{"id":2527,"date":"2024-04-08T06:45:16","date_gmt":"2024-04-08T06:45:16","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=2527"},"modified":"2024-04-12T16:40:31","modified_gmt":"2024-04-12T16:40:31","slug":"baszta-wiezienna-prochowa-i-mennicza","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=2527","title":{"rendered":"Baszta Wi\u0119zienna\/Prochowa i Mennicza w Goleniowie"},"content":{"rendered":"\n

W sk\u0142ad systemu obronnego miasta wchodzi\u0142o tak\u017ce kilka ma\u0142ych wie\u017cyczek i dwie baszty. Do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych zachowa\u0142y si\u0119 obie. S\u0105 to Baszta Wi\u0119zienna, nazywana tak\u017ce Baszt\u0105 Prochow\u0105 oraz Baszta Mennicza.<\/p>\n\n\n\n

Baszta Wi\u0119zienna usytuowana jest w naro\u017cu mur\u00f3w od strony po\u0142udniowo-zachodniej i tworzy\u0142a z odcinkiem mur\u00f3w zamkni\u0119t\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 obronn\u0105. Pierwotnie posiada\u0142a dwie kondygnacje, z kt\u00f3rych dolna pe\u0142ni\u0142a rol\u0119 lochu wi\u0119ziennego, a g\u00f3rna funkcje obronne. Do wn\u0119trza baszty mo\u017cna si\u0119 dosta\u0107 tylko wej\u015bciem umiejscowionym na wysoko\u015bci drugiej kondygnacji dostawion\u0105 drabin\u0105 wci\u0105gan\u0105 do \u015brodka. W p\u00f3\u017aniejszym okresie, gdy w obronie upowszechni\u0142a si\u0119 bro\u0144 palna, baszta zosta\u0142a podwy\u017cszona o dwie kolejne kondygnacje, w kt\u00f3rych umieszczono od zewn\u0119trznej strony na przemian w uk\u0142adzie szachownicy, strzelnicze otwory szczelinowe. Ca\u0142o\u015b\u0107 wyko\u0144czono pok\u0142adem widokowym z wyprowadzonym z niego ceramicznym sto\u017ckiem, w kt\u00f3rym od strony wewn\u0119trznej umiejscowiono prostok\u0105tne wej\u015bcie prowadz\u0105ce w d\u00f3\u0142 na czwart\u0105 i trzeci\u0105 kondygnacj\u0119 obronn\u0105. Z chwil\u0105 upowszechnienia broni palnej, baszta sta\u0142a si\u0119 miejscem przechowywania prochu – st\u0105d jej nowa nazwa – Baszta Prochowa. W \u015bredniowieczu baszta nazywana by\u0142a tak\u017ce Juliusturm (Wie\u017ca Juliusza).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n\n\n\n\n

Druga z zachowanych baszt, zwana Mennicz\u0105 jest pod wzgl\u0119dem konstrukcyjnym dwustopniowa. Jej g\u0142\u00f3wnym zadaniem by\u0142a ochrona furty wodnej. Cz\u0119\u015b\u0107 dolna w formie podbudowy za\u0142o\u017cona zosta\u0142a na planie prostok\u0105ta i wybudowana razem z Furt\u0105 Wodn\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 samodzielnym przej\u015bciem w murach z miasta do portu. Cz\u0119\u015b\u0107 g\u00f3rna wie\u017cy jest dwukondygnacyjna z wej\u015bciem umieszczonym nad tromp\u0105 (wysklepk\u0105 w kszta\u0142cie arkady sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z kilku \u0142uk\u00f3w zmniejszaj\u0105cych si\u0119 ku do\u0142owi) od wewn\u0105trz mur\u00f3w w pierwszej kondygnacji i dosta\u0107 si\u0119 mo\u017cna by\u0142o do niego przy pomocy dostawionej drabiny. W drugiej kondygnacji zastosowano skromn\u0105 dekoracj\u0119 w postaci ostro\u0142ukowych blend, z tym, \u017ce w cz\u0119\u015bci g\u00f3rnej zwie\u0144czonej \u0142ukiem ma otw\u00f3r zamkni\u0119ty drewnianymi a\u017curowymi okiennicami, g\u00f3r\u0119 wie\u0144czy ozdobny uskokowy gzyms koronuj\u0105cy. Furta wodna umieszczona z lewej strony Wie\u017cy (od strony wewn\u0119trznej) zosta\u0142a wzmocniona p\u00f3\u0142kolist\u0105 wn\u0119k\u0105, w kt\u00f3rej obsadzone by\u0142y wzmocnione kut\u0105 blach\u0105 grube, d\u0119bowe drzwi ryglowane z poprzeczn\u0105 przesuwan\u0105 k\u0142od\u0105 wchodz\u0105c\u0105 w specjalne otwory znajduj\u0105ce si\u0119 z lewej strony wn\u0119ki i w wie\u017cy. Dodatkowo drzwi przed ich wywa\u017ceniem blokowa\u0142a pionowa belka oparta na poprzecznej k\u0142odzie i wsuwana pod specjalnie wysuni\u0119te nad ostro\u0142ukowym otworem ceg\u0142y blokuj\u0105ce. Furt\u0119 wodn\u0105 nazywano tak\u017ce ryback\u0105, poniewa\u017c prowadzi\u0142a do portu rybackiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W sk\u0142ad systemu obronnego miasta wchodzi\u0142o tak\u017ce kilka ma\u0142ych wie\u017cyczek i dwie baszty. Do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych zachowa\u0142y si\u0119 obie. S\u0105 to Baszta Wi\u0119zienna, nazywana tak\u017ce Baszt\u0105 Prochow\u0105 oraz Baszta Mennicza. Baszta Wi\u0119zienna usytuowana jest w naro\u017cu mur\u00f3w od strony po\u0142udniowo-zachodniej i tworzy\u0142a z odcinkiem mur\u00f3w zamkni\u0119t\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 obronn\u0105. Pierwotnie posiada\u0142a dwie kondygnacje, z kt\u00f3rych dolna … Czytaj dalej \u201eBaszta Wi\u0119zienna\/Prochowa i Mennicza w Goleniowie\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,39,40,2],"tags":[18,17,48,20,23,26,42,41],"class_list":["post-2527","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-goleniow","category-goleniow","category-goleniowskie-zabytki","category-powiat-goleniowski","tag-goleniow","tag-historia","tag-mury-obronne","tag-powiat-goleniow","tag-powiat-goleniowski","tag-wojciech-janda","tag-zabytek","tag-zabytki-goleniowa"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2527"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2527"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2527\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2618,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2527\/revisions\/2618"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}