119ciem Janem Fryderykiem otrzymuje wie\u015b Stawno. W 1594 wie\u015b liczy\u0142a 24 \u0142any, 9 ch\u0142op\u00f3w i jednego zagrodnika. W 1628 roku opodatkowano 24 \u0142any, 1 zagrodnika, 1 owczarza i 1 komornika. W 1648 roku we wsi mieszka\u0142o 8 ch\u0142op\u00f3w, zagrodnik i le\u015bniczy oraz znajdowa\u0142o si\u0119 jedno opuszczone gospodarstwo. Oko\u0142o roku 1780 we wsi by\u0142o 25 dom\u00f3w, m\u0142yn wodny, miel\u0105cy i tartak. W roku 1870 we wsi mieszka\u0142o 26 w\u0142a\u015bcicieli ziemskich z 3428 morgami, a wie\u015b liczy\u0142a 296 mieszka\u0144c\u00f3w w tym 10 ch\u0142op\u00f3w, zagrodnika, 9 ch\u0142op\u00f3w ma\u0142orolnych z kt\u00f3rych 4 osadzono w latach 1829\/1830 na 2 gospodarstwach ch\u0142opskich.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/364-365-\u2014-kopia.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"583\" height=\"441\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/364-365-\u2014-kopia.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6257\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/364-365-\u2014-kopia.jpg 583w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/364-365-\u2014-kopia-300x227.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 583px) 85vw, 583px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Mapa wsi z 1819 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Z po\u0142\u0105czenia grunt\u00f3w tych dw\u00f3ch gospodarstw z po\u0142ow\u0105 trzeciego powsta\u0142o w latach 1827-30 gospodarstwo ch\u0142opskie poza wsi\u0105, kt\u00f3re w 1844 roku otrzyma\u0142o nazw\u0119 Emilenhof -dzi\u015b to Borzys\u0142aw.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejn\u0105 osad\u0105 w pobli\u017cu Stawna, kt\u00f3ra powsta\u0142a poza wsi\u0105 by\u0142a osada Papenhagen- dzi\u015b Ksi\u0105\u017c, za\u0142o\u017cona pod koniec XIX wieku. W roku 1898 dokonano parcelacji 222 ha grunt\u00f3w Borzys\u0142awia i za\u0142o\u017cono 12 gospodarstw rentowych. W roku maju 1939 w Stawnie i okolicznych nale\u017c\u0105cych do niej osadach znajdowa\u0142o si\u0119 \u0142\u0105cznie 19 dziedzicznych gospodarstw rolnych o powierzchni 538 ha, znajdowa\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c 59 dom\u00f3w i mieszka\u0142o 237 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>Na p\u00f3\u0142noc od wsi nad potokiem Wo\u0142czenica wybudowano m\u0142yn wodny St\u00e4wener M\u00fchle -dzi\u015b Stawnik. Budynek powsta\u0142 na prze\u0142omie XVIII\/XIX wieku. By\u0142 to budynek ryglowy z ceglanym wype\u0142nieniem. Na pocz\u0105tku XX wieku budynek zosta\u0142 otynkowany, a m\u0142yn otrzyma\u0142 nap\u0119d elektryczny. Nad drzwiami wej\u015bciowymi oraz na klatce schodowej znajdowa\u0142y si\u0119 fryzy inskrypcyjne z wypuk\u0142ymi, rze\u017abionymi literami: \u201eDurch Gottes Gnad und Kraft \u2013 Michael Friderich Z\u00fclck ANNO 1813\u201d &#8211; &#8222;Za Bo\u017c\u0105 \u0142ask\u0105 i moc\u0105 \u2013 Michael Friderich Z\u00fclck ROKU 1813\u201d . W roku 2021 mieszka\u0142o tu 156 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/110000-\u2014-Stawen-obecnie-Stawy-polozenie-wsi-z-mapy-gruntow-obrebu-z-1819-roku-autorstwa-Muscate-i-Krausego.-Reg.A.St_.-Archiwum-Panstwowe-w-Szc.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/110000-\u2014-Stawen-obecnie-Stawy-polozenie-wsi-z-mapy-gruntow-obrebu-z-1819-roku-autorstwa-Muscate-i-Krausego.-Reg.A.St_.-Archiwum-Panstwowe-w-Szc-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6259\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/110000-\u2014-Stawen-obecnie-Stawy-polozenie-wsi-z-mapy-gruntow-obrebu-z-1819-roku-autorstwa-Muscate-i-Krausego.-Reg.A.St_.-Archiwum-Panstwowe-w-Szc-1024x683.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/110000-\u2014-Stawen-obecnie-Stawy-polozenie-wsi-z-mapy-gruntow-obrebu-z-1819-roku-autorstwa-Muscate-i-Krausego.-Reg.A.St_.-Archiwum-Panstwowe-w-Szc-300x200.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/110000-\u2014-Stawen-obecnie-Stawy-polozenie-wsi-z-mapy-gruntow-obrebu-z-1819-roku-autorstwa-Muscate-i-Krausego.-Reg.A.St_.-Archiwum-Panstwowe-w-Szc-768x513.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/110000-\u2014-Stawen-obecnie-Stawy-polozenie-wsi-z-mapy-gruntow-obrebu-z-1819-roku-autorstwa-Muscate-i-Krausego.-Reg.A.St_.-Archiwum-Panstwowe-w-Szc-1200x801.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/110000-\u2014-Stawen-obecnie-Stawy-polozenie-wsi-z-mapy-gruntow-obrebu-z-1819-roku-autorstwa-Muscate-i-Krausego.-Reg.A.St_.-Archiwum-Panstwowe-w-Szc.jpg 1482w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Mapa grunt\u00f3w wsi z 1819 roku autorstwa Muscate i Krausego. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Na wsch\u00f3d od wioski znajduje si\u0119 przystanek kolejowy, na linii \u0142\u0105cz\u0105cej Wysok\u0105 Kamie\u0144sk\u0105 z Kamieniem Pomorskim. Przystanek otwarto 15 lipca 1892 roku i do dnia dzisiejszego funkcjonuje. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2154_DOBROPOLE_GUPK_1947_UW-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"689\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2154_DOBROPOLE_GUPK_1947_UW-689x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6258\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2154_DOBROPOLE_GUPK_1947_UW-689x1024.jpg 689w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2154_DOBROPOLE_GUPK_1947_UW-202x300.jpg 202w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2154_DOBROPOLE_GUPK_1947_UW-768x1141.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2154_DOBROPOLE_GUPK_1947_UW-1034x1536.jpg 1034w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2154_DOBROPOLE_GUPK_1947_UW-1379x2048.jpg 1379w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2154_DOBROPOLE_GUPK_1947_UW-1200x1782.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/2154_DOBROPOLE_GUPK_1947_UW-scaled.jpg 1724w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Mapa wsi wraz z okolicznymi osadami z roku 1947<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ma\u0142a wie\u015b le\u017c\u0105ca w gminie Kamie\u0144 Pomorski. Jej nazwa pochodzi najprawdopodobniej z j\u0119zyka serbo\u0142u\u017cyckiego \u2013 Stevenitze. Po raz pierwszy wie\u015b wymieniana jest w roku 1324 pod nazw\u0105 Steven, kiedy to bracia Swantus wyznaczaj\u0105 granic\u0119 miedzy Stawnem, a Kozielicami. W roku 1331 wymieniany jest Swantus de Steven jako \u015bwiadek. fot. Inskrypcja kt\u00f3ra widnia\u0142a nas drzwiami m\u0142yna &hellip; <a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=6253\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eStawno (do 1945 St\u00e4wen)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[126,1,119],"tags":[],"class_list":["post-6253","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-kamien-pomorski","category-uncategorized","category-powiat-kamienski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6253"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6253"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6264,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6253\/revisions\/6264"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}