{"id":4159,"date":"2025-02-22T11:24:16","date_gmt":"2025-02-22T11:24:16","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4159"},"modified":"2025-03-15T09:39:42","modified_gmt":"2025-03-15T09:39:42","slug":"nieistniejacy-kosciol-ewangelicki-budno-do-1945-roku-buddendorf","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4159","title":{"rendered":"Nieistniej\u0105cy ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki &#8211; Budno (do 1945 roku Buddendorf)"},"content":{"rendered":"\n<p>Pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 najprawdopodobniej istnia\u0142 tu ju\u017c w XVII wieku. Natomiast pierwsza wzmianka pisana o ko\u015bciele pochodzi z 1822 roku, kiedy to wybudowano nowy ko\u015bci\u00f3\u0142. By\u0142 to budynek otynkowany, bez wie\u017cy o wymiarach d\u0142. 14 m x szer. 8 m i wysoko\u015bci 4 m.<\/p>\n\n\n\n<p>Fundament ko\u015bcio\u0142a wykonany by\u0142 z kamienia, natomiast \u015bciany z ceg\u0142y. Strop z drewna pokryty dach\u00f3wk\u0105. Posiada\u0142 okna ostro\u0142ukowe. Do 1945 roku, patronat nad ko\u015bcio\u0142em sprawowa\u0142a rodzina von Petersdorf.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34.jpeg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"741\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34-1024x741.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4157\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34-1024x741.jpeg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34-300x217.jpeg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34-768x555.jpeg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34-1200x868.jpeg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34.jpeg 1297w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Zdj\u0119cie ko\u015bcio\u0142a w Budnie z roku 1932<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug Lemckego, wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a w roku 1932 znajdowa\u0142y si\u0119 figury rze\u017abione z p\u00f3\u017anogotyckiego o\u0142tarza szafiastego, kt\u00f3re zosta\u0142y u\u017cyte do ozdobienia ambony. Przedstawia\u0142y aposto\u0142\u00f3w: \u015bw. Jerzego i \u015bw. Miko\u0142aja. W sk\u0142ad wyposa\u017cenia ko\u015bcio\u0142a wchodzi\u0142y:<\/p>\n\n\n\n<p>-krucyfiks o wysoko\u015bci 47 cm, pokryty z\u0142ota patyn\u0105<\/p>\n\n\n\n<p>-figura \u015bw. Barbary o wysoko\u015bci 1 metra, na kt\u00f3rej g\u0142owie znajdowa\u0142 si\u0119 talerz do zbierania ofiar<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; srebrny kielich o wysoko\u015bci 17,5 cm, posiada\u0142 sze\u015bciolistn\u0105 stop\u0119. Kielich zosta\u0142 ufundowany za czas\u00f3w \u00f3wczesnego pastora Hieronima Michaelisa, przez Joachima Caspara von Petersdrorfa w roku 1648.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; patena wykonana ze srebra. Na jej dnie znajdowa\u0142o si\u0119 czworolistne wg\u0142\u0119bienie.<\/p>\n\n\n\n<p>We wn\u0119trzu znajdowa\u0142a si\u0119 \u0142awka kolatorska, na kt\u00f3rej przymocowane by\u0142y elementy dawnego o\u0142tarza, a na jednej z listew widnia\u0142 napis<strong>:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201eEggerd Petersdorff kaza\u0142 zrobi\u0107 ten o\u0142tarz w roku 1619\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>w ko\u015bciele znajdowa\u0142y si\u0119 organy wykonane przez Gr\u00fcneberga z siedzib\u0105 w Finkenwalde (dzi\u015b Szczecin-Zdroje). Organy posiada\u0142y numer 422.<\/p>\n\n\n\n<p>Obok ko\u015bcio\u0142a na otwartym stela\u017cu umieszczone by\u0142y dwa dzwony. Pierwszy bardzo ma\u0142y, odlany przez Heinricha Scheela ze Sttetin (Szczecin), bez widocznych oznacze\u0144 i daty. Drugi dzwon zosta\u0142 odlany przez znanego pomorskiego ludwisarza Jakuba Karstede w roku 1613. Na dzwonie widnia\u0142 napis : <strong>\u201eTen dzwon zosta\u0142 odlany na chwa\u0142\u0119 Boga 1613\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0002-\u2014-kopia-2-\u2014-kopia.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"690\" height=\"546\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0002-\u2014-kopia-2-\u2014-kopia.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4155\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0002-\u2014-kopia-2-\u2014-kopia.jpg 690w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0002-\u2014-kopia-2-\u2014-kopia-300x237.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0002-\u2014-kopia-2.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"672\" height=\"546\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0002-\u2014-kopia-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4156\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0002-\u2014-kopia-2.jpg 672w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0002-\u2014-kopia-2-300x244.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Zdj\u0119cia ko\u015bcio\u0142a z lipca 1964 roku. Zdj\u0119cia z O\u015brodka Dokumentacji Zabytk\u00f3w w Warszawie<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej i po przej\u0119ciu tych teren\u00f3w przez Rzeczpospolit\u0105, ko\u015bci\u00f3\u0142 nie zosta\u0142 przej\u0119ty przez ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki i popada\u0142 w ruin\u0119. W lipcu 1964 roku, przeprowadzono inspekcj\u0119 obiektu i stwierdzono bardzo z\u0142y stan budynku. W owym czasie budynek ko\u015bcio\u0142a nale\u017ca\u0142 do Gromadzkiej Rady Narodowej w Mostach. W latach 70 -tych XX wieku budynek ko\u015bcio\u0142a zosta\u0142 rozebrany. Wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a znajdowa\u0142 si\u0119 cmentarz ewangelicki, otoczony kamiennym murem. Cmentarz pochodzi z pierwszej po\u0142owy XIX wieku, cho\u0107 mo\u017ce by\u0107 du\u017co starszy, bior\u0105c pod uwag\u0119 i\u017c w tym miejscu istnia\u0142 tez wcze\u015bniej ko\u015bci\u00f3\u0142. Wg spisu wykonanego w latach 50-tych XX wieku, na cmentarzu znajdowa\u0142o si\u0119 220 nagrobk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Link do opisu cmentarza: <a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1566\">http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1566<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/DSC01414-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/DSC01414-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4158\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/DSC01414-1024x768.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/DSC01414-300x225.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/DSC01414-768x576.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/DSC01414-1536x1152.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/DSC01414-2048x1536.jpg 2048w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/DSC01414-1200x900.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Miejsce gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Bez-tytulu.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"562\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Bez-tytulu-1024x562.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4162\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Bez-tytulu-1024x562.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Bez-tytulu-300x165.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Bez-tytulu-768x421.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Bez-tytulu-1200x658.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Bez-tytulu.jpg 1446w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Widok na Budno z zaznaczonym miejsce gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 najprawdopodobniej istnia\u0142 tu ju\u017c w XVII wieku. Natomiast pierwsza wzmianka pisana o ko\u015bciele pochodzi z 1822 roku, kiedy to wybudowano nowy ko\u015bci\u00f3\u0142. By\u0142 to budynek otynkowany, bez wie\u017cy o wymiarach d\u0142. 14 m x szer. 8 m i wysoko\u015bci 4 m. Fundament ko\u015bcio\u0142a wykonany by\u0142 z kamienia, natomiast \u015bciany z ceg\u0142y. Strop z &hellip; <a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=4159\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eNieistniej\u0105cy ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki &#8211; Budno (do 1945 roku Buddendorf)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,9,2],"tags":[],"class_list":["post-4159","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-goleniow","category-koscioly","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4159"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4159"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4301,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4159\/revisions\/4301"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}