{"id":1942,"date":"2023-12-07T13:38:26","date_gmt":"2023-12-07T13:38:26","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1942"},"modified":"2023-12-09T11:57:15","modified_gmt":"2023-12-09T11:57:15","slug":"zarnowko-do-1945-niem-neu-sarnow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1942","title":{"rendered":"\u017barn\u00f3wko (do 1945 niem. Neu Sarnow)"},"content":{"rendered":"\n<p>Wie\u015b zlokalizowana na zachodnim skraju Puszczy Goleniowskiej, oddalona ok. 7 km na p\u0142n.-wsch\u00f3d od Stepnicy, rozlokowana po zachodniej stronie drogi&nbsp; numer 111 Stepnica &#8211; Wolin.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku XX wieku na terenie wsi znaleziono  kamienn\u0105 siekier\u0119 z otworem, pochodz\u0105c\u0105 z epoki kamienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Wie\u015b zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1777 roku w pobli\u017cu lasu, \u00f3wcze\u015bnie nazywanego Krausehorst. Wie\u015b za\u0142o\u017cono jako koloni\u0119  holendersk\u0105 o powierzchni 847 akr\u00f3w magdeburskich. Administracyjnie kolonia nale\u017ca\u0142a pocz\u0105tkowo do \u017barnowa.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1870 roku wie\u015b posiada\u0142a 3 w\u0142a\u015bcicieli, 157 mieszka\u0144c\u00f3w, a powierzchnia wsi wynosi\u0142a 1042 akr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 60-tych XIX wieku folwark jest w\u0142asno\u015bci\u0105 rodziny Ferno, kt\u00f3ra by\u0142a w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku w Rec\u0142awiu. W 1910 roku w\u0142a\u015bcicielem grunt\u00f3w o powierzchni 253 h by\u0142 Oscar Ferno. Ju\u017c w 1928 roku w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 niejaki Zander. Ko\u0142o folwarku znajdowa\u0142a si\u0119 szko\u0142a, po kt\u00f3rej dzi\u015b nie ma \u015bladu, jak i po folwarku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Zarnowko.jpeg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"650\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Zarnowko-1024x650.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1947\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Zarnowko-1024x650.jpeg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Zarnowko-300x191.jpeg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Zarnowko-768x488.jpeg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Zarnowko.jpeg 1077w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Budynek szko\u0142y. Widok\u00f3wka z kolekcji Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>W 1930 roku po\u0142\u0105czono w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, \u00f3wczesne Neusarnow ( \u017barn\u00f3wko), Glinkerm\u00fchle ( Glinka) &nbsp;i Graseberg (Zielonczyn), tworz\u0105c niezale\u017cn\u0105 gmin\u0119 Neusarnow . W 1939 roku wie\u015b liczy\u0142a 396 mieszka\u0144c\u00f3w i mia\u0142a powierzchni\u0119 749,9 ha. Do \u017barn\u00f3wka wliczone by\u0142y: Forsthaus Eichhof ( le\u015bnicz\u00f3wka ko\u0142o Glinki ), Glinkerm\u00fchle (j.w.), Graseberg ( j.w.).<\/p>\n\n\n\n<p>Osady wchodz\u0105ce w sk\u0142ad \u017barn\u00f3wka przed 1945 rokiem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Glinkerm\u00fchle ( Glinka )<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W 1594 roku wzmiankowany jest tutaj m\u0142yn wodny, zwany kwarcowym, s\u0142u\u017c\u0105cy do rozdrabniania piasku. W 1783 roku znajduje si\u0119 tu m\u0142yn wodny dwubiegowy. W 1870 roku opr\u00f3cz m\u0142yna, znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tartak, a osada liczy\u0142a 89 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Graseberg ( Zielonczyn)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osada nazw\u0119 wzi\u0119\u0142a od znajduj\u0105cej si\u0119 w pobli\u017cu g\u00f3ry Graseberg. Wg relacji podr\u00f3\u017cniczej Philippa Hainhofera z 1617 r., na g\u00f3rze znajdowa\u0142a si\u0119 pi\u0119ciokondygnacyjna wie\u017ca drewniana ksi\u0105\u017c\u0105t pomorskich. Czwarte pi\u0119tro, s\u0142u\u017cy\u0142o jako salon podczas polowa\u0144.&nbsp; Ozdobione by\u0142o malowid\u0142ami \u015bciennymi, napisami i herbami Pomorza. W 1787 roku powsta\u0142o pierwsze gospodarstwo. W XVIII wieku mie\u015bci\u0142o si\u0119 tu nadle\u015bnictwo, kt\u00f3re powsta\u0142o w 1821 roku. W 1870 roku by\u0142y dwa gospodarstwa le\u015bne i sze\u015b\u0107 gospodarstw rolnych. Osada posiada\u0142a powierzchni\u0119 188 akr\u00f3w i liczy\u0142a 118 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMAG0003-\u2014-kopia.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"701\" height=\"693\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMAG0003-\u2014-kopia.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1944\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMAG0003-\u2014-kopia.jpg 701w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMAG0003-\u2014-kopia-300x297.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. G\u00f3ra Graseberg ( Zielonczyn).&nbsp; Fragment mapy z 1752 r., znajduj\u0105cej si\u0119 w archiwum w Szczecinie<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W Grasebergu znajdowa\u0142a si\u0119 farma Rezlaff . By\u0142o to w 1939 roku dobrze zachowane za\u0142o\u017cenie folwarczne, z pocz\u0105tku XIX w. z glinian\u0105 zabudow\u0105 o konstrukcji szachulcowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawn\u0105 le\u015bnicz\u00f3wk\u0119 z 1821 roku w Grasebergu, przerobiono na restauracj\u0119 Piepenburg.&nbsp; \u015aciany budynku by\u0142y z ceg\u0142y i gliny, otynkowane.&nbsp; Wysoki czterospadowy dach z trzeci\u0105 kondygnacj\u0105 starego pokrycia z ogon\u00f3w bobrowych i kalenic. Por\u0119cz schod\u00f3w z wyci\u0119tymi deskami.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMAG0006-\u2014-kopia.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"602\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMAG0006-\u2014-kopia-602x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1945\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMAG0006-\u2014-kopia-602x1024.jpg 602w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMAG0006-\u2014-kopia-176x300.jpg 176w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMAG0006-\u2014-kopia.jpg 757w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Graseberg (Zielonczyn), le\u015bnicz\u00f3wka.&nbsp; Projekt: 3. G. Dames, 1747. Archiwum Miejskie w Szczecinie<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie wie\u015b o ca\u0142kowicie innym uk\u0142adzie przestrzennym. Rz\u0119d\u00f3wka p\u00f3\u0142nocna z folwarkiem zosta\u0142a zburzona. Teren po starej wsi zosta\u0142 zakupiony i ogrodzony przez prywatnego w\u0142a\u015bciciela. Dawna osada Graseberg, dzi\u015b Zielonczyn, jest teraz osobn\u0105 wsi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2253_Paulsdorf_1940_UW.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"761\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2253_Paulsdorf_1940_UW-1024x761.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1946\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2253_Paulsdorf_1940_UW-1024x761.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2253_Paulsdorf_1940_UW-300x223.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2253_Paulsdorf_1940_UW-768x571.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2253_Paulsdorf_1940_UW-1536x1142.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2253_Paulsdorf_1940_UW-2048x1523.jpg 2048w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2253_Paulsdorf_1940_UW-1200x892.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Mapa \u017barn\u00f3wka z roku 1940<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wie\u015b zlokalizowana na zachodnim skraju Puszczy Goleniowskiej, oddalona ok. 7 km na p\u0142n.-wsch\u00f3d od Stepnicy, rozlokowana po zachodniej stronie drogi&nbsp; numer 111 Stepnica &#8211; Wolin. Na pocz\u0105tku XX wieku na terenie wsi znaleziono kamienn\u0105 siekier\u0119 z otworem, pochodz\u0105c\u0105 z epoki kamienia. Wie\u015b zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1777 roku w pobli\u017cu lasu, \u00f3wcze\u015bnie nazywanego Krausehorst. Wie\u015b za\u0142o\u017cono &hellip; <a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1942\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201e\u017barn\u00f3wko (do 1945 niem. Neu Sarnow)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,1,2],"tags":[],"class_list":["post-1942","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-stepnica","category-uncategorized","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1942"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1942"}],"version-history":[{"count":9,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1958,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1942\/revisions\/1958"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}