{"id":1864,"date":"2023-11-25T13:00:30","date_gmt":"2023-11-25T13:00:30","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1864"},"modified":"2026-02-15T16:44:20","modified_gmt":"2026-02-15T16:44:20","slug":"zarnowo-do-1945-altsarnow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1864","title":{"rendered":"\u017barnowo ( do 1945 Altsarnow)"},"content":{"rendered":"\n

\u017barnowo po\u0142o\u017cone jest w Gminie Stepnica, powiat goleniowski przy drodze krajowej nr.111 ze Stepnicy do Wolina.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza osada znajdowa\u0142a si\u0119 dawniej przy drodze wiejskiej i pocztowej na trasie Gollnow-Wollin ( Goleni\u00f3w \u2013 Wolin ). Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1280. Dalsze wzmianki o wsi pochodz\u0105 z lat 1291 i 1318. W 1394 Bogus\u0142aw VIII potwierdzi\u0142, \u017ce L\u00fcdeke von Massow sprzeda\u0142 klasztorowi w Wolinie po\u0142ow\u0119 wsi Sarnow, na p\u00f3\u0142nocy razem z domostwami mieszkalnymi i jedn\u0105 chat\u0119 od strony po\u0142udniowej oraz 2\/3 wsi Lanke ( \u0141\u0105ka).<\/p>\n\n\n\n

Warcis\u0142aw VII przekazuje klasztorowi wsie Sarnow i Lanke wraz z ca\u0142ym maj\u0105tkiem, jaki Ludolf von Massow posiada\u0142 jako lenno, nie naruszaj\u0105c jednak praw, jakie rodziny von Muckerwitz i von Zastrow maj\u0105 do swoich lenn.W roku 1395 Bogus\u0142aw VIII i Warcis\u0142aw VII, potwierdzaj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 wsi Sarnow i Lanke na rzecz klasztoru wraz ze wszystkimi przynale\u017cno\u015bciami oraz wolne od podatk\u00f3w i us\u0142ug.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

W 1469 roku von Zastrow dziedziczy Sarnow i zostaje jej w\u0142a\u015bcicielem.<\/p>\n\n\n\n

W ksi\u0119dze ko\u015bcielnej z 1594 roku znajduje si\u0119 wykaz 22 rolnik\u00f3w i 2 folwark\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W 1627 roku sp\u0142on\u0119\u0142a plebania. W jej miejsce wzniesiono nowy folwark. Z kolei, star\u0105 siedzib\u0119 rz\u0105dcy zamieniono na plebani\u0119. W tym samym roku wed\u0142ug metryk ziemskich, klasztor w Wolinie opodatkowa\u0142 13 p\u00f3\u0142rolnik\u00f3w, 1 cha\u0142upnika i 1 owczarza, A urz\u0105d ksi\u0105\u017c\u0119cy w Wolinie opodatkowa\u0142 7 p\u00f3\u0142rolnik\u00f3w, 3 cha\u0142upnik\u00f3w. Wed\u0142ug opisu urz\u0119du w Wolinie sporz\u0105dzonego przez komisj\u0119 szwedzk\u0105 w roku 1654 do urz\u0119du nale\u017ca\u0142o 9 rolnik\u00f3w i 4 cha\u0142upnik\u00f3w, a 4 rolnik\u00f3w nale\u017ca\u0142o do von Zastrow.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot. Ulica prowadz\u0105ca do ko\u015bcio\u0142a przed rokiem 1945<\/em><\/p>\n\n\n\n

W czasie wojny trzydziestoletniej we wsi zosta\u0142o opuszczone 10 gospodarstw, kt\u00f3re zamieniono na hodowl\u0119 owiec.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

fot.Projekt owczarni w Altsarnow( \u017barnowo), podpisany przez kierownika budowy Haase w roku 1774<\/em> ( Pa\u0144stwowe Archiwum w Szczecinie)<\/em><\/p>\n\n\n\n

W XVIII do urz\u0119du w Stepenitz ( Stepnica) nale\u017cy folwark Hammelsch\u00e4ferei z 13 \u00be \u0142ana ( jeden \u0142an pruski to 16,5 ha), 9 rolnik\u00f3w, 4 ch\u0142op\u00f3w ma\u0142orolnych, 6 cha\u0142upnik\u00f3w, gospoda, ku\u017ania, szko\u0142a, parafia, maj\u0105tek szlachecki o powierzchni 2 \u00bd \u0142ana :<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Von Zastrow \u2013 grunty orne i 2 gospodarstwa<\/li>\n\n\n\n
  2. Von Flemming \u2013 Rissnow i 2 p\u00f3\u0142rolnik\u00f3w<\/li>\n\n\n\n
  3. Von Zastrow-Lanke i 1 rolnik<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
    \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    Plan \u017barnowa z 1782 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n

    W 1777 roku za\u0142o\u017cono folwark Neusarnow o powierzchni 847 morg magdeburskich .W 1811 nast\u0119puje sprzeda\u017c folwarku Altsarnow, Oberamtmannowi Castnerow, kt\u00f3ry w 1816 roku wydzieli\u0142 z niego 15 gospodarstw. W 1817 roku, wydzielonemu terenowi nadano nazw\u0119 \u201eHermannsthal” \u2013 Racimierz.<\/p>\n\n\n\n

    W 1870 w Altsarnow ( \u017barnowo) mieszka\u0142o  9 rolnik\u00f3w, 34 ch\u0142op\u00f3w ma\u0142orolnych, karczmarz, tak\u017ce wielu cha\u0142upnik\u00f3w i w\u0142a\u015bcicieli. Udzia\u0142 szlachecki, kt\u00f3ry zosta\u0142 podzielony na drobne cz\u0119\u015bci w\u0142asno\u015bci i sprzedany w XIX w., liczy\u0142 w 1870 r. 199 mieszka\u0144c\u00f3w, w tym 37 w\u0142a\u015bcicieli posiadaj\u0105cych 1168 akr\u00f3w. W 1939: 30 gospodarstw dziedzicznych o powierzchni 627 ha i 664 mieszka\u0144c\u00f3w.  Ca\u0142kowita powierzchnia wsi wynosi\u0142a 1487,4 ha. Do wsi nale\u017ca\u0142y dzielnice mieszkalne: B\u00f6rne, Eichholz, Large, Larse.<\/p>\n\n\n\n

    Na po\u0142udnie od wsi przy drodze prowadz\u0105cej do Stepnicy, znajdowa\u0142 si\u0119 wiatrak holenderski.<\/p>\n\n\n\n

    Jego w\u0142a\u015bcicielem od 1924 by\u0142 niejaki Herzberg. Wiatrak ten by\u0142 ca\u0142kowicie zmotoryzowany i nie nap\u0119dzany wiatrem. Dawniej na p\u00f3\u0142noc od tego znajdowa\u0142 si\u0119 jeszcze jeden wiatrak holenderski, lecz sp\u0142on\u0105\u0142 w roku 1912.<\/p>\n\n\n\n

    W trakcie  II wojny \u015bwiatowej wie\u015b nie ucierpia\u0142a. Ostatecznie miejscowo\u015b\u0107 zosta\u0142a zaj\u0119ta  w 1945  przez  Armi\u0119 Czerwon\u0105  i zosta\u0142a przekazana administracji  polskiej.<\/p>\n\n\n\n

    W po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci wsi znajduje si\u0119 du\u017cy, regularny, czworoboczny cmentarz z krzy\u017cowym uk\u0142adem alei lipowo – klonowych oraz elementami historycznej nekropolii ( z fragmentami nagrobk\u00f3w ewangelickich ). Teren cmentarza zosta\u0142 poszerzony o wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 nekropoli\u0119, za\u0142o\u017con\u0105 w 1958 r. Obecnie nadal u\u017cytkowany. Na terenie cmentarza znajduje si\u0119 pomnik poleg\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w wsi Altsarnow ( \u017barnowo) w czasie I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    fot. Pomnik poleg\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w wsi w czasie I wojny \u015bwiatowej<\/em>. Zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Po\u015brodku wsi znajduje si\u0119 murowany neogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny z po\u0142owy XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u017barnowie – zdj\u0119cie Wojciech Janda<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 przed rokiem 1945<\/em><\/p>\n\n\n\n

    We wsi znajduje si\u0119 szko\u0142a podstawowa, urz\u0105d pocztowy, o\u015brodek zdrowia, kilka sklep\u00f3w spo\u017cywczych i przystank\u00f3w PKS. Razem z wsiami Racimierz i \u0141\u0105ka, \u017barnowo tworzy ma\u0142y zesp\u00f3\u0142 wiejski ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 wzd\u0142u\u017c jednej szosy. Od strony zachodniej wie\u015b otaczaj\u0105 \u0142\u0105ki i bagna, poprzecinane kana\u0142ami, znajduje si\u0119 tam rezerwat przyrody „Czarnocin”.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
    \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
    \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    fot. Widok\u00f3wki z okresu przedwojennego<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    fot. Mapa \u017barnowa przed rokiem 1945<\/em><\/p>\n\n\n\n

    T\u0142umaczenie z j\u0119zyka niemieckiego Tomasz Wetta<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u017barnowo po\u0142o\u017cone jest w Gminie Stepnica, powiat goleniowski przy drodze krajowej nr.111 ze Stepnicy do Wolina. Pierwsza osada znajdowa\u0142a si\u0119 dawniej przy drodze wiejskiej i pocztowej na trasie Gollnow-Wollin ( Goleni\u00f3w \u2013 Wolin ). Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1280. Dalsze wzmianki o wsi pochodz\u0105 z lat 1291 i 1318. W 1394 Bogus\u0142aw VIII … Czytaj dalej \u201e\u017barnowo ( do 1945 Altsarnow)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,1,2],"tags":[],"class_list":["post-1864","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gmina-stepnica","category-uncategorized","category-powiat-goleniowski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1864"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1864"}],"version-history":[{"count":17,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1960,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1864\/revisions\/1960"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}