{"id":4242,"date":"2025-03-24T08:20:49","date_gmt":"2025-03-24T08:20:49","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4242"},"modified":"2025-03-24T08:20:49","modified_gmt":"2025-03-24T08:20:49","slug":"pomnik-poleglych-w-czasie-pierwszej-wojny-swiatowej-mieszkancow-wsi-diedrichsdorf-po-1945-roku-bolechowo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4242","title":{"rendered":"Pomnik poleg\u0142ych w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej mieszka\u0144c\u00f3w wsi Diedrichsdorf (po 1945 roku: Bolechowo)"},"content":{"rendered":"\n<p>Pomnik usytuowany jest w centrum wsi, na terenie cmentarza ewangelickiego. Takie pomniki stawiano w ca\u0142ej Europie, r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Mia\u0142y one upami\u0119tnia\u0107 nie tylko najbli\u017cszych poleg\u0142ych z danej miejscowo\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c by\u0107 bolesn\u0105 pami\u0105tk\u0105 po wszystkich zabitych w czasie tej wojny, niezale\u017cnie od narodowo\u015bci czy te\u017c wyznania. Trzeba pami\u0119ta\u0107, i\u017c w czasie I W\u015a poleg\u0142o oko\u0142o 500 tysi\u0119cy Polak\u00f3w, a oko\u0142o 900 tysi\u0119cy zosta\u0142o rannych. Polacy s\u0142u\u017cyli w r\u00f3\u017cnych armiach zaborczych, czasami tocz\u0105c bratob\u00f3jcze walki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.03.10_65ae7195-scaled.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"577\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.03.10_65ae7195-1024x577.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4241\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.03.10_65ae7195-1024x577.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.03.10_65ae7195-300x169.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.03.10_65ae7195-768x432.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.03.10_65ae7195-1536x865.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.03.10_65ae7195-2048x1153.jpg 2048w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.03.10_65ae7195-1200x676.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Pomnik w Bolechowie -marzec 2025. Zdj\u0119cie Micha\u0142 Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.01.58_a2c28316-scaled.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"577\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.01.58_a2c28316-577x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4240\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.01.58_a2c28316-577x1024.jpg 577w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.01.58_a2c28316-169x300.jpg 169w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.01.58_a2c28316-768x1364.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.01.58_a2c28316-865x1536.jpg 865w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.01.58_a2c28316-1153x2048.jpg 1153w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.01.58_a2c28316-1200x2131.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Zdjecie-WhatsApp-2025-03-06-o-16.01.58_a2c28316-scaled.jpg 1441w\" sizes=\"(max-width: 577px) 85vw, 577px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Marzec 2025. Zdj\u0119cie Micha\u0142 Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Pomnik  zosta\u0142 wykonany z granitu. Na g\u00f3rze pomnika widnieje napis:<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&#8222;Im K\u00e4mpfe f\u00fcr Vaterland fielen im Weltkriege aus unserer Gemeinde\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&#8222;W walkach za ojczyzn\u0119 podczas wojny \u015bwiatowej polegli mieszka\u0144cy naszej gminy\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pod nim znajduje si\u0119 lista poleg\u0142ych wed\u0142ug daty \u015bmierci. Pierwsze jest imi\u0119, nast\u0119pnie nazwisko i data \u015bmierci. Je\u015bli uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 jakiekolwiek dane dotycz\u0105ce poleg\u0142ego, to uwzgl\u0119dni\u0142em je w opisie.<\/p>\n\n\n\n<p>Lista poleg\u0142ych widniej\u0105ca na pomniku:<\/p>\n\n\n\n<p>1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kramer Franz \u2013 poleg\u0142 03.11.1914<\/p>\n\n\n\n<p>2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Krause Max \u2013 poleg\u0142 05.11.1914<\/p>\n\n\n\n<p>3.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Retzlaff Emil \u2013urodzony 22.05.1881 roku, poleg\u0142 11.11.1914 s\u0142u\u017cy\u0142 w 140 pu\u0142ku piechoty (4 Zachodniopruski)<\/p>\n\n\n\n<p>4.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dins Franz \u2013 poleg\u0142 30.01.1915<\/p>\n\n\n\n<p>5.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Schnack Fritz \u2013 poleg\u0142 22.03.1915,&nbsp; s\u0142u\u017cy\u0142 w 9 Ko\u0142obrzeskim Pu\u0142ku Grenadier\u00f3w im. Hrabiego Gneisenau ( 2 Pomorski )<\/p>\n\n\n\n<p>6.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Hermann Baumann -poleg\u0142 30.09.1915<\/p>\n\n\n\n<p>7.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; L\u00fcbke Erich \u2013 poleg\u0142 13.01.1916<\/p>\n\n\n\n<p>8.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; L\u00fcbke Max- poleg\u0142 26.10.1916, s\u0142u\u017cy\u0142 w 372 pu\u0142ku piechoty<\/p>\n\n\n\n<p>9.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Eske Fritz &#8211;&nbsp; poleg\u0142 18.08.1917<\/p>\n\n\n\n<p>10.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dins Max \u2013 poleg\u0142 01.08.1918<\/p>\n\n\n\n<p>Pod list\u0105 poleg\u0142ych widnieje napis:<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201eSie starben, damit wir leben<\/em><\/strong><strong>\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201eOni zgin\u0119li, aby\u015bmy my mogli \u017cy\u0107\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne umiejscowienia pomnika: 53.505090, 14.873796<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bez-tytulu.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"579\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bez-tytulu-1024x579.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4239\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bez-tytulu-1024x579.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bez-tytulu-300x170.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bez-tytulu-768x434.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bez-tytulu-1200x678.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bez-tytulu.jpg 1408w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Umiejscowienie pomnika na wsp\u00f3\u0142czesnej mapie Bolechowa<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2455_Mosty_1947-\u2014-kopia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"642\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2455_Mosty_1947-\u2014-kopia-1024x642.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4238\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2455_Mosty_1947-\u2014-kopia-1024x642.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2455_Mosty_1947-\u2014-kopia-300x188.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2455_Mosty_1947-\u2014-kopia-768x482.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2455_Mosty_1947-\u2014-kopia-1200x753.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2455_Mosty_1947-\u2014-kopia.jpg 1366w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Umiejscowienie pomnika na mapie z 1922 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pomnik usytuowany jest w centrum wsi, na terenie cmentarza ewangelickiego. Takie pomniki stawiano w ca\u0142ej Europie, r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Mia\u0142y one upami\u0119tnia\u0107 nie tylko najbli\u017cszych poleg\u0142ych z danej miejscowo\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c by\u0107 bolesn\u0105 pami\u0105tk\u0105 po wszystkich zabitych w czasie tej wojny, niezale\u017cnie od narodowo\u015bci czy te\u017c wyznania. Trzeba pami\u0119ta\u0107, i\u017c w czasie I W\u015a poleg\u0142o &hellip; <a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4242\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201ePomnik poleg\u0142ych w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej mieszka\u0144c\u00f3w wsi Diedrichsdorf (po 1945 roku: Bolechowo)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,1,6,2],"tags":[],"class_list":["post-4242","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-goleniow","category-uncategorized","category-pomniki-i-wojny-swiatowej","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4242"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4242"}],"version-history":[{"count":9,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4288,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4242\/revisions\/4288"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}