![\"\"](\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/30.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nfot. Mosty na pocz\u0105tku XX wieku. Zdj\u0119cie ODDZG „\u017b\u00f3\u0142ty Domek<\/em>„<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n fot. Widok na Mosty- marzec 2025. Zdj\u0119cia Micha\u0142 Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n Zlokalizowane w Mostach cmentarzysko z czas\u00f3w kultury late\u0144skiej (urny obwa\u0142owane kamieniami) oraz \u015blady osady z wczesnego \u015bredniowiecza pozwalaj\u0105 przypuszcza\u0107 o istnieniu na obszarze wsi nieprzerwanej ci\u0105g\u0142o\u015bci osadniczej od czas\u00f3w neolitu do czas\u00f3w \u015bredniowiecza. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zak\u0142ada\u0107, \u017ce na bazie istniej\u0105cej osady powsta\u0142a \u015bredniowieczna wie\u015b wzmiankowana po raz pierwszy w dokumencie z 14 lutego 1302 r. w kt\u00f3rym wymienia si\u0119 istniej\u0105cy tu zamek, kt\u00f3ry by\u0142 prawdopodobnie jednym z zamk\u00f3w w \u0142a\u0144cuchu obronnym Mosty \u2013 Budno \u2013 Goleni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Z zachowanych dokument\u00f3w wynika, \u017ce wie\u015b, kt\u00f3rej niemiecka nazwa brzmia\u0142a Speck (Obecna nazwa Mosty wywodzi si\u0119 od s\u0142owia\u0144skiej nazwy Kamienny Most. Znajdowa\u0142 si\u0119 tu gr\u00f3d – by\u0107 mo\u017ce pole grzebalne.). Aby dotrze\u0107 do wspomnianego grodu \u201eKamienny Most\u201d nale\u017ca\u0142o przej\u015b\u0107 przez br\u00f3d w \u0141oso\u015bnicy, (w pobli\u017cu Imna, od strony p\u00f3\u0142nocnej) wy\u0142o\u017cony (moszczony) kamieniami.<\/p>\n\n\n\n W swojej historii wie\u015b kilkakrotnie zmienia\u0142a w\u0142a\u015bcicieli. Pocz\u0105tkowo by\u0142a niedziedzicznym lennem rodu von Visen. W 1477 r. przesz\u0142a we w\u0142adanie rodu von Flemming i cz\u0119\u015bciowo von Petersdorff. W 1748 r wieku maj\u0105tek mostecki sprzedany zosta\u0142 za bardzo nisk\u0105 sum\u0119 8.600 talar\u00f3w Krystianowi M\u00fcllerowi – urz\u0119dnikowi nowogrodzkiemu, odkupiony powt\u00f3rnie w 1776 r. przez Flemming\u00f3w, kt\u00f3rzy w 1779 r. sprzedali go Kurtowi von Petersdorf (spokrewnionego z Flemmingami).<\/p>\n\n\n\n fot. Pa\u0142ac w roku 1927. Zdj\u0119cie z kolekcji Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n W 1802 r. Mosty kupi\u0142 za 35.300 talar\u00f3w Jan Fryderyk von Blankschein. W tym czasie w Mostach wzmiankowano stary okaza\u0142y dw\u00f3r. W 1809 r. maj\u0105tek naby\u0142 Friedrich Wilhelm von Hake, kt\u00f3ry w tym samym roku sprzeda\u0142 j\u0105 zarz\u0105dcy d\u00f3br Carlowi Augustowi Ferdinandowi Karbe, kt\u00f3ry z kr\u00f3tk\u0105 przerw\u0105 jej by\u0142 jej w\u0142a\u015bcicielem do 1841 r. W tym roku jego c\u00f3rka Lucie wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Joachima Friedricha von Scheven. W prezencie \u015blubnym otrzymali maj\u0105tek Mosty.<\/p>\n\n\n\n Carl Karbe za\u0142o\u017cy\u0142 w 1912 r. koloni\u0119 Imno, a w 1818 r. wie\u015b i folwark Pogrzymie oraz folwark Przepi\u00f3rki (le\u015bnicz\u00f3wka Mosty). Carl Karbe doprowadzi\u0142 podupad\u0142y maj\u0105tek do rozkwitu i pozwoli\u0142 sobie na wybudowanie wielu nowych budynk\u00f3w gospodarczych i nowego pa\u0142acu. Zajmowa\u0142 si\u0119 hodowl\u0105 owiec o wysokiej jako\u015bci we\u0142nie oraz byd\u0142a mi\u0119snego.<\/p>\n\n\n\n fot. Zdj\u0119cie z ODDZG „\u017b\u00f3\u0142ty Domek”<\/em><\/p>\n\n\n\n W 1850 r. August von Scheven sprzeda\u0142 maj\u0105tek dla Wilhelma Fl\u00fcgge, kt\u00f3ry w 1872 r. zosta\u0142 nobilitowany (uszlachcony). Rodzina von Fl\u00fcgge posiada\u0142a maj\u0105tek do 1945 r. Syn Wilhelma, Erich w 1910 r. wybudowa\u0142 nowy pa\u0142ac w Mostch. Pa\u0142ac w zniekszta\u0142conej w wyniku remontu w latach 70. XX w. formie przetrwa\u0142 do chwili obecnej.<\/p>\n\n\n\n W 1910 r., po wybudowaniu pa\u0142acu rozpocz\u0119to gwa\u0142town\u0105 modernizacj\u0119 i rozbudow\u0119 maj\u0105tku. Z zachowanych dokument\u00f3w wiemy, \u017ce w 1915 r. zbudowano dwa domy mieszkalne z dziedzi\u0144cem i ogrodem oraz wolnostoj\u0105ce stajnie. W 1920 r. wybudowano dom zarz\u0105dcy (Verwalterhaus). W 1924 r. wybudowano budynek narz\u0119dziowni, \u015bwiniarni\u0119 i stajni\u0119. Wed\u0142ug spisu budowli sporz\u0105dzonego w latach 1910-1924 w maj\u0105tku znajdowa\u0142y si\u0119: dw\u00f3r z dziedzi\u0144cem i ogrodem, cieplarnia, wozownia, dwie stajnie, dwie obory, dwie stodo\u0142y, 3 budynki gospodarcze typu magazynowego, drwalnia, chlewnia, owczarnia i ku\u017ania.<\/p>\n\n\n\n fot. Na g\u00f3rnej fotografii wjazd do Most\u00f3w od strony Maszewa, na dolnym jeziorko w parku. Zdj\u0119cie ODDZG „\u017b\u00f3\u0142ty Domek”<\/em><\/p>\n\n\n\n W 1926 r. w maj\u0105tku przebudowano dwa budynki (brak okre\u015blenia ich charakteru), a w 1929 r. postawiono dom dla inspektora.<\/p>\n\n\n\n W 1928 r. Erich posiada\u0142 w Mostach 500 ha ziemi ornej, 71 ha \u0142\u0105k, 200 ha las\u00f3w, 3 ha w\u00f3d, 31 koni, 127 szt. byd\u0142a, w tym 50 kr\u00f3w, 685 owiec, 1 ha dr\u00f3g i nieu\u017cytk\u00f3w, nie hodowa\u0142 \u015bwi\u0144. Posiada\u0142 tak\u017ce tartak. Poza tym w Danowie w tym czasie posiada\u0142 527 ha ziemi ornej, 93 ha \u0142\u0105k, 31 ha pastwisk, 209 ha las\u00f3w, 4 ha dr\u00f3g i ugor\u00f3w, 60 koni, 160 szt. byd\u0142a, w tym 60 kr\u00f3w, nie hodowa\u0142 owiec, posiada\u0142 90 \u015bwi\u0144. Prowadzi\u0142 fabryk\u0119 skrobi. Ca\u0142y maj\u0105tek w Mostach obejmowa\u0142 779 ha), natomiast w Danowie 864 ha. Danowo zakupi\u0142 Erich v. Fl\u00fcgge od Friedricha von Petersdorffa w 1901 r.<\/p>\n\n\n\n fot. Zabudowania i pa\u0142ac od strony parku. Zdj\u0119cie ODDZG „\u017b\u00f3\u0142ty Domek”<\/em><\/p>\n\n\n\n W okresie nazistowskim rodzina von Fl\u00fcgge sta\u0142a si\u0119 obiektem szykan , poniewa\u017c \u017cona drugiego spadkobiercy z rodziny Wilhelm Fl\u00fcgge by\u0142a z pochodzenia \u017cyd\u00f3wk\u0105 – Antonie z domu Hochstaedter (1826-1887).<\/p>\n\n\n\n Wg biografa rodziny von Fl\u00fcgge Klausa Heinricha Billa w 1939 r. do Wilhelma von Fl\u00fcgge, syna Ericha nale\u017ca\u0142o 532 ha ziemi, w tym 417 ha ziemi ornej, 53 ha \u0142\u0105k, 42 ha pastwisk, 32 konie, 113 szt. byd\u0142a, w tym, 55 kr\u00f3w, 441 owiec, 180 \u015bwi\u0144. 8 ha dr\u00f3g i nieu\u017cytk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Maj\u0105tek w tym czasie by\u0142 ju\u017c jednak znacznie okrojony i przeznaczony do likwidacji.<\/p>\n\n\n\n fot. Budynek szko\u0142y w z prze\u0142omu lat 30\/40 tych XX wieku. Zdj\u0119cie ODDZG „\u017b\u00f3\u0142ty Domek”<\/em><\/p>\n\n\n\n W okresie mi\u0119dzywojennym miejscowo\u015b\u0107 s\u0142yn\u0119\u0142a z za\u0142o\u017conej tu w latach 30. XX w. hodowli ps\u00f3w rasy \u201ebia\u0142y pomorski pies pasterski\u201d (wei\u00dfe pommersche H\u00fctehund), kt\u00f3re okre\u015blano jako jedn\u0105 z prastarych ras. Przypuszczano, \u017ce psy tej rasy pojawi\u0142y si\u0119 na Pomorzu wraz z nap\u0142ywem ludno\u015bci s\u0142owia\u0144skiej. Na ca\u0142ym Pomorzu znajdowa\u0142a si\u0119 tylko jedna taka hodowla. Psy cechowa\u0142y si\u0119 du\u017c\u0105 czujno\u015bci\u0105, inteligencj\u0105 i odwag\u0105. Dr Wiegand-Wangerin utworzy\u0142 nawet towarzystwo hodowc\u00f3w i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w tych zwierz\u0105t. Bardzo du\u017cej pomocy w hodowli tej rasy udziela\u0142 von Fl\u00fcgge, kt\u00f3ry postara\u0142 si\u0119 o znalezienie pomocy finansowej na jej hodowl\u0119 i rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n fot. Jedna z ulic w Mostach, prze\u0142om lat 30\/40-tych XX wieku. Zdj\u0119cie ODDZG „\u017b\u00f3\u0142ty Domek”<\/em><\/p>\n\n\n\n W okresie 2. wojny \u015bwiatowej w Mostach pracowa\u0142o kilkudziesi\u0119ciu robotnik\u00f3w przymusowych, w tym Polak\u00f3w. Kilka tysi\u0119cy robotnik\u00f3w przymusowych z ca\u0142ej Europy przewin\u0119\u0142o si\u0119 przez zbudowan\u0105 w Mostach Osiedle fabryk\u0119 amunicji.<\/p>\n\n\n\n Jedna z rodzin radzieckich, rodzina Georgija Georgiejewicza Zubkowa (\u0413\u0435\u043e\u0440\u0433\u0438\u0439<\/em> \u0413\u0435\u043e\u0440\u0433\u0438\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0417\u0443\u0431\u043a\u043e\u0432), jego \u017cona Wiera Pietrowna (\u0412\u0435\u0440\u0430 \u041f\u0435\u0442\u0440\u043e\u0432\u043d\u0430) oraz c\u00f3rki Ludmi\u0142a (\u041b\u044e\u0434\u043c\u0438\u043b\u0430) i Nina (\u041d\u0438\u043d\u0430) spiasa\u0142y swoje wspomnienia z pobytu w Speck (Mosty) w ksi\u0105\u017cce \u201e\u041c\u0438\u0440 \u0438 \u0432\u043e\u0439\u043d\u0430 \u0432 \u0436\u0438\u0437\u043d\u0438 \u043d\u0430\u0448\u0435\u0439 \u0441\u0435\u043c\u044c\u0438\u201d \u2013 Pok\u00f3j i wojna w \u017cyciu naszej rodziny.<\/p>\n\n\n\n fot. Budynek przy drodze do Maszewa, prze\u0142om lat 30\/40-tych XX wieku. Zdj\u0119cie ODDZG „\u017b\u00f3\u0142ty Domek”<\/em><\/p>\n\n\n\n 4 \u2013 6 marca 1945 r. wie\u015b zosta\u0142a ewakuowana lub mieszka\u0144cy uciekli przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 frontem. Mosty wolne by\u0142y od Niemc\u00f3w 7 marca 1945 r. 8 marca od strony Danowa wkroczyli do nich \u017co\u0142nierze 415. Dywizji Strzeleckiej z 61. Armii. Dzia\u0142ania 2. wojny \u015bwiatowej omin\u0119\u0142y Mosty i wie\u015b nie uleg\u0142a zniszczeniom. Zosta\u0142a jednak ogo\u0142ocona z cennych rzeczy, mi\u0119dzy innymi cz\u0119\u015bciowo ogo\u0142ocony z nich zosta\u0142 pa\u0142ac.<\/p>\n\n\n\n fot. Mapa Most\u00f3w z lat 30-tych XX wieku.<\/em><\/p>\n\n\n\n W pierwszych powojennych miesi\u0105cach maj\u0105tkiem w Mostach zarz\u0105dzali \u017co\u0142nierze 5. Pu\u0142ku Rolno-Gospodarczego, kt\u00f3rzy w Mostach przej\u0119li\u00a0 560 ha.<\/p>\n\n\n\n \u017bo\u0142nierze Polscy opu\u015bcili miejscowo\u015b\u0107 na prze\u0142omie 1945 i 1946 r., w p\u00f3\u0142 roku po deportacji pozosta\u0142ej tu jeszcze ludno\u015bci niemieckiej.<\/p>\n\n\n\n fot. Budynek parafii, rok 1927. Zdj\u0119cie z kolekcji Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n Zdarzali si\u0119 Polacy, mieszka\u0144cy wsi, w tym zatrudnieni w administracji Gminy Mosty, okradali nielicznych pozosta\u0142ych w miejscowo\u015bci i okolicy Niemc\u00f3w z ich rzeczy osobistych. Z tego powodu, m.in. 29 listopada 1945 r. zwolniony zosta\u0142 pomocnik sekretarza gminy Sob\u00f3tka (przej\u015bciowa nazwa Most\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n W czerwcu 1945 r. na terenie III okr\u0119gu administracyjnego \u2013 Pomorze Zachodnie, utworzono gmin\u0119 wiejsk\u0105 Mosty. Funkcjonowa\u0142a do 28 wrze\u015bnia 1954 r. W sk\u0142ad gminy Mosty wchodzi\u0142o: wchodzi\u0142o 15 gromad (wsi): Sob\u00f3tka (Mosty), Brzozowo (Pogrzymie), Czanowo (Danowo), Lubnie (Tarn\u00f3wko), Bolechowo, Stawiska (Stawno), Lubaczewo (Tarnowiec), Golina (Tarnowo), Burowo, Bohatyrowicze (Imno), Strumiany, Krzywacz (Krzywice), Przypole (Przyp\u00f3lsko), Podenisko (Poda\u0144sko) i Budowo (Budno).<\/p>\n\n\n\n W wyniku reformy administracyjnej z 1954 r. gmina Mosty zosta\u0142a podzielona na dwie Gromady, – Mosty i Stawno. W sk\u0142ad Gromady Mosty wesz\u0142y dotychczasowe gromady (wsie): Mosty, Budno, Burowo, Danowo i Imno.<\/p>\n\n\n\n Stan taki przetrwa\u0142 z niedu\u017cymi zmianami do ko\u0144ca 1972 r. Od 1 stycznia 1973 r. Mosty sta\u0142y si\u0119 jednym z so\u0142ectw nale\u017c\u0105cych wiejskiej Gminy Goleni\u00f3w, a nast\u0119pnie miejsko-wiejskiej Gminy Goleni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Maj\u0105tek w Mostach pocz\u0105tkowo nale\u017ca\u0142 do Okr\u0119gowego Zarz\u0105du Pa\u0144stwowych Nieruchomo\u015bci Ziemskich, kt\u00f3ry w lipcu 1946 r. wydzier\u017cawi\u0142 go dla Komitetu Wojew\u00f3dzkiego Polskiej Partii Socjalistycznej w Szczecinie. W 1948 r. utworzono Pa\u0144stwowe Gospodarstwo Rolne. Od 1949 r. do 1 stycznia 1958 r. Mosty by\u0142y siedzib\u0105 Zespo\u0142u PGR.<\/p>\n\n\n\n W sk\u0142ad Zespo\u0142u Mosty (1952) wchodzi\u0142y: Mosty, Danowo, Tarnowo, Dar\u017c Du\u017cy, Dar\u017c Ma\u0142y, W\u0119gorzyce, Radzanek, Kikorze, Maciejewo, Budno, Krzywacz i Kielich\u00f3wka? Nast\u0119pnie w miejsce Zespo\u0142\u00f3w powsta\u0142y Inspektoraty PGR, w strukturze kt\u00f3rych poszczeg\u00f3lne PGR-y, funkcjonowa\u0142y jako samodzielne gospodarstwa na pe\u0142nym wewn\u0119trznym rozrachunku gospodarczym. Nadz\u00f3r nad Mostami sprawowa\u0142 Powiatowy Inspektorat PGR w Goleniowie.<\/p>\n\n\n\n W 1970 r. powo\u0142ano Przedsi\u0119biorstwo Wieloobiektowe Mosty. W jego sk\u0142ad wesz\u0142y: Mosty, Budno, Maciejewo, Danowo, Tarnowo, Dar\u017c z zak\u0142adem Maszewko i folwarkiem D\u0105browica oraz Radzanek z gorzelni\u0105. W 1973 r. przedsi\u0119biorstwo przekszta\u0142cono w Kombinat Pa\u0144stwowych Gospodarstw Rolnych (KPGR). W sk\u0142adzie KPGR Mosty znalaz\u0142y si\u0119 gospodarstwa rolne z Most\u00f3w, Maciejewa, Radzanka, Dar\u017ca, Tarnowa, Danowa i Budna.<\/p>\n\n\n\n Okres, w kt\u00f3rym Mosty znajdowa\u0142y si\u0119 w strukturach KPGR by\u0142 jednym z najlepszych w historii wsi. W tym czasie wybudowano wiele nowych obiekt\u00f3w gospodarczych, unowocze\u015bniono wiele mieszka\u0144, wybudowano now\u0105 szko\u0142\u0119, przedszkole, osiedle mieszkaniowe, itp. KPGR by\u0142 sponsorem bujnie rozwijaj\u0105cego si\u0119 \u017cycia sportowego i kulturalnego.<\/p>\n\n\n\n W 1992 r. KPGR Mosty przej\u0119\u0142a Agencja W\u0142asno\u015bci Rolnej Skarbu Pa\u0144stwa i rozpocz\u0119\u0142a proces prywatyzacji kombinatu. W efekcie ca\u0142y wcze\u015bniejszy dorobek zosta\u0142 zniszczony.<\/p>\n\n\n\n W 2024 r. Mosty bez Most\u00f3w Osiedla zamieszkiwa\u0142o 1131 os\u00f3b. Mosty Osiedle do 2013 r. wchodzi\u0142y w sk\u0142ad so\u0142ectwa Mosty i traktowane by\u0142y jako jeden organizm administracyjny. W 2013 r. utworzono samodzielne so\u0142ectwo Mosty Osiedle.<\/p>\n\n\n\n fot. Mapa Most\u00f3w z roku 1922<\/em><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mosty po\u0142o\u017cone s\u0105 10 km na wsch\u00f3d od Goleniowa przy drodze Goleni\u00f3w \u2013 Maszewo s\u0105siaduj\u0105ca z Imnem, Danowem, Burowem i Pogrzymiem. S\u0105 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych wsi Gminy Goleni\u00f3w. Ludzie w okolicach Most\u00f3w pojawiali si\u0119 od najdawniejszych czas\u00f3w, zaraz po ust\u0105pieniu lodowca, co mia\u0142o miejsce ok. 12.000 – 10.000 lat p.n.e., w starszej epoce kamienia \u2013 … Czytaj dalej \u201eMosty (do 1945 roku: Speck)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,1,2],"tags":[],"class_list":["post-216","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-goleniow","category-uncategorized","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/216"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=216"}],"version-history":[{"count":19,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4386,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions\/4386"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n