{"id":2642,"date":"2024-04-25T10:52:38","date_gmt":"2024-04-25T10:52:38","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=2642"},"modified":"2026-01-19T09:00:05","modified_gmt":"2026-01-19T09:00:05","slug":"kosciol-katolicki-w-niewiadowie-do-1945-kosciol-ewangelicki-w-harmsdorf","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=2642","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki &#8211; Niewiadowo (do 1945 ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki w Harmsdorf)"},"content":{"rendered":"\n<p>Wed\u0142ug rejestru ko\u015bcielnego z 1595, ko\u015bci\u00f3\u0142 nale\u017ca\u0142 do parafii w Kantreck ( \u0141o\u017anica).<\/p>\n\n\n\n<p>Nowy ko\u015bci\u00f3\u0142 z kamienia polnego wybudowano w 1595 roku na miejscu budynku wybudowanego w dawnych czasach przez wiosk\u0119 Dischenhagen ( Dzisna). R\u00f3wnocze\u015bnie z budow\u0105 ko\u015bcio\u0142a, w jego obr\u0119bie powsta\u0142 cmentarz, kt\u00f3ry by\u0142 czynny do pocz\u0105tku XIX wieku. Fundatorem ko\u015bcio\u0142a by\u0142 Kurt von Flemming z Buku. Pierwszym znanym nam z nazwiska pastorem by\u0142 Thomas Grunow, kt\u00f3ry administrowa\u0142 na parafii w Basenthin (Bodz\u0119cinie), podleg\u0142\u0105 w\u00f3wczas synodowi w Gollnow (Goleni\u00f3w). Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wzmiankowany w czasie wizytacji w roku 1733. W okresie od 1733 do 1780 remontowano dach ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-1-of-1.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-1-of-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2648\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-1-of-1-1024x683.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-1-of-1-300x200.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-1-of-1-768x512.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-1-of-1.jpg 1112w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Niewiadowie -rok 2019. Zdj\u0119cie Beata Poli\u0144ska<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo3.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"702\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo3-702x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2659\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo3-702x1024.jpg 702w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo3-206x300.jpg 206w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo3-768x1120.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo3-1053x1536.jpg 1053w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo3-1200x1750.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo3.jpg 1404w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Niewiadowie przed rokiem 1905, jeszcze z drewnian\u0105 wie\u017c\u0105<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W po\u0142owie XVIII wieku w okresie kiedy to pastorem by\u0142 Jakub Hanneman, na terenie cmentarza przyko\u015bcielnego zbudowano kaplic\u0119 o&nbsp; konstrukcji szachulcowej, wzmiankowan\u0105 w 1750 roku. W roku 1787 wydzielono maj\u0105tek ko\u015bcielny o powierzchni 83,5 morg, obejmuj\u0105cy g\u0142\u00f3wnie \u0142\u0105ki i lasy. W okresie wojen napoleo\u0144skich&nbsp; w roku 1807, ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 uszkodzony. Szkody te naprawi\u0142 pastor Justus Dawid Hanneman.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/DSC00918_1200PB.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/DSC00918_1200PB-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5252\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/DSC00918_1200PB-768x1024.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/DSC00918_1200PB-225x300.jpg 225w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/DSC00918_1200PB.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Niewiadowie. Zdj\u0119cie Przemys\u0142aw Budziak<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Po rozbi\u00f3rce ko\u015bcio\u0142a z kamienia polnego w 1836 r. przebudowano naw\u0119. W tym okresie pastorem by\u0142 Valentin Ludwig Millies. W tym czasie ko\u015bci\u00f3\u0142 nale\u017ca\u0142 do synodu w Naugard (Nowogard). Wybudowano wtedy nowy neogotycki korpus nawowy, usytuowany na starych fundamentach. Drewniana wie\u017ca, wybudowana na pocz\u0105tku XVIII wieku, z o\u015bmiobocznym, mocno wci\u0119tym, szalowanym he\u0142mem, zosta\u0142a zast\u0105piona obecn\u0105 murowan\u0105 wie\u017c\u0105 w roku 1905. &nbsp;W latach 70-tych XIX wieku rozpocz\u0119to kolejny etap przebudowy ko\u015bcio\u0142a. W jego wyniku powi\u0119kszono okna, za\u0142o\u017cono nowy kolebkowy drewniany sufit, a dach pokryto ceramiczn\u0105 dach\u00f3wk\u0105. W tym czasie ko\u015bci\u00f3\u0142 w Niewiadowie by\u0142 dosy\u0107 bogaty z racji posiadanego maj\u0105tku. Ca\u0142y remont pokry\u0142 z w\u0142asnych pieni\u0119dzy, a drewno wykorzystywane do jego przebudowy pochodzi\u0142o z ko\u015bcielnych las\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-4-of-9.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-4-of-9-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2652\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-4-of-9-1024x683.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-4-of-9-300x200.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-4-of-9-768x512.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-4-of-9.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a z widokiem na ch\u00f3r -rok 2019. Zdj\u0119cie Beata Poli\u0144ska<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-2-of-9.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-2-of-9-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2650\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-2-of-9-1024x683.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-2-of-9-300x200.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-2-of-9-768x512.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-2-of-9.jpg 1146w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a z widokiem na o\u0142tarz-rok 2019. Zdj\u0119cie Beata Poli\u0144ska<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Od 1902 roku rozpocz\u0119to kolejny etap przebudowy ko\u015bcio\u0142a. W jego wyniku wyburzono drewnian\u0105 wie\u017c\u0119 i zast\u0105piono j\u0105 obecn\u0105, wymurowan\u0105 w 1905 roku. W trakcie burzenia drewnianej wie\u017cy, z du\u017c\u0105 dezaprobat\u0105 podszed\u0142 do tego pomys\u0142u &nbsp;\u00f3wczesny konserwator zabytk\u00f3w H. Lemcke. Twierdzi\u0142 on, i\u017c wie\u017ca drewniana jest unikatem i powinna zosta\u0107 wyremontowana i zachowana. Jak wida\u0107 z jego zdaniem nie liczono si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-\u2014-kopia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"899\" height=\"491\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-\u2014-kopia.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2657\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-\u2014-kopia.jpg 899w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-\u2014-kopia-300x164.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-\u2014-kopia-768x419.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Rzut przyziemia z 1939 roku. Skala 1:300<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d3wczesny patron ko\u015bcio\u0142a Karol B.S.H von Flemming z Bodz\u0119cina upami\u0119tni\u0142 \u015bmier\u0107 ojca funduj\u0105c rozbudow\u0119 \u015bwi\u0105tyni wraz z wyposa\u017ceniem. Powi\u0119kszy\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 o prezbiterium z dobud\u00f3wkami na zakrysti\u0119 i wybudowa\u0142 kot\u0142owni\u0119 c.o.. Postawi\u0142 w\/w wie\u017c\u0119 dzwonn\u0105. W okna nawowe wstawi\u0142 nowe witra\u017ce figuralne wykonane w pracowni A. Buscha z Berlina.&nbsp; W tym okresie te\u017c zamkni\u0119to cmentarz przyko\u015bcielny.<\/p>\n\n\n\n<p>Po roku 1945 tereny te przesz\u0142y pod administracj\u0119 polsk\u0105. Ko\u015bci\u00f3\u0142 po\u015bwi\u0119cono 8 maja 1952. Dzi\u015b jest ko\u015bcio\u0142em filialnym p.w. Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i nale\u017cy do parafii&nbsp; p.w. \u015bw. Katarzyny w Goleniowie. W 1987 roku przeprowadzono remont ko\u015bcio\u0142a i w jego wyniku ceramiczn\u0105 dach\u00f3wk\u0105 zast\u0105piono blach\u0105 cynkow\u0105, wyremontowano okna i ogrodzenie, zlikwidowano zabytkowe ogrzewanie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"715\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-1024x715.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2647\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-1024x715.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-300x209.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-768x536.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-1536x1072.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-1200x837.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007.jpg 1804w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-\u2014-kopia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"732\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-\u2014-kopia-732x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2646\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-\u2014-kopia-732x1024.jpg 732w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-\u2014-kopia-214x300.jpg 214w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-\u2014-kopia-768x1075.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-\u2014-kopia-1098x1536.jpg 1098w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-\u2014-kopia-1200x1679.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0007-\u2014-kopia.jpg 1413w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0001-\u2014-kopia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"703\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0001-\u2014-kopia-703x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2645\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0001-\u2014-kopia-703x1024.jpg 703w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0001-\u2014-kopia-206x300.jpg 206w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0001-\u2014-kopia-768x1118.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0001-\u2014-kopia-1055x1536.jpg 1055w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0001-\u2014-kopia-1200x1747.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/0001-\u2014-kopia.jpg 1319w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Niewiadowie-rok 1996. Zdj\u0119cia z O\u015brodka Dokumentacji Zabytk\u00f3w w Warszawie<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Po roku 2000, dzi\u0119ki&nbsp;&nbsp; inicjatywie mieszka\u0144c\u00f3w wsi i ich konsekwentnemu dzia\u0142aniu, przy wsparciu w\u0142adz gminy oraz kolejnych proboszcz\u00f3w parafii pw. \u015bw. Katarzyny, wykonano nast\u0119puj\u0105ce prace:<\/p>\n\n\n\n<p>* renowacja i uruchomienie po generalnym remoncie zegara na wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a. Wyremontowano mechanizm, przeprowadzono remont i odnow\u0119 z pokryciem 24 karatowym z\u0142otem podzia\u0142ek tarcz i wskaz\u00f3wek zegara- ca\u0142o\u015b\u0107 prac to oko\u0142o 28 tys. z\u0142otych. Wszystkie prace renowacyjne przeprowadzi\u0142 mgr. in\u017c. arch. Czes\u0142aw Z\u0142otnik ze Szczecina.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04170-\u2014-kopia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"546\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04170-\u2014-kopia-546x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2675\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04170-\u2014-kopia-546x1024.jpg 546w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04170-\u2014-kopia-160x300.jpg 160w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04170-\u2014-kopia-768x1441.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04170-\u2014-kopia-818x1536.jpg 818w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04170-\u2014-kopia-1091x2048.jpg 1091w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04170-\u2014-kopia.jpg 1152w\" sizes=\"(max-width: 546px) 85vw, 546px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Tarcze zegara przed remontem. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04169-\u2014-kopia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"949\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04169-\u2014-kopia-949x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2674\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04169-\u2014-kopia-949x1024.jpg 949w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04169-\u2014-kopia-278x300.jpg 278w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04169-\u2014-kopia-768x829.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC04169-\u2014-kopia.jpg 1038w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Tarcze zegara po remoncie. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00158-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00158-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2656\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00158-1024x576.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00158-300x169.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00158-768x432.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00158-1536x863.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00158-2048x1151.jpg 2048w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00158-1200x675.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Mechanizm zegara po remoncie. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>* gruntowna naprawa wraz z konserwacj\u0105 i uzupe\u0142nieniem 3 witra\u017cy prezbiterium oraz z monta\u017cem krat zabezpieczaj\u0105cych,<\/p>\n\n\n\n<p>*&nbsp; wykonanie nowego pokrycia dachowego nad prezbiterium i zakrysti\u0105 oraz remont zakrystii,<\/p>\n\n\n\n<p>* odgruzowanie sklepienia wraz z zabezpieczeniem chemicznym przed szkodnikami,<\/p>\n\n\n\n<p>* zabezpieczenie przed szkodnikami \u0142awek oraz kl\u0119cznik\u00f3w i ich pomalowanie,<\/p>\n\n\n\n<p>* wykonanie schod\u00f3w i podestu wej\u015bciowego do ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119kszym zadaniem, jakie spo\u0142ecznym sumptem wykonano, jest wymiana dachu nad naw\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry grozi\u0142 zawaleniem. Nowe pokrycie dachowe wykonano z dach\u00f3wki karpi\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wyposa\u017cenie ko\u015bcio\u0142a z okresu po 1836, znajduj\u0105ce si\u0119 w ko\u015bciele w 1939 roku:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Chrzcielnica<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Znajduje si\u0119 po po\u0142udniowej stronie ko\u015bcio\u0142a. Wykonana z granitu o wymiarach wys. 50 cm, \u015brednica 80 cm. Datowana na &nbsp;XIII- XIV w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-8-of-9.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-8-of-9-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2653\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-8-of-9-1024x683.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-8-of-9-300x200.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-8-of-9-768x512.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/2019-8-of-9.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Chrzcielnica &#8211; rok 2019. Zdj\u0119cie Beata Poli\u0144ska<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Lichtarze<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dwa lichtarze o\u0142tarzowe wykonane z cyny, o wysoko\u015bci 50 cm. Tr\u00f3jboczna stopa z owalnymi kartuszami, obramowanymi akantem. Na bokach kolumny tralkowe. Na stopie jednego ze \u015bwiecznik\u00f3w na g\u0142adkiej kraw\u0119dzi, znajdowa\u0142 si\u0119 napis: MICHAEL ELERT PROVISOR FRANTZ DREVELOW 1742.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u015awiecznik<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u015awiecznik o\u0142tarzowy wykonany z cyny o wysoko\u015bci 47 cm. Na kraw\u0119dzi stopy wygrawerowany napis: &#8222;HNS ELERT&#8221; i &#8222;HANS ELERT ANNO 1750&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dzwon<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Pierwszy dzwon o \u015brednicy 62 cm. Korona z t\u0142umikiem w jode\u0142k\u0119. Napis na szyjce mi\u0119dzy pier\u015bcieniami &#8222;0 rex glorie criste veni cvm pace&#8221;. Dzwon z XV wieku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"938\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2660\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo4.jpg 700w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo4-224x300.jpg 224w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"107\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-1024x107.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2658\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-1024x107.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-300x31.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-768x80.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-1536x161.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia-1200x126.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Niewiadowo2-\u2014-kopia.jpg 1568w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>fot. <em>Dzwon i  inskrypcja na \u015bredniowiecznym dzwonie<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Drugi dzwon o \u015brednicy 71 cm, odlany przez Georga K\u00f6ckeritza w Szczecinie w 1672 roku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00153-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00153-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2654\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00153-1024x576.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00153-300x169.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00153-768x432.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00153-1536x863.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00153-2048x1151.jpg 2048w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00153-1200x675.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00155-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00155-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2655\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00155-1024x576.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00155-300x169.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00155-768x432.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00155-1536x863.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00155-2048x1151.jpg 2048w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC00155-1200x675.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Dzwon kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie znajduje si\u0119 na wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a<\/em>. <em>Zdj\u0119cia Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>T\u0142umaczenie z j\u0119zyka niemieckiego Tomasz Wetta<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wed\u0142ug rejestru ko\u015bcielnego z 1595, ko\u015bci\u00f3\u0142 nale\u017ca\u0142 do parafii w Kantreck ( \u0141o\u017anica). Nowy ko\u015bci\u00f3\u0142 z kamienia polnego wybudowano w 1595 roku na miejscu budynku wybudowanego w dawnych czasach przez wiosk\u0119 Dischenhagen ( Dzisna). R\u00f3wnocze\u015bnie z budow\u0105 ko\u015bcio\u0142a, w jego obr\u0119bie powsta\u0142 cmentarz, kt\u00f3ry by\u0142 czynny do pocz\u0105tku XIX wieku. Fundatorem ko\u015bcio\u0142a by\u0142 Kurt von &hellip; <a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=2642\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 katolicki &#8211; Niewiadowo (do 1945 ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki w Harmsdorf)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,9,2],"tags":[],"class_list":["post-2642","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-goleniow","category-koscioly","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2642"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2642"}],"version-history":[{"count":20,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2642\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5253,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2642\/revisions\/5253"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}