{"id":4954,"date":"2025-10-18T15:17:04","date_gmt":"2025-10-18T15:17:04","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4954"},"modified":"2025-10-18T15:56:12","modified_gmt":"2025-10-18T15:56:12","slug":"kosciol-katolicki-grabin-do-1945-kosciol-ewangelicki-w-grawenhagen","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4954","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki \u2013 Grabin (do 1945 ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki w Gr\u00e4wenhagen)"},"content":{"rendered":"\n

Obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 w Grabinie zbudowano w 1910 roku. Lecz wcze\u015bniej istnia\u0142 we wsi tzw. dom modlitewny -Bethaus. Wybudowano go w XIX wieku ze wzgl\u0119du na spore oddalenie od najbli\u017cszego ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry mie\u015bci\u0142 si\u0119 parafii ewangelickiej w D\u00f6ringshagen (Wo\u0142owiec). By\u0142 to najprawdopodobniej budynek o konstrukcji ryglowej, w kt\u00f3rym pastor z Wo\u0142owca odprawia\u0142 co jaki\u015b czas nabo\u017ce\u0144stwa, a nauczyciel ze wsi w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 czyta\u0142 kazania. Patronem ko\u015bcio\u0142a by\u0142a gmina, kt\u00f3ra \u0142o\u017cy\u0142a 2\/3 \u015brodk\u00f3w na utrzymanie, a 1\/3 \u0142o\u017cy\u0142 skarb pa\u0144stwa. W 1910 roku dom modlitewny zosta\u0142 rozebrany, a w jego miejscu postawiono obecny ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Grabinie -rok 1927. Zdj\u0119cie z kolekcji Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 -10.2025, zdj\u0119cia Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jest to budynek murowany z kamienia polnego, obrobionego do formy cios\u00f3w o r\u00f3\u017cnych rozmiarach. Obramowania okienne wykonane z czerwonej ceg\u0142y. Wie\u017ca ko\u015bcio\u0142a pierwotnie by\u0142a cz\u0119\u015bciowo wykonana w konstrukcji ryglowej, ale w latach 20-tych XX wieku, zosta\u0142a w ca\u0142o\u015bci odeskowana. Elewacja frontowa z krucht\u0105 w kt\u00f3rej usytuowany jest du\u017cy otw\u00f3r g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia. Nad nim w szczycie kruchty granitowa tablica z wyryt\u0105 rzymskimi cyframi dat\u0105 \u201eMCMX\u201d (1910). <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Zabytkowe drzwi i widoczny nad nimi napis MCMX. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Przy zachodniej \u015bcianie drewniany ch\u00f3r muzyczny, wsparty na czterech s\u0142upach. Parapet empory o konstrukcji ramowo-p\u0142ycinowej, nadwieszony, wsparty na belce silnie wysuni\u0119tej przed d\u017awigaj\u0105cej ca\u0142o\u015b\u0107 s\u0142upy. Na emporze znajduj\u0105 si\u0119 nieczynne organy szczeci\u0144skiej firmy Gr\u00fcneberga z 1913 r.  numer opus 693.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ograny Gr\u00fcneberga z 1913 r.  numer opus 693, zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Empora ch\u00f3ru -rok 10.2025, zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na wie\u017cy znajduj\u0105 si\u0119 dwa \u017celazne dzwony. Pierwszy o \u015brednicy 75 cm, wykonany w roku 1917 prawdopodobnie w tzw. mie\u015bcie dzwon\u00f3w -Apoldzie w Turyngii. Na szyi i dolnej partii p\u0142aszcza wykonane zdobienia li\u015bci, a na szyi widoczna data \u2013\u201e1917\u201d. Drugi dzwon o \u015brednicy 95 cm, wykonany w 1924 roku, r\u00f3wnie\u017c prawdopodobnie w Apoldzie. Na szyi dzwonu widnieje inskrypcja:<\/p>\n\n\n\n

„WIE UNSERE GEFALLENEN HELDEN NACHM UNS AUCH DIE GLOCKEN DER KRIEG” \/ „FROMM SOLLEN DIE NEUEN UNS MELDEN DES HERRN WORT BEHALT DOCH DEN SIEG 1924”<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

„JAK NASI POLEGLI BOHATEROWIE PO NAS TAK\u017bE DZWONY WOJNY” \/ „POBO\u017bNIE NOWE POWINNY NAM G\u0141OSI\u0106 S\u0141OWO PANA ZATRZYMAJ JEDNAK ZWYCI\u0118STWO 1924”<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzwon ufundowano po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej ku pami\u0119ci poleg\u0142ym mieszka\u0144com wsi Gr\u00e4wenhagen w czasie wojny.<\/p>\n\n\n\n

Wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a znajduje si\u0119 oryginalna ambona wykonana z drewna, ufundowana dla ko\u015bcio\u0142a w roku 1910. Ambona posiada wymiary 222×115 cm. Jest to ambona typy przy\u015bciennego, z\u0142o\u017cona z korpusu, podpory i schod\u00f3w z balustrad\u0105. Sam korpus jest pi\u0119cioboczny, wsparty na a\u017curowej stopie. Obecnie stoi przy wej\u015bciu do ko\u015bcio\u0142a i s\u0142u\u017cy jako podstawa pod mis\u0119 z wod\u0105 \u015bwiecon\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ambona -10.2025 – zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz ambony w ko\u015bciele znajduje si\u0119 chrzcielnica wykonana z drewna o wymiarach 94x 64 i \u015brednicy misy 29 cm. Ona r\u00f3wnie\u017c nale\u017cy do pierwotnego wyposa\u017cenia ko\u015bcio\u0142a i zosta\u0142a ufundowana na otwarcie ko\u015bcio\u0142a w 1910 roku. Jest to chrzcielnica o o\u015bmiobocznym korpusie, wspartym na o\u015bmiobocznym trzonie, kt\u00f3ry jest posadowiony na wielobocznej, profilowanej stopie. Na bokach korpusu znajduj\u0105 si\u0119 zdobione p\u0142yciny z fantazyjnym czw\u00f3r li\u015bciem. We wn\u0119trzu korpusu znajduje si\u0119 profilowana misa cynowa. Obecnie stoi przy wej\u015bciu do ko\u015bcio\u0142a i s\u0142u\u017cy jako podstawa pod mis\u0119 z wod\u0105 \u015bwiecon\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Chrzcielnica – 10.2025 -zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

W ko\u015bciele znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dwa ufundowane dla ko\u015bcio\u0142a w 1910 roku krucyfiksy o\u0142tarzowe. Pierwszy o wysoko\u015bci 41 cm, wykonany z mosi\u0105dzu. Drugi o wysoko\u015bci 80 cm, wykonany z br\u0105zu. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Krucyfiksy – 10.2025, Zdj\u0119cia Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej i przej\u0119ciu tych ziem przez administracj\u0119 polsk\u0105, ko\u015bci\u00f3\u0142 po\u015bwi\u0119cono w dniu 8 grudnia 1945 roku. W latach 60-tych, lub 70-tych XX w., przystosowano ko\u015bci\u00f3\u0142 do liturgii posoborowej poprzez usuni\u0119cie dawnego o\u0142tarza i ustawienie o\u0142tarza soborowego. Zamontowano wtedy r\u00f3wnie\u017c now\u0105 boazeri\u0119 w prezbiterium.\u00a0 W roku 1984 wykonano remont dachu i wymian\u0119 dach\u00f3wki. W roku 2019 ponownie remontowano dach i za\u0142o\u017cono now\u0105 dach\u00f3wk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b to ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny p.w \u015bw. Jana Chrzciciela, pocz\u0105tkowo nale\u017c\u0105cy do parafii w Nowogardzie, ale od 1957 roku nale\u017c\u0105cy do parafii w Sikorkach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 w Grabinie zbudowano w 1910 roku. Lecz wcze\u015bniej istnia\u0142 we wsi tzw. dom modlitewny -Bethaus. Wybudowano go w XIX wieku ze wzgl\u0119du na spore oddalenie od najbli\u017cszego ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry mie\u015bci\u0142 si\u0119 parafii ewangelickiej w D\u00f6ringshagen (Wo\u0142owiec). By\u0142 to najprawdopodobniej budynek o konstrukcji ryglowej, w kt\u00f3rym pastor z Wo\u0142owca odprawia\u0142 co jaki\u015b czas nabo\u017ce\u0144stwa, … Czytaj dalej \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 katolicki \u2013 Grabin (do 1945 ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki w Gr\u00e4wenhagen)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,9,2],"tags":[],"class_list":["post-4954","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-nowogard","category-koscioly","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4954"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4954"}],"version-history":[{"count":10,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5001,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4954\/revisions\/5001"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}