{"id":4687,"date":"2025-06-21T07:22:19","date_gmt":"2025-06-21T07:22:19","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4687"},"modified":"2025-07-23T13:25:31","modified_gmt":"2025-07-23T13:25:31","slug":"kosciol-katolicki-kosciuszki-do-1945-kosciol-protestancki-w-hindenburg","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4687","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki \u2013 Ko\u015bciuszki (do 1945 ko\u015bci\u00f3\u0142 protestancki w Hindenburg)"},"content":{"rendered":"\n

Pierwsza wzmianka o obecnym ko\u015bciele pochodzi z 1844 roku, kiedy to zako\u0144czona zosta\u0142a jego budowa. Czy wcze\u015bniej istnia\u0142 w tym miejscu r\u00f3wnie\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 ? nie wiadomo, cho\u0107 mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107 \u017ce tak mog\u0142o by\u0107. Wioska ma bardzo d\u0142ug\u0105 historie, wi\u0119c raczej niemo\u017cliwe jest \u017ce wcze\u015bniej w niej nie by\u0142o ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 w centrum wsi, otoczony terenem by\u0142ego cmentarza ewangelickiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Ko\u015bciuszkach -czerwiec 2025. Zdj\u0119cie Micha\u0142 Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Jak opisuje ko\u015bci\u00f3\u0142 w roku 1910 Hugo Lemcke, by\u0142 on zbudowany w stylu nowogardzkim, ze wzgl\u0119du na form\u0119 wie\u017cy zachodniej, jak\u0105 stosowano w okolicznych ko\u015bcio\u0142ach. Na pocz\u0105tku XX wieku wie\u017ca ko\u015bcio\u0142a sp\u0142on\u0119\u0142a, ale szybko zosta\u0142a odbudowana.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w roku 1927. Zdj\u0119cie z kolekcji Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Ko\u015bciuszkach w roku 1963. Zdj\u0119cie z O\u015brodka Dokumentacji Zabytk\u00f3w w Warszawie<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a -rok 2025. Zdj\u0119cie Przemys\u0142aw Budziak<\/em><\/p>\n\n\n\n

Fundament ko\u015bcio\u0142a zosta\u0142 wykonany z kamienia polnego, a \u015bciany z szarego \u0142upanego granitu. O\u015bcie\u017ca otwor\u00f3w okiennych i drzwiowych s\u0105 ceglane. Sama wie\u017ca zosta\u0142a wykonana z drewna sosnowego. Wed\u0142ug wspomnianego ju\u017c wcze\u015bniej Hugo Lemckego \u2013 pierwszego konserwatora zabytk\u00f3w (od 1881) i historyka, w ko\u015bciele znajdowa\u0142 si\u0119 \u017cyrandol wykonany z rze\u017abionego drewna z dwoma rz\u0119dami po 8 \u015bwiec. Na wyposa\u017ceniu znajdowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u015bwieczniki o\u0142tarzowe wykonane z cyny: jeden o wysoko\u015bci 32 cm z podw\u00f3jn\u0105 mis\u0105 na ociekaj\u0105cy wosk, bez zdobie\u0144, drugi o wysoko\u015bci 42 cm z tr\u00f3jdzieln\u0105 podstaw\u0105, zdobiony g\u0142\u00f3wkami anio\u0142\u00f3w i trzeci \u015bwiecznik o wysoko\u015bci 43 cm, bez zdobie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

W wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a znajduje si\u0119 oryginalny p\u00f3\u017anogotycki dzwon o \u015brednicy 56 cm i wysoko\u015bci 61 cm pochodz\u0105cy z pocz\u0105tku XVI wieku z roku 1532, co wskazywa\u0142oby, \u017ce w wiosce istnia\u0142 jednak wcze\u015bniej ko\u015bci\u00f3\u0142. Pa\u0142\u0105ki dzwonu zdobione s\u0105 \u017c\u0142obieniami. Na szyi znajduje si\u0119 dekoracja utworzona z pasa ornamentu o motywach winnego grona i trzech p\u00f3\u0142wa\u0142k\u00f3w oraz umieszczonej mi\u0119dzy nimi inskrypcji:<\/p>\n\n\n\n

\u201cGODT HELPE UNDE MARIA IM IARE DUSENT VISFHUNDERT TUE UNDE DRACHTING (1532) GADES WOHRDT IN UNDE BLIST THO EVIGEN\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eBo\u017ce dopom\u00f3\u017c i Mario, w roku tysi\u0105c pi\u0119\u0107set trzydziestym drugim (1532) \u2014 S\u0142owo Bo\u017ce trwa i pozostaje na wieki.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na p\u0142aszczu dzwonu znajduj\u0105 si\u0119 dwie figury o wysoko\u015bci 10 cm. S\u0105 to figury \u015bw. Anny Samotrze\u0107 i \u015bw. Barbary.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Dzwon na wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a w Ko\u015bciuszkach -rok 2025. Zdj\u0119cia Przemys\u0142aw Budziak<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Inskrypcja na dzwonie. Zdj\u0119cie Przemys\u0142aw Budziak<\/em><\/p>\n\n\n\n

Co ciekawe dzwon jest wykonany ze spi\u017cu -czyli z cynku i o\u0142owiu, przez nieznanego konwisarza, zapewne pochodz\u0105cego z Dolnej Saksonii, poniewa\u017c napis na dzwonie by\u0142 stosowany w tym rejonie. Na dzwonie widoczny jest gmerek konwisarza:<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

Dzi\u015b na wyposa\u017ceniu ko\u015bcio\u0142a opr\u00f3cz wspomnianego dzwonu, znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przedwojenne wyposa\u017cenie:<\/p>\n\n\n\n

– krzy\u017c o\u0142tarzowy o wysoko\u015bci 60 cm i szeroko\u015bci 25 cm, wykonany z \u017celiwa. Zosta\u0142 ofiarowany w dniu 5 wrze\u015bnia 1830 roku przez J.W. Losewitza. Na trzech \u015bcianach coko\u0142u znajduj\u0105 si\u0119 p\u0142askorze\u017aby- \u015bw. Jana Ewangelisty, \u015bw. Piotra i Judasza z odpowiednimi inskrypcjami: JOHAN EVANGELIST, SANCT PETRUS, JUDAS ISHARIOT. Na czwartym boku znajdowa\u0142a si\u0119 p\u0142askorze\u017aba \u015bw. Mateusza z inskrypcj\u0105:  SANCT MATHEUS \u2013 lecz zagin\u0119\u0142a. Na krzy\u017cu figura Chrystusa a nad ni\u0105 tabliczka o zwini\u0119tych brzegach z literami INRI. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Krzy\u017c o\u0142tarzowy -rok 2025. Zdj\u0119cie Przemys\u0142aw Budziak<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ocala\u0142e trzy p\u0142askorze\u017aby z krzy\u017ca o\u0142tarzowego. Zdj\u0119cia Przemys\u0142aw Budziak<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Sp\u00f3d Krzy\u017ca z widocznymi napisem: Zum Andenken des 5 ten Septhbr: 1830, I.W. Losewitz” – zdj\u0119cie Przemys\u0142aw Budziak<\/em><\/p>\n\n\n\n

– krucyfiks o wysoko\u015bci 160 cm. Pochodzi z pierwszej po\u0142owy XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

– kielich o wysoko\u015bci 20 cm i \u015brednicy 11.5 cm, wykonany ze srebra ze z\u0142oceniami. Posiada sze\u015bciolistn\u0105 stop\u0119. Na p\u0142aszczu kielicha znajduje si\u01196 p\u00f3l na kt\u00f3rych na przemian znajduj\u0105 si\u0119 Ukrzy\u017cowanie i wizerunek \u015bwi\u0119tego. Kielich pochodzi z pierwszej polowy XVII wieku.<\/p>\n\n\n\n

We wn\u0119trzu znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c empora ch\u00f3rowa.<\/p>\n\n\n\n

Po przej\u0119ciu tych ziem przez administracj\u0119 polsk\u0105, ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 konsekrowany w dniu 13 grudnia 1945 roku. Dzi\u015b to ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny p.w. \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki, nale\u017c\u0105cy do parafii Strzelewo p.w. \u015bw. Sylwestra.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Ko\u015bciuszkach – zdj\u0119cia Przemys\u0142aw Budziak<\/em><\/p>\n\n\n\n

W latach 90-tych XX wieku przeprowadzono generalny remont ko\u015bcio\u0142a: naprawiono pokrycie dachu, wykonano posadzk\u0119 w cz\u0119\u015bci prezbiterialnej, wykonano witra\u017ce, pomalowano wn\u0119trze, wyremontowano stolark\u0119 i odeskowano wie\u017c\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwsza wzmianka o obecnym ko\u015bciele pochodzi z 1844 roku, kiedy to zako\u0144czona zosta\u0142a jego budowa. Czy wcze\u015bniej istnia\u0142 w tym miejscu r\u00f3wnie\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 ? nie wiadomo, cho\u0107 mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107 \u017ce tak mog\u0142o by\u0107. Wioska ma bardzo d\u0142ug\u0105 historie, wi\u0119c raczej niemo\u017cliwe jest \u017ce wcze\u015bniej w niej nie by\u0142o ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 w centrum … Czytaj dalej \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 katolicki \u2013 Ko\u015bciuszki (do 1945 ko\u015bci\u00f3\u0142 protestancki w Hindenburg)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,9,2],"tags":[],"class_list":["post-4687","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-osina","category-koscioly","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4687"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4687"}],"version-history":[{"count":16,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4778,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4687\/revisions\/4778"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}