{"id":3818,"date":"2024-11-09T09:29:32","date_gmt":"2024-11-09T09:29:32","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=3818"},"modified":"2025-02-15T13:56:09","modified_gmt":"2025-02-15T13:56:09","slug":"nieistniejacy-dom-zarzadcy-w-buku-do-1945-roku-bock","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=3818","title":{"rendered":"Nieistniej\u0105cy dom zarz\u0105dcy w Buku (do 1945 roku: B\u00f6ck)"},"content":{"rendered":"\n

Budynek domu zarz\u0105dcy po\u0142o\u017cony by\u0142 na po\u0142udnie od pa\u0142acu. By\u0142 dawniej budynkiem mieszkalnym nale\u017c\u0105cym do folwarku C.\u00a0 Budynek rycerski opisywany by\u0142 w inwentarzach z lat 1671 i 1691, jako budynek dwukondygnacyjny z muru pruskiego i ceg\u0142y z dachem krytym dach\u00f3wk\u0105. Do roku 1939 budynek uleg\u0142 kilku przebudowom. S\u0105dzono jednak, i\u017c \u015bciany zamykaj\u0105ce dwa pomieszczenia piwniczne nale\u017ca\u0142y do pierwotnego budynku, kt\u00f3ry w roku 1696 zosta\u0142 zast\u0105piony nowym budynkiem, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 do 1945 roku. Budynek ten do roku 1770, czyli po\u0142\u0105czenia maj\u0105tk\u00f3w s\u0142u\u017cy\u0142 jako rezydencja zarz\u0105dcy. Cho\u0107 dom na zewn\u0105trz prezentuje si\u0119 skromnie, to wewn\u0105trz, jak pokazuje rzut parteru (poni\u017cej), poprzez r\u00f3\u017cnorodne kszta\u0142ty sklepie\u0144 ukazuje zaskakuj\u0105ce, wr\u0119cz mo\u017cna powiedzie\u0107, bogactwo form. Budynek ten w latach 30-tych XX wieku, uznawany by\u0142 za jedyny na Pomorzu z tak\u0105 form\u0105 bogactwa. Prawdopodobnie g\u0142\u00f3wnym inwestorem tego domu by\u0142 marsza\u0142ek dziedziczny Ewald von Flemming. Ostatnim jego w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 hrabia von Flemming – Schnatow ( ze \u015aniatowa).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Dw\u00f3r zarz\u0105dcy w 1918 roku. Widok\u00f3wka z kolekcji Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Rzut parteru z roku 1922, wykonany przez Lemckego<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Rzut pierwszego i drugiego pi\u0119tra z roku 1939, wykonany przez Bronischa<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142y budynek by\u0142 konstrukcji szkieletowej z drewna d\u0119bowego z ceglanym wype\u0142nieniem. Zbudowany na planie prostok\u0105ta o wymiarach 20,7 x 13,8 m, z osobnym budynkiem kuchni po\u0142\u0105czonym z budynkiem g\u0142\u00f3wnym zakrytym przej\u015bciem. Budynek posiada\u0142 wysokie podpiwniczenia. G\u0142\u00f3wne wej\u015bcie z dobud\u00f3wk\u0105 znajdowa\u0142o si\u0119 na p\u00f3\u0142nocnej \u015bcianie budynku g\u0142\u00f3wnego. Po prawej stronie nad g\u0142\u00f3wnymi drzwiami znajdowa\u0142 si\u0119 wyryty napis:<\/p>\n\n\n\n

\u201eANNO 1696 GOTT MIT VNS GOTT BE: WARE DIESES HAVS VND ALLE DIE DA GEHEN EIN VND AVS”<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

„ROKU PA\u0143SKIEGO 1696 B\u00d3G Z NAMI B\u00d3G STRZE\u017b TEGO DOMU I WSZYSTKICH KT\u00d3RZY WCHODZ\u0104 I WYCHODZ\u0104”<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Rysunek przedstawiaj\u0105cy belk\u0119 z napisem<\/em><\/p>\n\n\n\n

 Dach by\u0142 czterospadowy z podw\u00f3jnym pokryciem z dach\u00f3wki karpi\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n

Pomieszczenia piwniczne podzielone by\u0142y \u015bcianami dzia\u0142owymi z kamienia. Sufity by\u0142y p\u0142askie z ods\u0142oni\u0119tymi belkami. W mniejszym po\u0142udniowym pomieszczeniu piwnicznym, znajdowa\u0142a si\u0119 bogato profilowana belka z o\u015bmiok\u0105tnym wspornikiem. \u015aciany zewn\u0119trzne zbudowane by\u0142y g\u0142\u00f3wnie z kamienia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. W\/w wspornik belki<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Wn\u0119trze z malowaniami i poni\u017cej data 1696 nad drzwiami. Zdj\u0119cia z 1939 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n

Budynek by\u0142 dwukondygnacyjny z mocno wykrojon\u0105 g\u00f3rn\u0105 kondygnacj\u0105. Gzymsy i belki podtrzymuj\u0105ce strop by\u0142y profilowane i cz\u0119\u015bciowo zdobione. W korytarzu widoczne by\u0142y belki stropowe ze zdobieniami na spodzie listew. Pi\u0119tra by\u0142y po\u0142\u0105czone klatk\u0105 schodow\u0105. P\u0142yciny schodowe pod por\u0119czami by\u0142y pomalowane motywami barokowymi. R\u00f3wnie\u017c na pi\u0119trze w dw\u00f3ch pokojach, belki i belkowe zako\u0144czenia s\u0105 zdobione i pomalowane w ten sam spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. W\/w belki na pi\u0119trze<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Rysunki Bronischa z 1939 roku ukazuj\u0105ce fasad\u0119 p\u00f3\u0142nocn\u0105 i po\u0142udniow\u0105<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wewn\u0105trz znajdowa\u0142y si\u0119 p\u0142ytki ceramiczne w stylu empire*.  Na gzymsach znajdowa\u0142y si\u0119 zdobienia z motywem ro\u015blinnym przypominaj\u0105cym li\u015bcie palmowe. Pod motywem bieg\u0142 kolorowy fryz przedstawiaj\u0105cy li\u015bcie winoro\u015bli. Fryz ten znajdowa\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy dwiema misami wype\u0142nionymi gruszkami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Zdj\u0119cia domu zarz\u0105dcy z 1939 roku. G\u00f3rne wykonane od strony po\u0142udniowej, dolne od p\u00f3\u0142nocnej<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Zdj\u0119cie z kronik Flemming\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Rysunek dworu wykonany na pocz\u0105tku XX wieku<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Budynek szko\u0142y w roku 1918. Widok\u00f3wka z kolekcji Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wok\u00f3\u0142 pa\u0142acu znajdowa\u0142o si\u0119 kiedy\u015b wi\u0119cej budynk\u00f3w. Poni\u017cej za\u0142\u0105czony plan Buku z zaznaczonymi obecnymi i nieistniej\u0105cymi budynkami z roku 1922. Liczbami na czerwono, na planie oznaczono budynki, kt\u00f3re w roku 1922 w wi\u0119kszo\u015bci ju\u017c nie istnia\u0142y i oznaczaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n

1 \u2013 Dom pasterski i robotniczy, rozebrany oko\u0142o roku 1870.<\/p>\n\n\n\n

2 \u2013 Stodo\u0142a \u2013 rozebrana<\/p>\n\n\n\n

3 \u2013 Owczarnia -rozebrana<\/p>\n\n\n\n

4 \u2013 Stara studnia -w 1922 istnia\u0142a, dzi\u015b zasypana<\/p>\n\n\n\n

5 \u2013 Ruiny zamku \u2013 nie istniej\u0105<\/p>\n\n\n\n

6 \u2013 Du\u017ca stodo\u0142a \u2013 rozebrana oko\u0142o roku 1870<\/p>\n\n\n\n

7 \u2013 Dom pasterski \u2013 rozebrany oko\u0142o 1850 roku<\/p>\n\n\n\n

8 \u2013 Dom robotniczy- rozebrany oko\u0142o roku 1860<\/p>\n\n\n\n

9 \u2013 Owczarnia -rozebrana oko\u0142o 1890 roku<\/p>\n\n\n\n

10 \u2013 Stodo\u0142a dworska \u2013 rozebrana oko\u0142o 1880 roku<\/p>\n\n\n\n

11 \u2013 Dom robotniczy \u2013 rozebrany oko\u0142o 1860 roku<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Plan z 1922 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n

*Empire: Styl architektoniczny i sztuki u\u017cytkowej, kt\u00f3ry powsta\u0142 w okresie I Cesarstwa Francuskiego. Charakteryzuje si\u0119 symetri\u0105, prostot\u0105 form i inspiracj\u0105 sztuk\u0105 staro\u017cytn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

T\u0142umaczenie z j\u0119zyka niemieckiego -Tomasz Wetta<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Budynek domu zarz\u0105dcy po\u0142o\u017cony by\u0142 na po\u0142udnie od pa\u0142acu. By\u0142 dawniej budynkiem mieszkalnym nale\u017c\u0105cym do folwarku C.\u00a0 Budynek rycerski opisywany by\u0142 w inwentarzach z lat 1671 i 1691, jako budynek dwukondygnacyjny z muru pruskiego i ceg\u0142y z dachem krytym dach\u00f3wk\u0105. Do roku 1939 budynek uleg\u0142 kilku przebudowom. S\u0105dzono jednak, i\u017c \u015bciany zamykaj\u0105ce dwa pomieszczenia piwniczne … Czytaj dalej \u201eNieistniej\u0105cy dom zarz\u0105dcy w Buku (do 1945 roku: B\u00f6ck)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,1,121,2],"tags":[],"class_list":["post-3818","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-przybiernow","category-uncategorized","category-palace-dwory-zamki","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3818"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3818"}],"version-history":[{"count":19,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3818\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4152,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3818\/revisions\/4152"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}