{"id":4518,"date":"2025-05-27T10:57:32","date_gmt":"2025-05-27T10:57:32","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4518"},"modified":"2025-06-07T08:03:40","modified_gmt":"2025-06-07T08:03:40","slug":"pomnik-poleglych-w-czasie-pierwszej-wojny-swiatowej-mieszkancow-wsi-matzdorf-po-1945-roku-maciejewo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4518","title":{"rendered":"Pomnik poleg\u0142ych w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej mieszka\u0144c\u00f3w wsi Matzdorf (po 1945 roku: Maciejewo)"},"content":{"rendered":"\n

Pomnik pierwotnie sta\u0142 na cmentarzu przyko\u015bcielnym. Po 1945 roku, pomnik zosta\u0142 przewr\u00f3cony i przez d\u0142ugi czas le\u017ca\u0142 w miejscu pierwotnego usadowienia.  W latach 80-tych XX wieku, tylko kawa\u0142ek pomnika wystawa\u0142 z pod ziemi, za\u015b zwie\u0144czaj\u0105cy pierwotnie pomnik, krzy\u017c \u017celazny, le\u017ca\u0142 przy wej\u015bciu do ko\u015bcio\u0142a. W p\u00f3\u017aniejszych latach krzy\u017c znikn\u0105\u0142, a p\u0142yta pomnika zosta\u0142a u\u017cyta jako odp\u0142yw z rynny w naro\u017cniku ko\u015bcio\u0142a. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Pomnik poleg\u0142ych -maj 2025. Zdj\u0119cie Micha\u0142 Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Wykonawcy <\/em>. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

W 2024 Goleniowskie Stowarzyszenie Eksploracji Historycznej \u201eBia\u0142y Grosz\u201d, zwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 do Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w w Szczecinie oraz do Archidiecezjalnego Konserwatora Zabytk\u00f3w w Szczecinie o pozwolenie, na podniesienie i usadowienie pomnika w pierwotnym miejscu. Obie zgody stowarzyszenie otrzyma\u0142o i zosta\u0142o zobowi\u0105zane do zabezpieczenia zabytku. W roku 2024 mieszka\u0144cy wsi wyci\u0105gn\u0119li pomnik z naro\u017cnika ko\u015bcio\u0142a, a w jego miejscu zamontowano profesjonalny odp\u0142yw wody, a dodatkowo w ten sam spos\u00f3b zabezpieczono odp\u0142yw z rynny znajduj\u0105cy si\u0119 z drugiej strony. Koszty z tym zwi\u0105zane zosta\u0142y pokryte z prywatnych pieni\u0119dzy jednego z cz\u0142onk\u00f3w stowarzyszenia. W maju 2025 roku mieszka\u0144cy wsi wraz z cz\u0142onkami stowarzyszenia ustawili pomnik poleg\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w wsi Matzdorf w czasie I wojny \u015bwiatowej w pierwotnym miejscu jego usadowienia. W pracach uczestniczyli cz\u0142onkowie Ko\u0142a Gospody\u0144 Wiejskich „Maciejewianki” i ich rodziny: Jacek i Mariola Miazga, Adrian i Marzena Fokt, Krzysztof \u017bbik, Sandra Marcyniuk, Krzysztof i Katarzyna Lewandowscy, \u0141ukasz i Marlena Bartosik, Halina Kabza, Agnieszka Grabowska oraz cz\u0142onkowie stowarzyszenia Wies\u0142aw We\u0142nicki i Wojciech Janda. Na projekt dotacj\u0119 otrzyma\u0142o Ko\u0142o Gospody\u0144 Wiejskich „Maciejewianki” z „Programu Spo\u0142ecznik na 5!Program wspierania inicjatyw oddolnych na lata 2025-2029\u00a0\u00a0Program zainicjowany przez Marsza\u0142ka Wojew\u00f3dztwa Zachodniopomorskiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Takie pomniki stawiano w ca\u0142ej Europie, r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Mia\u0142y one upami\u0119tnia\u0107 nie tylko najbli\u017cszych poleg\u0142ych z danej miejscowo\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c by\u0107 bolesn\u0105 pami\u0105tk\u0105 po wszystkich zabitych w czasie tej wojny, niezale\u017cnie od narodowo\u015bci czy te\u017c wyznania. Trzeba pami\u0119ta\u0107, i\u017c w czasie I W\u015a poleg\u0142o oko\u0142o 500 tysi\u0119cy Polak\u00f3w, a oko\u0142o 900 tysi\u0119cy zosta\u0142o rannych. Polacy s\u0142u\u017cyli w r\u00f3\u017cnych armiach zaborczych, czasami tocz\u0105c bratob\u00f3jcze walki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Usadowienie pomnika przy ko\u015bciele. Zdj\u0119cie Micha\u0142 Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pomnik wykonany jest z granitu z wyrytymi napisami:<\/p>\n\n\n\n

\u201eSARBEN FUR KOENIG<\/strong><\/p>\n\n\n\n

UND VATERLAND<\/strong><\/p>\n\n\n\n

IM WELTKRIEGE\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1914-1918<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eS\u0141U\u017bY\u0141 W CZASIE WOJNY \u015aWIATOWEJ KR\u00d3LOWI I OJCZY\u0179NIE\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pod nim znajduj\u0105 si\u0119 nazwiska w kolejno\u015bci :<\/p>\n\n\n\n

Bracia<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Emil Pribbernow<\/strong> \u2013 urodzony 21.04.1894 w Matzdorf ( Maciejewo), poleg\u0142 18.05.1915 na froncie wschodnim w Galicji ko\u0142o wsi Bania w obwodzie lwowskim. S\u0142u\u017cy\u0142 w 3 pu\u0142ku grenadier\u00f3w, w 2 kompani.<\/p>\n\n\n\n

Richard Pribbernow<\/strong> \u2013 urodzony 25.11.1895 w Matzdorf ( Maciejewo), poleg\u0142 16.09.1916 na froncie wschodnim w okolicach Lublina. S\u0142u\u017cy\u0142 w 14 Pu\u0142k Piechoty im. Hrabiego Schwerin ( 3 Pomorski ) w 5 kompani<\/p>\n\n\n\n

Otto Wilhelm Hermann Pribbernow<\/strong> \u2013 urodzony 23.09.1895 w Matzdorf ( Maciejewo), poleg\u0142 08.05.1918, na froncie zachodnim we Francji na p\u00f3\u0142noc od Sauvillers-Mongival. S\u0142u\u017cy\u0142 24 Pu\u0142ku Piechoty im. Ks. Meklenburgii-Schwerinu Fryderyka Franciszka II ( 4 Brandenburski ) w 7 kompani.<\/p>\n\n\n\n

Bracia<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Paul Wolfgramm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wilhelm Wolfgramm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fridrich Wilhelm Hammer<\/strong> \u2013 urodzony 19.09.1876 w Crailsheim w Wirtembergii, poleg\u0142 31.10.1915, na froncie zachodnim ko\u0142o Sedan w departamencie Turenne, podczas pierwszego szturmu na miejscowo\u015b\u0107 Tahure. S\u0142u\u017cy\u0142 w 14 Pu\u0142k Piechoty im. Hrabiego Schwerin ( 3 Pomorski ) w 8 kompani.<\/p>\n\n\n\n

Hermann Franz Friedrich Ehmke<\/strong> \u2013 urodzony 01.04.1884 w Matzdorf ( Maciejewo), poleg\u0142 06.09.1915 na froncie wschodnim Konstantinowsaja w Rosji<\/p>\n\n\n\n

Franz Emil Albert Reichardt<\/strong> \u2013 urodzony 15.10.1892 w Braschendorf ( nieistniej\u0105ca osada na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od Maciejewa ), poleg\u0142 09.09.1918 na froncie zachodnim pod Gouzecourt  we Francji. S\u0142u\u017cy\u0142 w 2 Pu\u0142ku Kirasjer\u00f3w w 2 szwadronie<\/p>\n\n\n\n

Georg Walter Friedrich Kessler<\/strong> \u2013 urodzony 10.01.1894 w Weissenschirmbach, powiat Querfort (Niemcy), poleg\u0142 02.09.1918 na froncie zachodnim pod Cambrai we Francji. S\u0142u\u017cy\u0142 w 34 Pu\u0142ku Fizylier\u00f3w w 7 kompani<\/p>\n\n\n\n

Gustaw K\u00f6plin<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Emil K\u00f6plin<\/strong> \u2013 syn w\/w Gustawa- urodzony 21.02.1898 Wilhelminenberg ( Swojcino), zmar\u0142 07.12.1918 w niewoli francuskiej w  H-Karabouron. S\u0142u\u017cy\u0142 12 Pu\u0142k Grenadier\u00f3w im. Ksi\u0119cia Pruskiego Karola ( 2 Brandenburski ) w 2 kompani karabin\u00f3w maszynowych<\/p>\n\n\n\n

Otto Redlin<\/strong> \u2013 urodzony 27.08.1897 w Wangeritz ( W\u0119gorzyce), poleg\u0142 13.06.1917<\/p>\n\n\n\n

Willy August Robert Wolff<\/strong> \u2013 urodzony 07.05.1884 w Karnitz ( Karnice)  Kreis Greifenberg ( powiat gryficki), zgin\u0105\u0142  16.09.1918  w wyniku wypadku w poci\u0105gu jad\u0105cym na front.<\/p>\n\n\n\n

Emil Herman Fritz \u00d6streich<\/strong> \u2013 urodzony 30.05.1900 w Wangeritz ( W\u0119gorzyce), zmar\u0142 08.07.1918 w rezerwowym lazarecie nr 5 w  Stettin ( Szczecin), S\u0142u\u017cy\u0142 w 34 pu\u0142ku fizylier\u00f3w w I batalionie.<\/p>\n\n\n\n

Dokumentacja zdj\u0119ciowa oraz spis nazwisk zosta\u0142y przekazane do Konserwatora Zabytk\u00f3w, a sam pomnik zostanie wpisany w kartotek\u0119 zabytk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Wykonane odp\u0142ywy wody w ramach rewitalizacji pomnika. Zdj\u0119cia Adrian Fokt<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pomnik pierwotnie sta\u0142 na cmentarzu przyko\u015bcielnym. Po 1945 roku, pomnik zosta\u0142 przewr\u00f3cony i przez d\u0142ugi czas le\u017ca\u0142 w miejscu pierwotnego usadowienia.  W latach 80-tych XX wieku, tylko kawa\u0142ek pomnika wystawa\u0142 z pod ziemi, za\u015b zwie\u0144czaj\u0105cy pierwotnie pomnik, krzy\u017c \u017celazny, le\u017ca\u0142 przy wej\u015bciu do ko\u015bcio\u0142a. W p\u00f3\u017aniejszych latach krzy\u017c znikn\u0105\u0142, a p\u0142yta pomnika zosta\u0142a u\u017cyta jako … Czytaj dalej \u201ePomnik poleg\u0142ych w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej mieszka\u0144c\u00f3w wsi Matzdorf (po 1945 roku: Maciejewo)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,6,2],"tags":[],"class_list":["post-4518","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-maszewo","category-pomniki-i-wojny-swiatowej","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4518"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4518"}],"version-history":[{"count":16,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4518\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4633,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4518\/revisions\/4633"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}