{"id":2130,"date":"2024-01-26T20:07:07","date_gmt":"2024-01-26T20:07:07","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=2130"},"modified":"2024-01-30T07:48:16","modified_gmt":"2024-01-30T07:48:16","slug":"swietowice-do-1945-schwantefitz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=2130","title":{"rendered":"\u015awi\u0119towice ( do 1945 Schwantefitz )"},"content":{"rendered":"\n<p>Osada, a kiedy\u015b wie\u015b po\u0142o\u017cona jest na p\u00f3\u0142noc od Stepnicy, przy drodze mi\u0119dzy G\u0105sierzynem, a Kopicami, nad Zalewem Szczeci\u0144skim przy wyspie Che\u0142minek.<\/p>\n\n\n\n<p>Nazwa wsi prawdopodobnie pochodzi od Schwane i Swante See lub z j\u0119zyka polskiego \u201e\u015bwi\u0119ty\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsza wzmianka pochodzi z 1280 roku, gdzie wie\u015b wyst\u0119puje pod nazw\u0105 Zwantowitz. W 1361 roku wie\u015b jest wzmiankowana pod nazw\u0105 Swantevicze, przy okazji sprzeda\u017cy przez zakon joannit\u00f3w, gospody klasztorowi w Wolinie.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1594 roku wg rejestru ko\u015bcielnego, we wsi by\u0142o 10 zamieszka\u0142ych gospodarstw i dwa opuszczone. W 1654 roku urz\u0105d w Wolinie zacz\u0105\u0142 pobiera\u0107 podatki z d\u00f3br klasztornych, a we wsi mieszka\u0142o 9 cha\u0142upnik\u00f3w oraz jeden w\u0142a\u015bciciel gospody.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0001-\u2014-kopia.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"451\" height=\"703\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0001-\u2014-kopia.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2127\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0001-\u2014-kopia.jpg 451w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0001-\u2014-kopia-192x300.jpg 192w\" sizes=\"(max-width: 451px) 85vw, 451px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Mapa \u015awi\u0119towic z 1835 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Wie\u015b w roku 1654, nie posiada\u0142a grunt\u00f3w ornych i osiedli\u0142o si\u0119 tu dw\u00f3ch rybak\u00f3w: Christian Puft i Dinenies Seblebrandt. W 1732 mieszka\u0142o tu ju\u017c 10 rybak\u00f3w. W 1780 mieszka\u0142o: 10 rybak\u00f3w, 4 cha\u0142upnik\u00f3w, 15 ch\u0142op\u00f3w ma\u0142orolnych. W latach 1847-1867 wie\u015b kilkakrotnie nawiedza\u0142a pow\u00f3d\u017a. W jej wyniku zosta\u0142o zniszczonych 8 dom\u00f3w. W 1870 roku wie\u015b mia\u0142a powierzchni\u0119 848 akr\u00f3w i mieszka\u0142o tu 187 mieszka\u0144c\u00f3w. W roku 1939, wie\u015b posiada\u0142a powierzchni\u0119 218 ha i liczy\u0142a 188 mieszka\u0144c\u00f3w. Znajdowa\u0142o si\u0119 w niej r\u00f3wnie\u017c jedno gospodarstwo dziedziczne o powierzchni 23 ha.<\/p>\n\n\n\n<p>Wie\u015b zosta\u0142a za\u0142o\u017cona na wyspie piasku dolinnego mi\u0119dzy zalewem, a torfowiskiem. Pierwotn\u0105 forma wsi &nbsp;z 1752 by\u0142a tzw. \u015blepa uliczka. W 1835 roku przekszta\u0142cono jej form\u0119 na wie\u015b alejow\u0105, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a do 1945 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Zabudow\u0119 wsi stanowi\u0142y ma\u0142e gospodarstwa rolne, o konstrukcji szachulcowej z trzciny. Budynki przypomina\u0142y takie jakie sta\u0142y Budzieniu przed 1945 rokiem. Mia\u0142y niewielk\u0105 powierzchni\u0119 zabudowy, wysokie \u015bciany, dwuspadowy dach z szerokim szczytem od strony ulicy oraz centralne klepisko.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0035.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"660\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0035-1024x660.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2128\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0035-1024x660.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0035-300x193.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0035-768x495.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0035-1200x773.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMAG0035.jpg 1474w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Wspomniany wy\u017cej budynek w Budzieniu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>We wsi istnia\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142, nale\u017c\u0105cy do parafii w Kopicach. Pierwsza udokumentowana wzmianka pochodzi z 1594 roku z rejestru ko\u015bcielnego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zbudowany w miejscu \u015bwi\u0105tyni s\u0142owia\u0144skiej  Swantewit \u2013 \u015awi\u0119towita \u2013 informacja pochodzi z rejestru ko\u015bcielnego.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 wyposa\u017cony by\u0142 w dwa du\u017ce dzwony. Wg raportu z 1654 roku, ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 cz\u0119\u015bciowo wybudowany z drewna i wewn\u0105trz otynkowany. W 1701 roku odnotowano, i\u017c w roku 1700 &nbsp;ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 ca\u0142kowicie zniszczony przez pow\u00f3d\u017a. W roku 1672 kielich z ko\u015bcio\u0142a w \u015awi\u0119towicach zosta\u0142 przekazany do ko\u015bcio\u0142a w Kopicach, gdzie wraz z kielichem z Kopic, zosta\u0142 przerobiony na nowy kielich dla ko\u015bcio\u0142a w Kopicach. Wykona\u0142 go z\u0142otnik L. J. Wetterstein ze Szczecina.<\/p>\n\n\n\n<p>Do \u015awi\u0119towic nale\u017ca\u0142a, r\u00f3wnie\u017c wyspa Che\u0142minek ( do 1945 Leitholm ). Od \u015bredniowiecza istnia\u0142a w tym miejscu mielizna, kt\u00f3r\u0105 od pocz\u0105tku XVIII w. oznaczano statkiem latarniowym. Obecna wyspa powsta\u0142a na mieli\u017anie po roku 1889 z urobku, podczas pog\u0142\u0119biania toru wodnego Szczecin-\u015awinouj\u015bcie wytyczonego bezpo\u015brednio na zach\u00f3d od wyspy. Jest wa\u017cnym punktem nawigacyjnym oznaczonym dwiema latarniami.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Chelminek.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"670\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Chelminek-1024x670.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2129\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Chelminek-1024x670.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Chelminek-300x196.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Chelminek-768x502.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Chelminek-1200x785.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Chelminek.jpg 1223w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Widok na wysp\u0119 Che\u0142minek. Widok\u00f3wka ze zbior\u00f3w Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Pod koniec  II wojny \u015bwiatowej wie\u015b zosta\u0142a mocno zniszczona.<\/p>\n\n\n\n<p>W marcu 1945 roku trwa\u0142a ewakuacja wyposa\u017cenia zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych mieszcz\u0105cych si\u0119 w Szczecinie. By j\u0105 przerwa\u0107 lub znacznie ograniczy\u0107, w rejonie Kopic, \u015awi\u0119towic i G\u0105sierzyna ulokowano kilka baterii dzia\u0142 przeciwpancernych kalibru 76 mm, nale\u017c\u0105cych do I Praskiego Pu\u0142ku Piechoty. Pu\u0142k ten wchodzi\u0142 w sk\u0142ad 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Ko\u015bciuszki.<\/p>\n\n\n\n<p>Statki ostrzeliwane przez polskie baterie cz\u0119sto ton\u0119\u0142y lub doznawa\u0142y ci\u0119\u017ckich uszkodze\u0144. Potwierdzono zatopienie kilkunastu statk\u00f3w i barek motorowych. Wzajemny ostrza\u0142 doprowadzi\u0142 o ogromnych zniszcze\u0144 wsi, \u0142\u0105cznie z jej spaleniem. To t\u0142umaczy pochodzenie drugiej nazwy jaka wtedy si\u0119 pojawi\u0142a -Spalona Wie\u015b.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatecznie miejscowo\u015b\u0107 zosta\u0142a zaj\u0119ta w 1945r przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 i zosta\u0142a przekazana administracji polskiej. Nazw\u0119 \u015awi\u0119towice wprowadzono urz\u0119dowo w 1947 r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/2353_Gr_Stepnitz_agronomische_1900-\u2014-kopia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"741\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/2353_Gr_Stepnitz_agronomische_1900-\u2014-kopia-1024x741.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2126\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/2353_Gr_Stepnitz_agronomische_1900-\u2014-kopia-1024x741.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/2353_Gr_Stepnitz_agronomische_1900-\u2014-kopia-300x217.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/2353_Gr_Stepnitz_agronomische_1900-\u2014-kopia-768x555.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/2353_Gr_Stepnitz_agronomische_1900-\u2014-kopia.jpg 1095w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Mapa \u015awi\u0119towic z 1900 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W \u015awi\u0119towicach przez setki lat funkcjonowa\u0142 cmentarz ewangelicki. Dzi\u015b odnalezienie jego jest bardzo ci\u0119\u017ckie. Teren jest zaro\u015bni\u0119ty, ale w okresie zimowym jest mo\u017cliwe jego odnalezienie. Widoczne s\u0105 jeszcze zarysy fundament\u00f3w ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0003-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"692\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0003-1-692x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2125\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0003-1-692x1024.jpg 692w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0003-1-203x300.jpg 203w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0003-1-768x1136.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0003-1-1038x1536.jpg 1038w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0003-1.jpg 1136w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Plan cmentarza z 1990 roku. Dokument ze zbior\u00f3w O\u015brodka Dokumentacji Zabytk\u00f3w w Warszawie<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie na terenie by\u0142ej wioski, znajduje si\u0119 kilka dom\u00f3w letniskowych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>T\u0142umaczenie z j\u0119zyka niemieckiego: Tomasz Wetta<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Osada, a kiedy\u015b wie\u015b po\u0142o\u017cona jest na p\u00f3\u0142noc od Stepnicy, przy drodze mi\u0119dzy G\u0105sierzynem, a Kopicami, nad Zalewem Szczeci\u0144skim przy wyspie Che\u0142minek. Nazwa wsi prawdopodobnie pochodzi od Schwane i Swante See lub z j\u0119zyka polskiego \u201e\u015bwi\u0119ty\u201d. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1280 roku, gdzie wie\u015b wyst\u0119puje pod nazw\u0105 Zwantowitz. W 1361 roku wie\u015b jest wzmiankowana pod &hellip; <a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=2130\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201e\u015awi\u0119towice ( do 1945 Schwantefitz )\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,1,2],"tags":[21,18,17,20,19],"class_list":["post-2130","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-stepnica","category-uncategorized","category-powiat-goleniowski","tag-gmina-stepnica","tag-goleniow","tag-historia","tag-powiat-goleniow","tag-stepnica"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2130"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2130"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2144,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2130\/revisions\/2144"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}