{"id":4360,"date":"2025-03-25T11:25:26","date_gmt":"2025-03-25T11:25:26","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4360"},"modified":"2025-04-13T08:47:13","modified_gmt":"2025-04-13T08:47:13","slug":"palac-w-mostach-do-1945-roku-speck","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4360","title":{"rendered":"Pa\u0142ac w Mostach (do 1945 roku: Speck)"},"content":{"rendered":"\n

Ju\u017c w pierwszej wzmiance historycznej z 14 lutego 1302 r. w Mostach wzmiankowany jest zamek obronny znajduj\u0105cy si\u0119 we w\u0142adaniu rodu von Visen. By\u0142 to zapewne jaki\u015b okaza\u0142y budynek drewniany spe\u0142niaj\u0105cy funkcje obronne. Na przestrzenie wiek\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne wzmianki o pa\u0142acu w Mostach, ale niewiele wiemy na jego temat. W latach 30. XIX w. w tym samym miejscu Carl Karbe wybudowa\u0142 pa\u0142ac, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 do pocz\u0105tk\u00f3w XX w. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Pa\u0142ac oko\u0142o roku 1910. Zdj\u0119cie z kolekcji J\u00f3zef Kazaniecki<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Pa\u0142ac, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 do chwili obecnej zosta\u0142 wybudowany w 1910 r. przez Ernsta von Fl\u00fcgge wg projektu architekta Paula Korffa (1875 \u2013 1945), kt\u00f3ry w swoim czasie by\u0142 znanym i wzi\u0119tym architektem. Otaczaj\u0105ca pa\u0142ac zabudowa powsta\u0142a w latach 1910-1928. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie z pejza\u017cu wsi znikn\u0119\u0142o ca\u0142e za\u0142o\u017cenie folwarczne po\u0142o\u017cone po p\u00f3\u0142nocnej stronie pa\u0142acu oraz elementy zabudowy gospodarczej po\u0142o\u017conej po po\u0142udniowej i zachodniej stronie pa\u0142acu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Widok\u00f3wka z 1913 roku, widoczny park i ty\u0142 pa\u0142acu. Widok\u00f3wka z kolekcji Tomasz Wetta<\/em><\/p>\n\n\n\n

Po 1945 r. pa\u0142ac wykorzystywany by\u0142 na mieszkania, siedzib\u0119 administracji Zespo\u0142u PGR Mosty. W 1956 r. budynek przeznaczono na siedzib\u0119 Pomorskiego Uniwersytetu Ludowego, kt\u00f3ry ostatecznie zamkni\u0119to w 1970 r. W tym samym roku pa\u0142ac przej\u0119\u0142o Pa\u0144stwowe Pogotowie Opieku\u0144cze w Szczecinie, w 1971 r. w\u0142adze o\u015bwiatowe powiatu goleniowskiego, a nast\u0119pnie gminy Goleni\u00f3w. W 1971 r. rozpocz\u0119to adaptacj\u0119 budynku na potrzeby Domu Dziecka, kt\u00f3ry uroczy\u015bcie otwarto 1 czerwca 1979 r. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. G\u0142\u00f3wne wej\u015bcie do pa\u0142acu, oko\u0142o roku 1910. Zdj\u0119cie z kolekcji J\u00f3zef Kazaniecki<\/em><\/p>\n\n\n\n

W okresie wieloletniego remontu pa\u0142ac zosta\u0142 znacznie zniekszta\u0142cony i zubo\u017cony. Pa\u0144stwowy Dom Dziecka zamkni\u0119to w grudniu 2010 r. Po jego zamkni\u0119ciu budynek sta\u0142 niewykorzystywany i do roku 2014  by\u0142 zaniedbywany i dewastowany. Brak w\u0142a\u015bciwego nadzoru nad budynkiem i jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144 zachowawczych przyczyni\u0142 si\u0119 do wielu zniszcze\u0144. W 2014 r. pa\u0142ac zosta\u0142 nabyty przez osoby prywatne, kt\u00f3re wk\u0142adaj\u0105 wiele wysi\u0142ku w zachowanie i odtworzenie jego warto\u015bci historycznych i architektonicznych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ty\u0142 pa\u0142acu w 2007 roku. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ju\u017c w pierwszej wzmiance historycznej z 14 lutego 1302 r. w Mostach wzmiankowany jest zamek obronny znajduj\u0105cy si\u0119 we w\u0142adaniu rodu von Visen. By\u0142 to zapewne jaki\u015b okaza\u0142y budynek drewniany spe\u0142niaj\u0105cy funkcje obronne. Na przestrzenie wiek\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne wzmianki o pa\u0142acu w Mostach, ale niewiele wiemy na jego temat. W latach 30. XIX w. … Czytaj dalej \u201ePa\u0142ac w Mostach (do 1945 roku: Speck)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,1,121,2],"tags":[],"class_list":["post-4360","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-goleniow","category-uncategorized","category-palace-dwory-zamki","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4360"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4360"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4374,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4360\/revisions\/4374"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}