{"id":498,"date":"2020-03-18T17:11:19","date_gmt":"2020-03-18T17:11:19","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=498"},"modified":"2025-11-08T13:56:57","modified_gmt":"2025-11-08T13:56:57","slug":"radzanek-do-1945-resehl","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=498","title":{"rendered":"Radzanek (do 1945 Resehl)"},"content":{"rendered":"\n

Miejscowo\u015b\u0107 jest po\u0142o\u017cona ok. 3 km na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d od\nMaszewa. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wie\u015b podzielona w wyra\u017any spos\u00f3b na dwie cz\u0119\u015bci (przy\nszosie Maszewo-Goleni\u00f3w znajduje si\u0119 kolonia z lat 30-tych XX w.) odleg\u0142e od\nsiebie o ok. 2 km. W literaturze pojawiaj\u0105 si\u0119 nazwy Resehl, Resele, Rehsel.<\/p>\n\n\n\n

Maj\u0105tek rycerski i wie\u015b Radzanek istnia\u0142y ju\u017c w XV wieku. Podzielone na dwie cz\u0119\u015bci nale\u017ca\u0142y do rod\u00f3w Dewitz i Petersdorf. Dobra rodu Dewitz przesz\u0142y kolejno we w\u0142adanie rod\u00f3w von Eberstein i Flemming. W 1628 r. by\u0142y ju\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 domeny pa\u0144stwowej, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas folwark i zagrody ch\u0142opskie, karczma, m\u0142yn i ku\u017ania. Oko\u0142o 1692 r. zosta\u0142a wzniesiona nowa karczma – dom kryty strzech\u0105 wraz z zagrod\u0105. Pierwsza, odr\u0119bna informacja o wsi Radzanek pochodzi z 1726 roku. Mieszka\u0142o tu w\u00f3wczas 3 ch\u0142op\u00f3w. P\u0142acono podatki na ko\u015bci\u00f3\u0142, do ko\u015bcio\u0142a nale\u017ca\u0142a te\u017c ziemia w Radzanku. Wnioskowa\u0107 z tego mo\u017cna, \u017ce we wsi w XVIII w by\u0142 ju\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142, prawdopodobnie ryglowy. W XIX w. zbudowano obecnie istniej\u0105cy ko\u015bci\u00f3\u0142 neogotycki. W 1872 roku we wsi znajdowa\u0142y si\u0119 4 zagrody ch\u0142opskie i 7 zagrodniczych. By\u0142o w\u00f3wczas 12 budynk\u00f3w mieszkalnych, 1 przemys\u0142owy oraz 23 inne budynki – w\u015br\u00f3d nich szko\u0142a. \u0141\u0105czna wielko\u015b\u0107 grunt\u00f3w wynosi\u0142a 1 215 mg. W 1939 roku, po parcelacji maj\u0105tku, we wsi by\u0142o 10 zagr\u00f3d po 22-43 ha (niezale\u017cnie od wzmiankowanych zagr\u00f3d nowych – obecna kolonia Radzanek). W 1932 r. wie\u015b posiada\u0142a 902 ha ziemi. By\u0142o tu 26 budynk\u00f3w mieszkalnych, 57 gospodarczych.<\/p>\n\n\n\n

fot. Pa\u0142ac w Radzanku, rok 2013. Dzi\u015b ju\u017c nie istnieje.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wed\u0142ug protok\u00f3\u0142u z 1726 roku w kr\u00f3lewskim folwarku o areale\n435 mg by\u0142 dom mieszkalny z rygl\u00f3wki kryty strzech\u0105, 1 stodo\u0142a ze stajni\u0105 oraz\nowczarnia. Jak wynika z recesu spisowego w 1837 roku, podaj\u0105cego stan maj\u0105tku w\nXVIII wieku – folwark mia\u0142 941 mg ziemi oraz podporz\u0105dkowane mu by\u0142y 4 zagrody\nch\u0142opskie i 4 zagrodnicze o \u0142\u0105cznym areale 955 mg. Druga cz\u0119\u015b\u0107 d\u00f3br Radzanek\nby\u0142a od \u015bredniowiecza we w\u0142adaniu cz\u0142onk\u00f3w roku Petersdorf. Potwierdzono to w\n1569 roku ponownym nadaniem im praw lennych poprzez ksi\u0119cia Barnima. W XVIII\nwieku do rodziny Petersdorf nale\u017ca\u0142y w Radzanku zaledwie 3 gospodarstwa zagrodnicze.\nW 1807 r., w okresie sprzeda\u017cy ziem domeny kr\u00f3lewskiej, starosta v. Petersdorf\nzakupi\u0142 ca\u0142o\u015b\u0107 folwarku domenalnego w Radzanku, \u0142\u0105cz\u0105c go ze swymi dobrami. W\n1872 roku znajdowa\u0142o si\u0119 tu 12 budynk\u00f3w mieszkalnych, 2 przemys\u0142owe i 15 innych\n(prawdopodobnie gospodarczych). Maj\u0105tek liczy\u0142 2 791 mg. W 1892 roku folwark\nmia\u0142 wielko\u015b\u0107 699 ha i posiada\u0142 ju\u017c w\u00f3wczas gorzelni\u0119. Do lat 20-tych XX wieku\nmaj\u0105tek by\u0142 nadal we w\u0142adaniu rodziny Petersdorf. Ok. 1929 roku dobra o\nwielko\u015bci 825 ha nabyte zosta\u0142y przez Pomorskie Towarzystwo Ziemskie w celu ich\nparcelacji. W 1939 roku istnia\u0142o ju\u017c 9 nowo wybudowanych zagr\u00f3d z area\u0142em po\n20-25 ha oraz folwark – reszt\u00f3wka z 233 ha, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bcicielem by\u0142\nK.Beyersdorff. W ko\u0144cu XIX w. mapa z 1890 r. dokumentuje istnienie dw\u00f3ch\nza\u0142o\u017ce\u0144 folwarcznych. Bardziej wysuni\u0119ty na p\u00f3\u0142noc by\u0142 zesp\u00f3\u0142 dworsko-parkowy z\njeziorem, gorzelni\u0105 i podw\u00f3rzem gospodarczym. Podw\u00f3rze owo mia\u0142o kszta\u0142t\npodkowy otwartej w kierunku jeziora. Na po\u0142udnie od opisanego znajdowa\u0142 si\u0119\ndrugi folwark, kt\u00f3ry tworzy\u0142y du\u017ce budynki gospodarcze i dwa czworaki.\nAktualnie istniej\u0105cy dw\u00f3r wybudowano w 1934 r. Budynki inwentarskie i sk\u0142adowe\npochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie z lat 10. XX w. oraz z okresu po 1945 r. Wyj\u0105tkiem jest\ngorzelnia, wybudowana w latach 80\/90. XIX w.<\/p>\n\n\n\n

Liczba mieszka\u0144c\u00f3w na przestrzeni lat:<\/p>\n\n\n\n

1932 -344 mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

Mapa Radzanka przed 1945 rokiem<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:www.maszewo.pl.wikipedia,w\u0142asne <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Miejscowo\u015b\u0107 jest po\u0142o\u017cona ok. 3 km na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d od Maszewa. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wie\u015b podzielona w wyra\u017any spos\u00f3b na dwie cz\u0119\u015bci (przy szosie Maszewo-Goleni\u00f3w znajduje si\u0119 kolonia z lat 30-tych XX w.) odleg\u0142e od siebie o ok. 2 km. W literaturze pojawiaj\u0105 si\u0119 nazwy Resehl, Resele, Rehsel. Maj\u0105tek rycerski i wie\u015b Radzanek istnia\u0142y ju\u017c w XV … Czytaj dalej \u201eRadzanek (do 1945 Resehl)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,1,2],"tags":[],"class_list":["post-498","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-maszewo","category-uncategorized","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=498"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5036,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions\/5036"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}