{"id":5512,"date":"2026-02-24T18:03:25","date_gmt":"2026-02-24T18:03:25","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=5512"},"modified":"2026-02-24T18:12:08","modified_gmt":"2026-02-24T18:12:08","slug":"zagorze-do-1945-sager","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=5512","title":{"rendered":"Zag\u00f3rze (do 1945 Sager)"},"content":{"rendered":"\n

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1380 roku, kiedy to wymieniana w jest  rejestrach historycznych  pod nazw\u0105 Szager.  Nazwa wskazuje na s\u0142owia\u0144skie pochodzenie, w j\u0119zyku polskim \u201emiejscowo\u015b\u0107 za g\u00f3r\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Plan wsi z roku 1798. Zbiory Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

W 1594 roku jedna po\u0142owa wsi z 10 ch\u0142opami i 1 zagrodnikiem b\u0119d\u0105ca w posiadaniu von Flemming\u00f3w, zostaje przypisana do parafii w Kunow (Koniewo), natomiast druga po\u0142owa nale\u017cy do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jerzego w Wolinie. Od pocz\u0105tku wie\u015b nale\u017ca\u0142a do rodu von Flemming. Do 1794 by\u0142a podzielona na trzy cz\u0119\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Maj\u0105tek<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Pierwotnie udzia\u0142 nale\u017ca\u0142 do linii Flemming\u00f3w z Matzdorf (Maciejewo): \u00c4gidiusa (1524-1585) i Eustachiusa (1543-1616) oraz do linii Flemming\u00f3w z Ribbertow (Rozwarowo): Ewald Joachim (1603-1671), Franz Ludwig (zmar\u0142 1691 roku) i J\u00fcrgen Ludwig (1685-1721). Od 1721 roku udzia\u0142 nale\u017cy do linii Flemming\u00f3w Speck (Mosty)- Zebbin (Sibin)<\/a>: Kurd (zmar\u0142 w 1730 roku) jego udzia\u0142 zosta\u0142 zastawiony w latach 1725-1774), Karl Friedrich (zmar\u0142 w 1789 roku), Ferdinand Ludwig Wilhelm (1762-1815)<\/p>\n\n\n\n

    Do tej cz\u0119\u015bci jako najstarszej nale\u017ca\u0142o ma\u0142e gospodarstwo rolne, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142 jeden ch\u0142op z Zag\u00f3rza i 2 ch\u0142op\u00f3w oraz zagrodnik z  udzia\u0142\u00f3w w Jassow (Jarszewo). W 1550roku wymienia si\u0119 jako dziedzicznego pana w Sager J\u00fcrgena von Flemming. Jego brat \u00c4gidius jeszcze w 1575 roku kwestionowa\u0142 w procesie prawo syn\u00f3w J\u00fcrgena do wypasu pa\u0144skiego w Sager i zapisa\u0142 tam swojej wdowie m.in. jej opraw\u0119 wdowi\u0105 (Wittum). P\u00f3\u017aniej udzia\u0142 przypad\u0142 prawdopodobnie siostrze\u0144cowi Eustachiusowi, kt\u00f3rego wdowa w 1626 roku wnios\u0142a skarg\u0119 przeciwko so\u0142tysowi i ch\u0142opom z Pribbernow (Przybiern\u00f3w) z powodu gwa\u0142townego zak\u0142\u00f3cania u\u017cytkowania jej d\u00f3br wdowich w Sager. Wed\u0142ug matryku\u0142y \u0142anowej posiada\u0142a ona tam w 1628 roku 3,5 \u0142ana oraz 1 owczarza. Po niej Sager wraz z przynale\u017cno\u015bciami w Jassow przesz\u0142o najwyra\u017aniej na jej m\u0142odszego syna, Ewalda Joachima z linii Ribbertow. Jego wnuk J\u00fcrgen Ludwig, wed\u0142ug danych z profesji lennej z 1669 roku, posiada\u0142 jako spadkobierca swojego ojca Franza Ludwiga zmar\u0142ego w 1691 roku, ma\u0142e gospodarstwo rolne z 1 ch\u0142opem w Sager, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142o jeszcze 2 ch\u0142op\u00f3w i 1 zagrodnik w Jassow. Gdy wraz z J\u00fcrgenem Ludwigiem wygas\u0142a linia Ribbertow, Sager przypad\u0142o kuzynowi Kurdowi w Speck (Mosty) jako najbli\u017cszemu nast\u0119pcy lennemu. Ten udzia\u0142 w dniu 7 wrze\u015bnia 1723 roku zosta\u0142 sprzedany na 24 lata przez Kurdai jego syna Kurda Gebharda (zmar\u0142 w 1739)Marcinowi Gedicke. Od Marcina Gedicke posiad\u0142o\u015b\u0107 zastawna przesz\u0142a na mocy umowy kupna z dnia 30 sierpnia 1735 roku na jego szwagra Rhode, kt\u00f3remu w dniu 15 pa\u017adziernika 1746 roku syn Kurda Gebharda, Karl Friedrich (zmar\u0142 w 1789 roku), potwierdzi\u0142 zastaw na kolejne 30 lat. Wdowa po Rhode naby\u0142a p\u00f3\u017aniej drog\u0105 zamiany 2 gospodarstwa ch\u0142opskie w drugim udziale w Sager, znajduj\u0105ce si\u0119 w gedickowskim posiadaniu zastawnym wraz z udzia\u0142em B w Bresow (Brzozowo), w zamian za co odst\u0105pi\u0142a 2 ch\u0142op\u00f3w w Jassow (Jarszewo), tak \u017ce Karl Friedrich przy ponownym wykupie udzia\u0142u pierwszego w Sager, w dniu 1 lutego 1774 roku przej\u0105\u0142 stan posiadania obejmuj\u0105cy 1 folwark i 3 ch\u0142op\u00f3w w Sager z zaledwie 1 zagrodnikiem w Jassow.<\/p>\n\n\n\n

    Zgodnie z rozporz\u0105dzeniem ojcowskim z 19 pa\u017adziernika 1789 roku, kt\u00f3re Karl Friedrich sporz\u0105dzi\u0142 na dzie\u0144 przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105, ta cz\u0119\u015b\u0107 Sager wraz z przynale\u017cno\u015bciami przypad\u0142a starszemu synowi, Ferdinandowi Ludwigowi Wilhelmowi (1762-1815), kt\u00f3ry Sager I i Bresow z ich przynale\u017cno\u015bciami sprzeda\u0142 ju\u017c 29 marca 1794 roku \u2014 zanim jeszcze spadek zosta\u0142 mu ostatecznie przyznany w ugodzie z 16 czerwca 1794 roku \u2014Franzowi Berendowi Johannowi Sigismundowi (zmar\u0142 w 1812).<\/p>\n\n\n\n