{"id":5366,"date":"2026-02-08T09:27:57","date_gmt":"2026-02-08T09:27:57","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=5366"},"modified":"2026-02-08T11:14:31","modified_gmt":"2026-02-08T11:14:31","slug":"nieistniejacy-kosciol-ewangelicki-szumiaca-do-1945-konigsmuhl","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=5366","title":{"rendered":"Nieistniej\u0105cy ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki \u2013 Szumi\u0105ca (do 1945 K\u00f6nigsm\u00fchl)"},"content":{"rendered":"\n

Pierwsza wzmianka o ko\u015bciele pochodzi z 1491 roku, kiedy to wymieniany jest proboszcz z owego ko\u015bcio\u0142a. By\u0142a to \u015bredniowieczna budowla z kamienia polnego, bez wie\u017cy. By\u0142a to prostok\u0105tna budowla salowa. G\u00f3rne partie \u015bcian wykonane z ceg\u0142y, nieotynkowane w kolorze czerwonym, podobnie jak fasada zachodnia i dobud\u00f3wki. Na szczycie znajdowa\u0142y si\u0119 otynkowane ostro\u0142ukowe blendy. Dach kryty by\u0142 podw\u00f3jnie dach\u00f3wk\u0105 karpiow\u0105. Wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a strop by\u0142 p\u0142aski z widocznymi belkami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Fot. Plan ko\u015bcio\u0142a w Szumi\u0105cej z roku 1939. Zdj\u0119cie z kolekcji Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Szumi\u0105cej. Fotografia z internetu<\/em><\/p>\n\n\n\n

W 1594 roku ko\u015bci\u00f3\u0142 opisywany by\u0142 z wie\u017c\u0105. W 1659 roku dokumenty informuj\u0105, i\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 w stanie ruiny, ale w 1662 roku zosta\u0142 odbudowany. W 1678 roku, wybudowano now\u0105 wie\u017c\u0119 o konstrukcji ryglowej. W 1734 roku przeprowadzono w ko\u015bciele gruntown\u0105 renowacj\u0119, podwy\u017cszono \u015bciany za pomoc\u0105 cegie\u0142. W 1751 roku w ko\u015bciele przeprowadzono szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 inwentaryzacj\u0119 techniczn\u0105 tzw. katastre ogniow\u0105 (Feuersoziet\u00e4tskataster). W 1801 roku ko\u015bci\u00f3\u0142 i wie\u017ca sp\u0142on\u0119\u0142y, a\u017c do fundament\u00f3w. W 1804 ko\u015bci\u00f3\u0142 odbudowano, a zamiast wie\u017cy postawiono dzwonnic\u0119 na przyko\u015bcielnym cmentarzu. W 1865 odnowiono \u015bcian\u0119 zachodnia. W 1903 roku ko\u015bci\u00f3\u0142 przeszed\u0142 gruntown\u0105 renowacj\u0119. Dobudowano klatki schodowe, nowe okna, portale i nowe wyposa\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142 to ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142y nast\u0119puj\u0105ce miejscowo\u015bci: Benz (Benice), Deutin (Ducino), K\u00f6nigsm\u00fchl (Szumi\u0105ca), Kummin (Chomino), Morgow (Margowo), Rarvin (Rarwino).<\/p>\n\n\n\n

Patronat nad ko\u015bcio\u0142em nale\u017ca\u0142 do rodziny von Flemming z Benz( Benice) oraz rodziny Voltz z K\u00f6nigsm\u00fchl (Szumi\u0105ca).<\/p>\n\n\n\n

W 1939 roku w ko\u015bciele znajdowa\u0142o si\u0119:<\/p>\n\n\n\n

O\u0142tarz ambonowy<\/p>\n\n\n\n

By\u0142a to mensa z otynkowanej ceg\u0142y z du\u017cym otworem od frontu. Nastawa wykonana z drewna sosnowego z p\u00f3\u0142kolistym otworem mi\u0119dzy pilastrami. Balustrada kosza ambony by\u0142a podzielona polami o pe\u0142nym \u0142uku mi\u0119dzy p\u00f3\u0142kolumnami. Ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a odnawiana w 1803 roku.<\/p>\n\n\n\n

Krucyfiks<\/p>\n\n\n\n

Znajdowa\u0142 si\u0119 on \u00f3wcze\u015bnie w zakrystii. Wykonany by\u0142 z drewna lipowego o wysoko\u015bci 66 cm. Pochodzi\u0142 z XVIII wieku.<\/p>\n\n\n\n

\u015awieczniki<\/p>\n\n\n\n

Dwa \u015bwieczniki wykonane z mosi\u0105dzu o wysoko\u015bci 50 cm. Na podstawie \u015bwiecznik\u00f3w znajdowa\u0142 si\u0119 widoczny grawer \u2018MR MP\u201d ( Martin Reetz i Maria Poppe). Oba z pocz\u0105tku XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Kielich<\/p>\n\n\n\n

Wykonany ze srebra poz\u0142acanego o wysoko\u015bci 22 cm i \u015brednicy 12 cm. Posiada\u0142 stop\u0119 w formie sze\u015bcioli\u015bcia, ornamentowan\u0105 trzema puncowanymi g\u0142\u00f3wkami cherub\u00f3w.  Na trzonie kielicha znajdowa\u0142o si\u0119 wystaj\u0105ce zgrubienie (nodus), na kt\u00f3rym znajdowa\u0142y si\u0119 trzy plastyczne g\u0142\u00f3wki cherub\u00f3w. Czara umieszczona by\u0142a w a\u017curowym koszyczku z g\u0142\u00f3wkami anio\u0142\u00f3w i owocami. Pod nodusem wyryty napis: \u201eWeichm\u00fchl\u201d( tak do 1820 roku nazywa\u0142a si\u0119 Szumi\u0105ca). Pod stop\u0105 cecha z 1806 roku i znak mistrzowski \u201eWD\u201d. Kielich pochodzi\u0142 z XVII wieku<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Zdj\u0119cie kielicha z 1939 roku. Z kolekcji Wojciech Janda<\/em> <\/p>\n\n\n\n

Patena<\/p>\n\n\n\n

Wykonana z poz\u0142acanego srebra o \u015brednicy 17 cm. Znajdowa\u0142 si\u0119 na niej grawerowany krzy\u017c z narz\u0119dziami m\u0119ki Pa\u0144skiej w wie\u0144cu z li\u015bci. Widoczny znaj cechu z 1806 roku. Pochodzenie XVII wiek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Patena z ko\u015bcio\u0142a. Zdj\u0119cie z portalu polona.pl<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Grawerunek widoczny na patenie. Zdj\u0119cie z kolekcji Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na terenie gdzie sta\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142, znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c cmentarz. Na cmentarzu znajdowa\u0142a si\u0119 dzwonnica z 1804 roku. By\u0142a to konstrukcja ryglowa z drewna d\u0119bowego, oszalowana, a \u015bciana po\u0142udniowa by\u0142a otwarta. Dach by\u0142 namiotowy. W dzwonnicy znajdowa\u0142y si\u0119 dwa stalowe dzwony z 1921 roku. W 1804 roku w dzwonnicy znajdowa\u0142 si\u0119 inny dzwon, o \u015brednicy 82 cm, odlany w 1804 roku przez ludwisarza Schwenna ze Szczecina. Dzwon ten zosta\u0142 oddany na cele wojenne w 1917 roku.<\/p>\n\n\n\n

Na cmentarzu znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c okaza\u0142y grobowiec wykonany z ceg\u0142y, a pochodz\u0105cy z XIX wieku. Nale\u017ca\u0142 on do rodziny von Manteuffel z Morgow (Margowo).<\/p>\n\n\n\n

W 1939 roku na cmentarzu znajdowa\u0142o si\u0119 sporo nagrobk\u00f3w z lat 1889-1919.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1952 ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 rozebrany.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwsza wzmianka o ko\u015bciele pochodzi z 1491 roku, kiedy to wymieniany jest proboszcz z owego ko\u015bcio\u0142a. By\u0142a to \u015bredniowieczna budowla z kamienia polnego, bez wie\u017cy. By\u0142a to prostok\u0105tna budowla salowa. G\u00f3rne partie \u015bcian wykonane z ceg\u0142y, nieotynkowane w kolorze czerwonym, podobnie jak fasada zachodnia i dobud\u00f3wki. Na szczycie znajdowa\u0142y si\u0119 otynkowane ostro\u0142ukowe blendy. Dach kryty … Czytaj dalej \u201eNieistniej\u0105cy ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki \u2013 Szumi\u0105ca (do 1945 K\u00f6nigsm\u00fchl)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[126,9,119],"tags":[],"class_list":["post-5366","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-kamien-pomorski","category-koscioly","category-powiat-kamienski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5366"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5366"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5378,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5366\/revisions\/5378"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}