{"id":1921,"date":"2023-12-01T17:56:19","date_gmt":"2023-12-01T17:56:19","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1921"},"modified":"2024-04-04T16:39:59","modified_gmt":"2024-04-04T16:39:59","slug":"kosciol-w-zarnowie-do-1945-altsarnow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1921","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u017barnowie ( do 1945 Altsarnow)"},"content":{"rendered":"\n<p>Pierwsza wzmianka o ko\u015bciele pochodzi z 1491 roku. Wtedy to, pastor z \u017barnowa Dionizy Watermann zrezygnowa\u0142 ze swojej funkcji, a jego miejsce na rok zaj\u0105\u0142 Joachim Benter. W roku 1492 proboszczem w \u017barnowie zosta\u0142 Henning Brendemole.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 wtedy pod wezwaniem Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i nazywany by\u0142 Ko\u015bcio\u0142em Mariackim ( niem. Marienkirche). By\u0142a to tradycyjna nazwa ko\u015bcio\u0142a miejskiego o wezwaniu maryjnym np. Narodzenia, Wniebowzi\u0119cia lub Niepokalanego Pocz\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0006.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"820\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0006-1024x820.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1907\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0006-1024x820.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0006-300x240.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0006-768x615.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0006-1536x1230.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0006-1200x961.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0006.jpg 1664w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Plan ko\u015bcio\u0142a rozebranego w 1843 r.&nbsp; Rysunek mistrza, architekta Lawrentza<\/em> z <em>1830 roku. Plan z archiwum parafialnego Altsarnow<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Kolejny raz, ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 wzmiankowany w 1594 roku. By\u0142a to budowla z kamienia polnego, z p\u0142askim stropem i drewnian\u0105 wie\u017c\u0105. Na pocz\u0105tku lat 30-tych XVI wieku, ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 przej\u0119ty przez protestant\u00f3w. W roku 1737 by\u0142 jeszcze w dobrym stanie. W roku 1836 inspektor budowlany Lawrentz zg\u0142osi\u0142 projekt przebudowy ko\u015bcio\u0142a na styl gotycki. Plan\u00f3w niestety nie zrealizowano. Projektu nie wykonano, ale wzniesiono nowy budynek z ceg\u0142y na fundamencie z kamienia polnego. Budowa trwa\u0142a od 1843 roku do 1859. Naw\u0119 uko\u0144czono w roku 1843, a wie\u017c\u0119 w latach 1852-53, na ko\u0144cu w roku 1859 wykonano ch\u00f3r. <\/p>\n\n\n\n<p>W ko\u015bciele zainstalowano ograny J. F. Schulzes S\u00f6hne. Wyprodukowano i zainstalowano je w 1860 roku. Ograny przetrwa\u0142y do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"446\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0008-\u2014-kopia-1024x446.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1908\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0008-\u2014-kopia-1024x446.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0008-\u2014-kopia-300x131.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0008-\u2014-kopia-768x334.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0008-\u2014-kopia-1200x523.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0008-\u2014-kopia.jpg 1357w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Plan ko\u015bcio\u0142a z roku 1939 w skali 1:300<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Wyposa\u017cenie ko\u015bcio\u0142a pochodzi\u0142o z okresu po 1859 roku. Wyj\u0105tek stanowi\u0142y wg spisu z 1939 roku:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" style=\"list-style-type:1\">\n<li>Maryja z Dzieci\u0105tkiem z roku 1420.Wysoko\u015b\u0107 figury 65 cm. Wykonana z drewna lipowego. By\u0142a znacznie uszkodzona: brak prawej r\u0119ki, g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci cia\u0142a i podstawy dziecka. Figura obecnie znajduje si\u0119 w Muzeum Narodowym w Szczecinie.<\/li>\n\n\n\n<li>Figury -\u015awi\u0119ci koronowani. Wysoko\u015b\u0107 38 cm. Wykonane z drewna lipowego. Pochodzi\u0142y z XV wieku. Figury znajdowa\u0142y si\u0119 na plebani.<\/li>\n\n\n\n<li>Krucyfiks. Wysoko\u015b\u0107 58 cm z drewna lipowego. Pochodzenie z XVII wieku. Znajdowa\u0142 si\u0119 na plebani.<\/li>\n\n\n\n<li>\u017byrandol. Wysoko\u015b\u0107 90 cm. Wykonany z mosi\u0105dzu, pochodzenie pierwsza po\u0142owa XIX wieku.<\/li>\n\n\n\n<li>\u017byrandol. Wysoko\u015b\u0107 80 cm. Wykonany z br\u0105zu, dwuramienny. Na tralce widoczny by\u0142 podw\u00f3jny orze\u0142 w koronie. Ramiona zaprojektowane i wygrawerowane w spos\u00f3b graficzny. Pochodzenie \u017cyrandola \u2013 XVIII wiek<\/li>\n\n\n\n<li>Kielich. Wysoko\u015b\u0107 25 cm, szeroko\u015b\u0107 11,5 cm, wykonany ze srebra. Posiada\u0142 okr\u0105g\u0142\u0105 stop\u0119 i pokr\u0119t\u0142o. Wewn\u0105trz z\u0142ocony. W podstawie wygrawerowany napis:<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u201e&nbsp; Kirche in Sarnow Ao. 1780\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Widoczna by\u0142a r\u00f3wnie\u017c, sygnatura wytw\u00f3rcy: C.F. Mierk. Marka firmy z 1806 roku i sygnatura : Stettin<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0008.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"291\" height=\"184\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0008.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1909\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<p>7. Patena o \u015brednicy 14,5 cm, wykonana ze srebra, poz\u0142acana. Piecz\u0119\u0107 i napis    taki sam jak na kielichu.<\/p>\n\n\n\n<p>8.Kielich i patena wykonane z cyny do udzielania komunii chorym. Kielich o wysoko\u015bci 7 cm, a patena o \u015brednicy 9,5 cm ze znakiem anio\u0142a. Ca\u0142o\u015b\u0107 z roku 1800.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0016.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"322\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0016.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1910\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0016.jpg 305w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/IMAG0016-284x300.jpg 284w\" sizes=\"(max-width: 305px) 85vw, 305px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>fot. Widoczny anio\u0142 z pateny do udzielania komunii dla chorych <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>9.Dzwon.&nbsp; Wysoko\u015b\u0107 0,70 m., wykonany z br\u0105zu. Odlany przez  firm\u0119 Vo\u00df ze Szczecina w 1897 roku.&nbsp; Na g\u00f3rnej kraw\u0119dzi p\u0142aszcza mi\u0119dzy pier\u015bcieniami znajduje si\u0119 napis : \u201cO REX GLE VENI CV TEMPO Ao 1449 Maria\u201d (minusku\u0142a gotycka).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC00397-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC00397-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1939\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC00397-1024x768.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC00397-300x225.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC00397-768x576.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC00397-1536x1152.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC00397-2048x1536.jpg 2048w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC00397-1200x900.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Dzwon z wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a w \u017barnowie- rok 2021<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dwa stare dzwony, zosta\u0142y sprzedane w XIX wieku do Rehberg( dzi\u015b \u0141adzin w gminie Kamie\u0144 Pomorski)&nbsp; w powiecie Uznam-Wollin. W 1917 roku zarekwirowano dwa dzwony na potrzeby wojenne.<\/p>\n\n\n\n<p>W roku 1939 do parafii w \u017barnowie nale\u017ca\u0142y wioski: Altsarnow ( \u017barnowo), Hermannsthal ( Raciemierz), Jassow a.&nbsp; Hoff ( Jarszewko), Lanke ( \u0141\u0105ka), Medewitz ( Miodowice), Neusarnow ( \u017barn\u00f3wko), Ri\u00dfnow ( Rzystnowo).<\/p>\n\n\n\n<p>Na ceg\u0142ach, w wie\u017cy widoczne s\u0105 napisy \u2013 \u201eSCHOLWIN\u201d. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00389-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00389-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1913\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00389-1024x768.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00389-300x225.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00389-768x576.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00389-1536x1152.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00389-2048x1536.jpg 2048w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00389-1200x900.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Zdj\u0119cie wykonane w wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a- autor Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ceg\u0142a zastosowana do budowy wie\u017cy, pochodzi z pierwszego na \u015bwiecie pieca pier\u015bcieniowego s\u0142u\u017c\u0105cego do wypalania cegie\u0142, kt\u00f3ry zosta\u0142 zbudowany w Skolwinie, dzisiejszej dzielnicy Szczecina. Jego konstruktorem i wynalazc\u0105 by\u0142 Friedrich Eduard Hoffmann. Piec ten zosta\u0142 zbudowany w roku 1859 i kto wie czy owe ceg\u0142y zastosowane w ko\u015bciele nie by\u0142y pierwszymi wypalonymi i zastosowanymi do budowy. Ca\u0142y piec zosta\u0142 zbudowany w cegielni Krugera, kt\u00f3ry by\u0142 przyjacielem Hoffmana i to on sfinansowa\u0142 ca\u0142e przedsi\u0119wzi\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsze uruchomienie pieca odby\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy 3, a 22 listopada 1859 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej, ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 przej\u0119ty przez katolik\u00f3w i po\u015bwi\u0119cony 17 pa\u017adziernika 1945 pod wezwaniem Chrystusa Kr\u00f3la. Parafia \u017barnowo zosta\u0142a erygowana 28 czerwca1957 r. Dzi\u015b parafi\u0119 tworzy 12 wiosek i nale\u017c\u0105 do niej opr\u00f3cz ko\u015bcio\u0142a w \u017barnowie, ko\u015bci\u00f3\u0142 w Rzystnowie i Koniewie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00406-1-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00406-1-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1914\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00406-1-768x1024.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00406-1-225x300.jpg 225w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00406-1-1152x1536.jpg 1152w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00406-1-1536x2048.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00406-1-1200x1600.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00406-1-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Widok og\u00f3lny, zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00408-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00408-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1915\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00408-768x1024.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00408-225x300.jpg 225w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00408-1152x1536.jpg 1152w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00408-1536x2048.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00408-1200x1600.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00408-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00370-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00370-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1917\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00370-1024x768.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00370-300x225.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00370-768x576.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00370-1536x1152.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00370-2048x1536.jpg 2048w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00370-1200x900.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00378-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00378-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1918\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00378-1024x768.jpg 1024w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00378-300x225.jpg 300w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00378-768x576.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00378-1536x1152.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00378-2048x1536.jpg 2048w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00378-1200x900.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 1362px) 62vw, 840px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00368-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00368-735x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1916\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00368-735x1024.jpg 735w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00368-215x300.jpg 215w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00368-768x1071.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00368-1102x1536.jpg 1102w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00368-1469x2048.jpg 1469w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00368-1200x1673.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00368-scaled.jpg 1837w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00404-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00404-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1912\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00404-768x1024.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00404-225x300.jpg 225w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00404-1152x1536.jpg 1152w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00404-1536x2048.jpg 1536w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00404-1200x1600.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00404-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Portal po\u0142udniowy, zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00401-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00401-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1920\" srcset=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00401-768x1024.jpg 768w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00401-225x300.jpg 225w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00401-1152x1536.jpg 1152w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00401-1535x2048.jpg 1535w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00401-1200x1601.jpg 1200w, http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/DSC00401-scaled.jpg 1919w\" sizes=\"(max-width: 709px) 85vw, (max-width: 909px) 67vw, (max-width: 984px) 61vw, (max-width: 1362px) 45vw, 600px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>fot. Portal g\u0142\u00f3wny, zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0142umaczenie z j\u0119zyka niemieckiego &#8211; Tomasz Wetta<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pierwsza wzmianka o ko\u015bciele pochodzi z 1491 roku. Wtedy to, pastor z \u017barnowa Dionizy Watermann zrezygnowa\u0142 ze swojej funkcji, a jego miejsce na rok zaj\u0105\u0142 Joachim Benter. W roku 1492 proboszczem w \u017barnowie zosta\u0142 Henning Brendemole. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 wtedy pod wezwaniem Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i nazywany by\u0142 Ko\u015bcio\u0142em Mariackim ( niem. Marienkirche). By\u0142a to tradycyjna &hellip; <a href=\"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1921\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 w \u017barnowie ( do 1945 Altsarnow)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,9,2],"tags":[],"class_list":["post-1921","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-stepnica","category-koscioly","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1921"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1921"}],"version-history":[{"count":15,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2452,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1921\/revisions\/2452"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}