{"id":2151,"date":"2024-02-01T16:14:58","date_gmt":"2024-02-01T16:14:58","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=2151"},"modified":"2024-02-01T16:32:22","modified_gmt":"2024-02-01T16:32:22","slug":"pomnik-poleglych-w-i-wojnie-swiatowej-mieszkancow-wsi-kartlewo-do-1945-kartlow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=2151","title":{"rendered":"Pomnik poleg\u0142ych w I wojnie \u015bwiatowej mieszka\u0144c\u00f3w wsi Kartlewo ( do 1945 Kartlow )"},"content":{"rendered":"\n

W centrum wsi znajduje si\u0119 pomnik. Jest on po\u015bwi\u0119cony poleg\u0142ym mieszka\u0144com wsi w czasie I Wojny \u015awiatowej. Takie pomniki stawiano swoim poleg\u0142ym w ca\u0142ej Europie, r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Pomniki te nie tylko mia\u0142y upami\u0119tnia\u0107 najbli\u017cszych poleg\u0142ych z danej miejscowo\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c by\u0107 bolesn\u0105 pami\u0105tk\u0105 po wszystkich poleg\u0142ych w czasie tej wojny, niezale\u017cnie od narodowo\u015bci czy te\u017c wyznania. Trzeba pami\u0119ta\u0107, i\u017c w czasie I W\u015a poleg\u0142o oko\u0142o 500 tysi\u0119cy Polak\u00f3w, a oko\u0142o 900 tysi\u0119cy zosta\u0142o rannych, s\u0142u\u017c\u0105c w r\u00f3\u017cnych armiach zaborczych, czasami tocz\u0105c bratob\u00f3jcze walki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Zdj\u0119cie pomnika z 1932 roku. Widok\u00f3wka ze zbior\u00f3w Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pomnik w Kartlewie postawiono w roku 1926. Pierwsze wskazane miejsce, gdzie mia\u0142 stan\u0105\u0107 pomnik, by\u0142o za bardzo na uboczu. W\u0142a\u015bciw\u0105 lokalizacj\u0119 wybrano g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du, i\u017c by\u0142a umiejscowiona w centrum wsi i ros\u0142y w tym miejscu 4 d\u0119by. Pierwotnie mia\u0142 on mie\u0107 inn\u0105 form\u0119, bardziej reprezentacyjn\u0105 i bogatsz\u0105, zaproponowan\u0105 przez firm\u0119 Dahl ze Szczecina. Niestety wioski nie by\u0142o sta\u0107 na taki pomnik, wi\u0119c zdecydowano si\u0119 na obecn\u0105 form\u0119. Pomnik wykonano z ciosanego kamienia, kt\u00f3ry u\u0142o\u017cono w formie piramidy. Na jednym z bok\u00f3w zamontowano tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105. Nad miejscem gdzie znajdowa\u0142a si\u0119 tablica, umiejscowiono „stalowy he\u0142m” -Stahlhelm. Na jednym z bok\u00f3w, widoczna na kamieniu data 1918.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Stahlhelm- stalowy he\u0142m – zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Widoczna data na kamieniu, zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Widok na pomnik od frontu. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

Niestety  tablica do naszych czas\u00f3w nie przetrwa\u0142a, lecz na podstawie archiwalnych dokument\u00f3w mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119 jak wygl\u0105da\u0142a. U g\u00f3ry tablicy widnia\u0142 napis, \u017ce polegli za Ojczyzn\u0119 i Nar\u00f3d. Poni\u017cej w dw\u00f3ch rz\u0119dach widnia\u0142y nazwiska poleg\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w.  Nazwiska \u017co\u0142nierzy pochodz\u0105 z listy poleg\u0142ych z archiwum w Berlinie. Nie ma pewno\u015bci czy to s\u0105 wszyscy, poniewa\u017c nie zawsze byli umieszczani na tej li\u015bcie. Lecz na rysunku tablicy, widnieje 17 nazwisk, tylko s\u0105 nieczytelne, dlatego korzysta\u0142em z archiwalnej listy poleg\u0142ych. W spisie: nazwisko i imi\u0119 oraz data \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n

Behling  Otto  1919-05-21<\/p>\n\n\n\n

Lemke Fritz   1915-03-01 <\/p>\n\n\n\n

Steinh\u00f6fel Fritz  1917-08-21<\/p>\n\n\n\n

Ventsch Heinrich    1916-10-23<\/p>\n\n\n\n

Fischer Hermann  1917-06-28<\/p>\n\n\n\n

Lemke Wilhelm  1914-11-10<\/p>\n\n\n\n

Unnasch Wilhelm 1916-10-11<\/p>\n\n\n\n

 Ventsch August 1916-10-14<\/p>\n\n\n\n

Ventsch Friedrich   1918-09-25<\/p>\n\n\n\n

Wittnebel Karl  1919-03-06<\/p>\n\n\n\n

Flemming Fritz 1914-12-08<\/p>\n\n\n\n

Flemming Willi 1915-07-23<\/p>\n\n\n\n

K\u00fchl   Albert  1914-11-10<\/p>\n\n\n\n

Matz  Willi   1917-10-20<\/p>\n\n\n\n

Schramm Fritz  1917-09-24<\/p>\n\n\n\n

Matz  Paul  1917-05-26<\/p>\n\n\n\n

Strey  Paul  1918-12-27<\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej, tablica zosta\u0142a zniszczona.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Mapa z oznaczonym pomnikiem<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W centrum wsi znajduje si\u0119 pomnik. Jest on po\u015bwi\u0119cony poleg\u0142ym mieszka\u0144com wsi w czasie I Wojny \u015awiatowej. Takie pomniki stawiano swoim poleg\u0142ym w ca\u0142ej Europie, r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Pomniki te nie tylko mia\u0142y upami\u0119tnia\u0107 najbli\u017cszych poleg\u0142ych z danej miejscowo\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c by\u0107 bolesn\u0105 pami\u0105tk\u0105 po wszystkich poleg\u0142ych w czasie tej wojny, niezale\u017cnie od narodowo\u015bci czy … Czytaj dalej \u201ePomnik poleg\u0142ych w I wojnie \u015bwiatowej mieszka\u0144c\u00f3w wsi Kartlewo ( do 1945 Kartlow )\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,6,2],"tags":[],"class_list":["post-2151","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-przybiernow","category-pomniki-i-wojny-swiatowej","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2151"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2151"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2151\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2161,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2151\/revisions\/2161"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}