{"id":4876,"date":"2025-09-20T08:42:48","date_gmt":"2025-09-20T08:42:48","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4876"},"modified":"2025-09-20T08:43:38","modified_gmt":"2025-09-20T08:43:38","slug":"pomnik-poleglych-w-czasie-pierwszej-wojny-swiatowej-mieszkancow-wsi-kopitz-zartenthin-schminz-po-1945-roku-kopice-czarnocin-smiec","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4876","title":{"rendered":"Pomnik poleg\u0142ych w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej mieszka\u0144c\u00f3w wsi Kopitz, Zartenthin, Schminz (po 1945 roku: Kopice, Czarnocin, \u015ami\u0119\u0107)"},"content":{"rendered":"\n

Pierwotnie pomnik w sta\u0142 na placu przy wje\u017adzie do wioski od strony Stepnicy, przed budynkiem parafii. Usadowiony by\u0142 na granitowej podstawie, na kt\u00f3rej znajdowa\u0142 si\u0119 granitowy sze\u015bcian z nazwiskami poleg\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3ry ocala\u0142 do dzi\u015b. Pomnik zwie\u0144czy\u0142 obelisk w kszta\u0142cie ostros\u0142upa. Na jego czo\u0142owym boku, znajdowa\u0142 si\u0119 \u201eKrzy\u017c \u017belazny\u201d, a pod nim pewnie jak na innych tego typu pomnikach napis, i\u017c polegli za kr\u00f3la i ojczyzn\u0119 oraz komu jest po\u015bwi\u0119cony , czyli mieszka\u0144com wsi: K\u00f6pitz \u2013 Kopice, Zartenthin -Czarnocin, Schminz- \u015ami\u0119\u0107. Na ko\u0144cu przewa\u017cnie by\u0142o napisane kto ufundowa\u0142 pomnik.  Teren na kt\u00f3rym sta\u0142 pomnik ogrodzono w formie pi\u0119ciok\u0105ta ozdobnym, pewnie \u017celiwnym p\u0142otem z furtk\u0105, na kt\u00f3rej znajdowa\u0142 si\u0119 du\u017cy \u201eKrzy\u017c \u017belazny\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Widok\u00f3wka z 1930 roku z widocznym pomnikiem i budynkiem parafii w tle. Widok\u00f3wka z kolekcji Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 II wojny \u015bwiatowej i przej\u0119ciu tych teren\u00f3w przez administracj\u0119 polsk\u0105, pomnik zosta\u0142 rozebrany i wywieziony z Kopic. Na jego podstawie ustawiono w roku 1963 nowy pomnik z okazji XX rocznicy utworzenia Ludowego Wojska Polskiego. Na pomniku umocowano tablic\u0119, na kt\u00f3rej widnia\u0142 napis:<\/p>\n\n\n\n

                                               1943 \u2013 1963<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eW XX rocznic\u0119 Ludowego Wojska Polskiego, w ho\u0142dzie spo\u0142ecze\u0144stwo Stepnicy\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na dole tablicy w rogach znajdowa\u0142y si\u0119 wyryte ga\u0142\u0105zki, a mi\u0119dzy nimi wyryty karabin.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Tablica widniej\u0105ca na pomniku z 1963. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

W roku 2018 pomnik zosta\u0142 zlikwidowany decyzj\u0105 IPN, poniewa\u017c uznano go za relikt komunizmu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Pomnik przed rozbi\u00f3rk\u0105. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Do naszych czas\u00f3w przetrwa\u0142 tylko sze\u015bcian, kt\u00f3ry w 2016 roku wsp\u00f3lnymi si\u0142ami mieszka\u0144c\u00f3w wsi i cz\u0142onk\u00f3w stowarzyszenia \u201eBia\u0142y Grosz\u201d stan\u0105\u0142 na dawnym cmentarzu ewangelickim, kt\u00f3ry wtedy wsp\u00f3lnie rewitalizowali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n

Stoi na ko\u0144cu cmentarnej alej w miejscu gdzie przed wojn\u0105 znajdowa\u0142a si\u0119 kaplica. Na nim ustawiono ocala\u0142y \u201eKrzy\u017c \u017belazny\u201d z innego pomnika po\u015bwi\u0119conego mieszka\u0144com poleg\u0142ym w czasie I wojny \u015bwiatowej w G\u0105sierzynie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Obecny wygl\u0105d pomnika -rok 2025. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na bokach sze\u015bcianu znajduj\u0105 si\u0119 nazwiska poleg\u0142ych i daty ich \u015bmierci :<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Pierwszy bok pomnika. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Schminz- \u015ami\u0119\u0107 (wioska nie istnieje)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Paul Gustaw August Radloff \u2013 poleg\u0142 29.08.1914 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 34 Pu\u0142k Fizylier\u00f3w ( Strzelc\u00f3w ) im.Kr\u00f3lowej Szwecji Wiktorii ( 1 Pomorski ), kt\u00f3rego garnizon znajdowa\u0142 si\u0119 w Szczecinie i \u015awinouj\u015bciu.<\/p>\n\n\n\n

Heinrich Holz – poleg\u0142 14.10.1914 –  s\u0142u\u017cy\u0142 2 9 kompani, 9 Ko\u0142obrzeski Pu\u0142k Grenadier\u00f3w im. Hrabiego Gneisenau ( 2 Pomorski ), kt\u00f3rego garnizon mie\u015bci\u0142 si\u0119 w Stargardzie<\/p>\n\n\n\n

Wilhelm Zimmermann \u2013 poleg\u0142 26.03.1916 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w  6 kompani, 34 Pu\u0142k Fizylier\u00f3w ( Strzelc\u00f3w ) im. Kr\u00f3lowej Szwecji Wiktorii ( 1 Pomorski ), kt\u00f3rego garnizon znajdowa\u0142 si\u0119 w Szczecinie<\/p>\n\n\n\n

Albert Dreblow \u2013 poleg\u0142 01.04.1917 \u2013 urodzony 08.08.1882 roku w Alt Sarnow (\u017barnowo)<\/p>\n\n\n\n

Walter Zastrow \u2013 poleg\u0142 27.03.1918<\/p>\n\n\n\n

Friedrich Setzkorn \u2013 poleg\u0142 07.08.1918<\/p>\n\n\n\n

Zartenthin -Czarnocin<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Paul Rackow \u2013 zmar\u0142 28.02.1918 \u2013 pierwotnie uznany za zaginionego, zosta\u0142 odnaleziony w niewoli w Lyonie (Francja). W wyniku wymiany rannych je\u0144c\u00f3w z Francuzami, zosta\u0142 uwolniony i przewieziony do 1 rezerwowego szpitala w Sttetin (Szczecin), gdzie najprawdopodobniej zmar\u0142.<\/p>\n\n\n\n

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Drugi bok. Zdj\u0119cie Wojciech Janda <\/em><\/p>\n\n\n\n

K\u00f6pitz \u2013 Kopice<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Richard Retzlaff \u2013 poleg\u0142 04.09.1914 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 2 Pu\u0142k Grenadier\u00f3w im. Kr\u00f3la Fryderyka Wilhelma IV ( 1 Pomorski ), kt\u00f3rego garnizon znajdowa\u0142 si\u0119 w Szczecinie<\/p>\n\n\n\n

August K\u00f6psel \u2013 poleg\u0142 09.10.1914<\/p>\n\n\n\n

Otto Beise \u2013 poleg\u0142 01.12.1914 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 na lekkim kr\u0105\u017cowniku SMS \u201eN\u00fcrnberg\u201d, klasy \u201eK\u00f6nigsberg\u201d. W tym dniu odby\u0142a si\u0119 bitwa o Falklandy, gdzie SMS \u201eN\u00fcrnberg\u201d, zosta\u0142 zatopiony przez HMS \u201eKent\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Julius Heinrich Gustaw Mollenhauer \u2013 poleg\u0142 22.03.1915 \u2013 by\u0142 muszkieterem, s\u0142u\u017cy\u0142 w 54. Pu\u0142k Piechoty im. von der Goltza (7 Pomorski), kt\u00f3ry stacjonowa\u0142 w Ko\u0142obrzegu i Koszalinie<\/p>\n\n\n\n

Paul Treptow \u2013 poleg\u0142 12.05.1915 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w stopniu starszego szeregowego, w  6 kompani, w 24 Rezerwowym Pu\u0142ku Piechoty.<\/p>\n\n\n\n

Franz Haack \u2013 poleg\u0142 14.05.1915 – s\u0142u\u017cy\u0142 w 12 kompani, w 54 Pu\u0142ku Piechoty im. von der Goltza (7 Pomorski), kt\u00f3ry stacjonowa\u0142 w Ko\u0142obrzegu i Koszalinie<\/p>\n\n\n\n

Erdmann Witte \u2013 poleg\u0142 18.05.1915 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 9 Ko\u0142obrzeskim Pu\u0142ku Grenadier\u00f3w im. Hrabiego Gneisenau ( 2 Pomorski ), kt\u00f3rego garnizon mie\u015bci\u0142 si\u0119 w Stargardzie<\/p>\n\n\n\n

Franz Papenfuss \u2013 poleg\u0142 27.06.1915<\/p>\n\n\n\n

Richard Miller \u2013 poleg\u0142 14.07.1915<\/p>\n\n\n\n

Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Trzeci bok. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Gotthilf Treptow \u2013 poleg\u0142 14.05.1916 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 2 batalionie rezerwowym, 2 kompani, w  49 Rezerwowym Pu\u0142ku Piechoty ( 6 Pomorski ). Zmar\u0142 w szpitalu rezerwowym Deutsch-Krone (Wa\u0142cz)<\/p>\n\n\n\n

Gotthilf Kr\u00fcger \u2013 poleg\u0142 01.06.1916, s\u0142u\u017cy\u0142 w Marynarce Wojennej w stopniu mata<\/p>\n\n\n\n

Heinrich Schalow \u2013 poleg\u0142 01.06.1916<\/p>\n\n\n\n

Walter Bleckert \u2013 poleg\u0142 19.06.1916 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 269 Rezerwowym Pu\u0142ku Piechoty<\/p>\n\n\n\n

Wilhelm Ressin \u2013 poleg\u0142 24.04.1917 \u2013 urodzony 09.03.1894<\/p>\n\n\n\n

Hugo Dergschmidt \u2013 poleg\u0142 25.04.1917<\/p>\n\n\n\n

Paul Perlick \u2013 poleg\u0142 16.08.1917<\/p>\n\n\n\n

Helmut Holdakowsky \u2013 poleg\u0142 we wrze\u015bniu 1917 roku<\/p>\n\n\n\n

Max Radloff \u2013 poleg\u0142 01.10.1917 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w stopniu starszego szeregowca<\/p>\n\n\n\n

Franz Klinkhardt \u2013 poleg\u0142 03.11.1917 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w Cesarskiej Marynarce Wojennej w stopniu Bosmanmata<\/p>\n\n\n\n

Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Czwarty bok. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Franz Pust \u2013 poleg\u0142 20.01.1918<\/p>\n\n\n\n

Max Peper \u2013 poleg\u0142 25.04.1918 -s\u0142u\u017cy\u0142 w Cesarskiej Marynarce Wojennej w stopniu Bosmanmata <\/p>\n\n\n\n

Karl Bathke \u2013 poleg\u0142 22.06.1918 -s\u0142u\u017cy\u0142 w stopniu starszego kaprala. Zmar\u0142 w Swinem\u00fcnde (\u015awinouj\u015bcie)<\/p>\n\n\n\n

Max Kr\u00fcger \u2013 poleg\u0142 11.08.1918<\/p>\n\n\n\n

Paul Behnke \u2013 poleg\u0142 22.09.1918 – s\u0142u\u017cy\u0142 w Cesarskiej Marynarce Wojennej w stopniu Bosmanmata<\/p>\n\n\n\n

Walter Brenm\u00f6hl \u2013 poleg\u0142 26.11.1918<\/p>\n\n\n\n

Fritz Knuth \u2013 poleg\u0142 29.12.1918<\/p>\n\n\n\n

Kunibert Buske \u2013 poleg\u0142 11.08.1916 \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w stopniu starszego szeregowego, w 14 Pu\u0142ku Piechoty im. Hrabiego Schwerin ( 3 Pomorski ), kt\u00f3rego garnizon mie\u015bci\u0142 si\u0119 w Bromberg (Bydgoszcz)<\/p>\n\n\n\n

Arthur Buske \u2013 poleg\u0142 23.08.1918<\/p>\n\n\n\n

Walter L\u00f6hn \u2013 uznany za zaginionego 03.07.1916, s\u0142u\u017cy\u0142 w Pu\u0142ku Piechoty im. von Rosena.<\/p>\n\n\n\n

Albert Kollman \u2013 uznany za zaginionego 29.09.1918<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Aktualne miejsce usadowienia pomnika zaznaczone strza\u0142k\u0105<\/em>, a pierwotne \u017c\u00f3\u0142t\u0105<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Pierwotne miejsce usadowienia pomnika widoczne na przedwojennej mapie wsi<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwotnie pomnik w sta\u0142 na placu przy wje\u017adzie do wioski od strony Stepnicy, przed budynkiem parafii. Usadowiony by\u0142 na granitowej podstawie, na kt\u00f3rej znajdowa\u0142 si\u0119 granitowy sze\u015bcian z nazwiskami poleg\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3ry ocala\u0142 do dzi\u015b. Pomnik zwie\u0144czy\u0142 obelisk w kszta\u0142cie ostros\u0142upa. Na jego czo\u0142owym boku, znajdowa\u0142 si\u0119 \u201eKrzy\u017c \u017belazny\u201d, a pod nim pewnie jak na … Czytaj dalej \u201ePomnik poleg\u0142ych w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej mieszka\u0144c\u00f3w wsi Kopitz, Zartenthin, Schminz (po 1945 roku: Kopice, Czarnocin, \u015ami\u0119\u0107)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,6,2],"tags":[],"class_list":["post-4876","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-stepnica","category-pomniki-i-wojny-swiatowej","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4876"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4876"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4876\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4896,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4876\/revisions\/4896"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4876"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4876"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}