{"id":3003,"date":"2024-06-15T09:54:54","date_gmt":"2024-06-15T09:54:54","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=3003"},"modified":"2025-03-07T15:58:59","modified_gmt":"2025-03-07T15:58:59","slug":"pomnik-poleglych-w-i-wojnie-swiatowej-mieszkancow-wsi-rurzyca-do-1945-klein-i-gross-sophiental","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=3003","title":{"rendered":"Pomnik poleg\u0142ych w I wojnie \u015bwiatowej mieszka\u0144c\u00f3w wsi Klein Sophiental i Gross Sophiental (od 1945 Rurzyca)"},"content":{"rendered":"\n

Pomnik po\u015bwi\u0119cony poleg\u0142ym w czasie I wojny \u015bwiatowej, mieszka\u0144com wsi Klein Sophiental ( po wojnie kr\u00f3tko Dobroszyn, a dzi\u015b Rurzyca) i Gross Sophiental (po wojnie kr\u00f3tko Warcis\u0142awiec, a dzi\u015b Rurzyca) , znajduje si\u0119 nie w Rurzycy, lecz w Komarowie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Pomnik i lapidarium w Komarowie. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Jak tam trafi\u0142 ? na pewno po wojnie czy te\u017c w latach 70-tych, kiedy to zosta\u0142 wywieziony wraz z okolicznymi nagrobkami z cmentarzy ewangelickich na umocnienie brzeg\u00f3w jeziora D\u0105bskiego i okolicznych kana\u0142\u00f3w wodnych. Odnaleziony w latach 90-tych XX wieku w jednym z kana\u0142\u00f3w w pobli\u017cu Komarowa, zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c tam przewieziony. Przez lata my\u015blano, i\u017c jest to pomnik poleg\u0142ych ze wsi Carlshof ( Komarowo). Ustawiono go na terenie przedwojennego cmentarza ewangelickiego, gdzie do dzi\u015b wraz z kilkoma ocala\u0142ymi nagrobkami tworzy ma\u0142e lapidarium.<\/p>\n\n\n\n

Gdzie sta\u0142 przed 1945 rokiem, te\u017c nie wiadomo. Obstawia\u0142bym centrum by\u0142ej wsi Gr.Sophiental, gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 ma\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 i przy nim m\u00f3g\u0142 sta\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Pomnik w kszta\u0142cie obelisku z ciosanego granitu, o wysoko\u015bci 2 m. U g\u00f3ry pomnika znajduje si\u0119 Krzy\u017c \u017belazny z widoczn\u0105 dat\u0105 1914 oraz kr\u00f3lewsk\u0105 koron\u0105 prusk\u0105. Na \u015brodku krzy\u017ca widoczna litera „W” – inicja\u0142 cesarza Wilhelma. Wok\u00f3\u0142 krzy\u017ca dobrze widoczne li\u015bcie d\u0119bu – starogerma\u0144ski symbol m\u0119stwa i odwag.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Krzy\u017c \u017belazny -zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pod krzy\u017cem widnieje napis:<\/p>\n\n\n\n

Zum Andenken<\/strong><\/p>\n\n\n\n

An die in Weltkrieg Cofallenem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Aus den Gemeinden<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gr. u Kl. Sophienthal<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W wolnym t\u0142umaczeniu:<\/p>\n\n\n\n

\u201eNa pami\u0105tk\u0119\/ ku pami\u0119ci poleg\u0142ym w I Wojnie \u015awiatowej  z gmin Gr. i Kl. Sophiental\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Napis pod krzy\u017cem. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej widniej\u0105 nazwiska poleg\u0142ych z funkcj\u0105 jak\u0105 pe\u0142nili w armii oraz data \u015bmierci. Ja pozwoli\u0142em sobie jeszcze przeszuka\u0107 archiwa i dopisa\u0107: miejsce zamieszkania i w jakiej jednostce s\u0142u\u017cyli.<\/p>\n\n\n\n

ERICH SCHAUFERT \u2013 Kanonier-  mieszka\u0142 w Kl. Sophiental \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 141 Pu\u0142ku Piechoty \u2013 poleg\u0142 10.11.1914<\/p>\n\n\n\n

GUSTAV SCHUBBE \u2013 Starszy szeregowy \u2013 mieszka\u0142 w R\u00f6rchen \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 211 Rezerwowym Pu\u0142ku Piechoty \u2013 poleg\u0142 11.11.1914<\/p>\n\n\n\n

OTTO SCHMIDT \u2013 Fizylier – mieszka\u0142 w Kl. Sophiental \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 2 Pu\u0142ku Piechoty im. Kr\u00f3la Fryderyka Wilhelma IV ( 1 Pomorski ) \u2013 poleg\u0142 28.08.1915<\/p>\n\n\n\n

ALBERT FENNERT \u2013 Kapral – mieszka\u0142 w Gr. Sophienthal \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 216 Rezerwowym P\u0142u\u0142ku Piechoty \u2013 poleg\u0142 08.10.1915<\/p>\n\n\n\n

WALTER RETZLAFF \u2013 Fizylier \u2013 mieszka\u0142 w Gr. Sophienthal –  s\u0142u\u017cy\u0142 w elitarnym 1 Pu\u0142ku Grenadier\u00f3w Gwardii \u2013 poleg\u0142 -20.12.1915<\/p>\n\n\n\n

FRITZ SCHAUER \u2013 Muszkieter -poleg\u0142 – 29.07.1916<\/p>\n\n\n\n

RICHARD  FENEUERT \u2013 Milicjant-  poleg\u0142 – 15.08.1916<\/p>\n\n\n\n

ADOLF SACHERT\u2013 Grenadier \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 3 Pu\u0142k Grenadier\u00f3w im. Kr\u00f3la Fryderyka Wilhelma II –  poleg\u0142 14.09.1916<\/p>\n\n\n\n

FRIEDRICH SCHAUFERT -zast\u0119pca oficera – mieszka\u0142 w Kl. Sophiental \u2013 poleg\u0142 14.09.1918<\/p>\n\n\n\n

EMIL  SCHAUER \u2013 sier\u017cant \u2013 poleg\u0142 11.06.1918<\/p>\n\n\n\n

ROBERT VOIGT \u2013 Grenadier – mieszka\u0142 w Kl. Sophiental – poleg\u0142 15.07.1918<\/p>\n\n\n\n

ALBERT HEMKE \u2013 Kanonier – mieszka\u0142 w Gr. Sophienthal –\u00a0s\u0142u\u017cy\u0142 w 7 Pu\u0142k Grenadier\u00f3w im. Kr\u00f3la Wilhelma I (2 Zachodniopruski) poleg\u0142 13.08.1918<\/p>\n\n\n\n

WALTER SCHAUFERT \u2013 Kanonier – mieszka\u0142 w Gr. Sophienthal  – poleg\u0142 18.08.1918<\/p>\n\n\n\n

FRITZ SCHUBBE \u2013 Kapral – mieszka\u0142 w R\u00f6rchen \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w 3 Pu\u0142ku Grenadier\u00f3w Konnych, poleg\u0142 19.10.1918<\/p>\n\n\n\n

Pod list\u0105 nazwisk widnieje napis:<\/p>\n\n\n\n

Gewidm von den gemeinden<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gr. U Kl. Sophienthal<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W t\u0142umaczeniu:<\/p>\n\n\n\n

\u201ePami\u0119ci od gmin Gr. I Kl. Sophiental\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Napis na dole pomnika. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne pomnika i lapidarium : 53.536118, 14.757642<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pomnik po\u015bwi\u0119cony poleg\u0142ym w czasie I wojny \u015bwiatowej, mieszka\u0144com wsi Klein Sophiental ( po wojnie kr\u00f3tko Dobroszyn, a dzi\u015b Rurzyca) i Gross Sophiental (po wojnie kr\u00f3tko Warcis\u0142awiec, a dzi\u015b Rurzyca) , znajduje si\u0119 nie w Rurzycy, lecz w Komarowie. fot. Pomnik i lapidarium w Komarowie. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,6,2],"tags":[],"class_list":["post-3003","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-goleniow","category-pomniki-i-wojny-swiatowej","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3003"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3003"}],"version-history":[{"count":13,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3003\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4257,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3003\/revisions\/4257"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}